๑๔. โปสาลปัญหา เล่ม ๒๕

๑๔ โย อตีตํ อาทิสติ (อิจฺจายสฺมา โปสาโล)

อเนโช ฉินฺนสํสโย

ปารคู ๓ สพฺพธมฺมานํ อตฺถี ปเญฺหน อาคมํ

วิภูตรูปสญฺญิสฺส สพฺพกายปฺปหายิโน

อชฺฌตฺตญฺจ พหิทฺธา จ นตฺถิ กิญฺจีติ ปสฺสโต

ญาณํ สกฺกานุปุจฺฉามิ กถํ เนยฺโย ตถาวิโธ ฯ

วิญฺญาณฏฺฐิติโย สพฺพา (โปสาลาติ ภควา)

อภิชานํ ตถาคโต

ติฏฺฐนฺตเมนํ ชานาติ วิมุตฺตํ ตปฺปรายนํ

อากิญฺจญฺญาสมฺภวํ ๑ นนฺทิสญฺโญชนํ อิติ

เอวเมวํ ๒ อภิญฺญาย ตโต ตตฺถ วิปสฺสติ

เอวํ ๓ ญาณํ กถํ ๔ ตสฺส พฺราหฺมณสฺส วุสีมโตติ ฯ

โปสาลมาณวกปญฺหา จุทฺทสมา ฯ

๑ โป. ม. ปนูทนํ ฯ ๒ โป. ม. ยุ. อญฺญาวิโมกฺขํ ฯ ๓ ม. ปารคุํ ฯ

โปสาลมาณพทูลถามปัญหาว่า

ข้าพระองค์มีความต้องการด้วยปัญหา จึงได้มาเฝ้าพระองค์พระผู้มีพระภาคผู้ทรงแสดงอ้างสิ่งที่ล่วงไปแล้ว (พระปรีชาญาณในกาลอันเป็นอดีต) ไม่ทรงหวั่นไหว ทรงตัดความสงสัยได้แล้ว ทรงบรรลุถึงฝั่งแห่งธรรมทั้งปวง ข้าแต่พระผู้มีพระภาคผู้ศากยะ ข้าพระองค์ขอทูลถามถึงญาณของบุคคลผู้มีความสำคัญในรูปก้าวล่วงเสียแล้ว ละรูปกายได้ทั้งหมดเห็นอยู่ว่าไม่มีอะไรน้อยหนึ่งทั้งภายในและภายนอก บุคคลเช่นนั้นควรแนะนำอย่างไร ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสพยากรณ์ว่า ดูกรโปสาละ

พระตถาคตทรงรู้ยิ่ง ซึ่งภูมิเป็นที่ตั้งแห่งวิญญาณทั้งปวง ทรงทราบบุคคลนั้นผู้ยังดำรงอยู่ ผู้น้อมไปแล้วในอากิญจัญญายตนสมาบัติเป็นต้นผู้มีอากิญจัญญายตนสมาบัติเป็นต้นนั้นเป็นที่ไปในเบื้องหน้า ผู้ที่เกิดในอากิญจัญญายตนสมาบัติว่ามีความเพลิดเพลินเป็นเครื่องประกอบ ดังนี้แล้ว แต่นั้นย่อมเห็นแจ้งในอากิญจัญญายตนสมาบัตินั้น ญาณของบุคคลนั้นผู้เป็นพราหมณ์ อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว เป็นญาณอันถ่องแท้อย่างนี้ ฯ

จบโปสาลมาณวกปัญหาที่ ๑๔