๑๕. โมฆราชปัญหา เล่ม ๒๕

๑๕. โมฆราชมาณวปัญหา

๑๕. โมฆราชมาณวปัญหา

ว่าด้วยปัญหาขอฺงท่านโมฆราชมาณพ

{๔๓๙} [๑๑๒๓] (ท่านโมฆราชทูลถามว่า)

ข้าแต่พระศากยเจ้า ข้าพระองค์ได้ทูลถามสองครั้งแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงมีพระจักษุ ก็มิได้ทรงพยากรณ์แก่ข้าพระองค์ข้าพระองค์ได้ยินมาว่าพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงเป็นพระเทพฤๅษี จะทรงพยากรณ์จนกว่าจะถึงครั้งที่ ๓[๑๑๒๔] โลกนี้ โลกอื่น พรหมโลก กับทั้งเทวโลกย่อมไม่ทราบความเห็นของพระองค์ผู้โคดม ผู้มียศ

[๑๑๒๕] ข้าพระองค์เป็นผู้มีความประสงค์ถามปัญหาจึงมาเฝ้าพระองค์ผู้เห็นธรรมกันงามอย่างนี้ บุคคลผู้พิจารณาเห็นโลกอย่างไร มัจจุราชจึงจะไม่เห็น

[๑๑๒๖] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า)

ดูก่อนโมฆราช ท่านจงเป็นผู้มีสติทุกเมื่อ พิจารณาเห็นโลกโดยความเป็นของสูญ ถอนอัตตานุทิฏฐิได้แล้ว ก็จะพึงข้ามพ้นมัจจุราชได้ด้วยอุบายอย่างนี้บุคคลผู้พิจารณาเห็นโลกอย่างนี้ มัจจุราชจึงจะไม่เห็น

จบ โมฆราชมาณวปัญหาที่ ๑๕

๑๖. ปิงคิยมาณวปัญหา

ว่าด้วยปัญหาของท่านปิงคิยมาณพ

{๔๔๐} [๑๑๒๗] (ท่านปิงคิยะทูลถามว่า)

ข้าพระองค์เป็นคนแก่ ไม่มีกำลัง ปราศจากผิวพรรณ นัยน์ตาไม่แจ่มใส หูฟังไม่สะดวก ข้าพระองค์อย่าได้เป็นคนหลงเสียในระหว่างเลย ขอพระองค์โปรดตรัสบอกธรรมซึ่งเป็นเหตุให้ละชาติและชราได้ในภพนี้ ที่ข้าพระองค์พึงรู้แจ้งได้ด้วยเถิด[๑๑๒๘] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนปิงคิยะ)

ชนทั้งหลายเห็นเหล่าสัตว์เดือดร้อนกันอยู่ในเพราะรูปทั้งหลายแล้วยังประมาทกันอยู่ จึงเดือดร้อนในเพราะรูปทั้งหลาย ดูก่อนปิงคิยะ เพราะเหตุนั้น ท่านจงเป็นผู้ไม่ประมาท ละรูปเสียให้ได้เพื่อความไม่เกิดต่อไป

[๑๑๒๙] (ท่านปิงคิยะทูลถามต่อไปว่า)

ตลอดทิศทั้ง ๑๐นี้ คือ ทิศใหญ่ ๔ ทิศน้อย ๔ ทิศเบื้องบนและทิศเบื้องต่ำ อะไร ๆ โนโลกที่พระองค์ไม่ทรงเห็นแล้ว ไม่ทรงได้ยินแล้ว ไม่ทรงทราบแล้ว หรือไม่ทรงรู้แจ้งแล้ว หามีไม่ ขอพระองค์โปรดตรัสบอกธรรมซึ่งเป็นเหตุ ให้ละชาติและชราได้ในภพนี้ ที่ข้าพระองค์ทั้งหลายพึงรู้แจ้งได้ด้วยเถิด[๑๑๓๐] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนปิงคิยะ)