๙. โตเทยยปัญหา เล่ม ๒๕

๙ ยสฺมึ กามา น วสนฺติ (อิจฺจายสฺมา โตเทยฺโย)

ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชติ

กถงฺกถา จ โย ติณฺโณ วิโมกฺโข ตสฺส กีทิโส ฯ

ยสฺมึ กามา น วสนฺติ (โตเทยฺยาติ ภควา) ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชติ

กถงฺกถา จ โย ติณฺโณ วิโมกฺโข ตสฺส นาปโร ฯ

นิราสโส ๑ โส อุท อาสสาโน

ปญฺญาณวาโส อุท ปญฺญกปฺปี

มุนึ อหํ สกฺก ยถา ๒ วิชญฺญํ

ตมฺเม วิยาจิกฺข สมนฺตจกฺขุ ฯ

นิราสโส ๓ โส น จ [๔] อาสสาโน

ปญฺญาณวาโส น จ ปญฺญกปฺปี

เอวมฺปิ โตเทยฺย มุนึ วิชาน

อกิญฺจนํ กามภเว อสตฺตนฺติ ฯ

โตเทยฺยมาณวกปญฺหา นวมา ฯ

_____________

สุตฺตนิปาเต ปญฺจมสฺส ปารายนวคฺคสฺส ทสมา กปฺปปญฺหา

๑-๓ โป. ยุ. นิราสโย ฯ ๒ โป. กถํ ฯ ๔ ยุ. โส ฯ

โตเทยยมาณพทูลถามปัญหาว่า

ผู้ใดไม่มีกามทั้งหลาย ไม่มีตัณหา และข้ามความสงสัยได้แล้ว ความพ้นวิเศษของผู้นั้นเป็นอย่างไร ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสพยากรณ์ว่า ดูกรโตเทยยะ

ผู้ใดไม่มีกามทั้งหลาย ไม่มีตัณหา และข้ามความสงสัยได้แล้ว ความพ้นวิเศษอย่างอื่นของผู้นั้นไม่มี ฯ

ต. ผู้นั้นไม่มีความปรารถนา หรือยังปรารถนาอยู่ ผู้นั้นเป็นผู้มีปัญญา หรือยังเป็นผู้มีปรกติกำหนดด้วยปัญญาอยู่ ข้าแต่พระองค์ผู้ศากยะ ข้าพระองค์จะพึงรู้แจ้งมุนีได้อย่างไรข้าแต่พระองค์ผู้มีพระจักษุรอบคอบ ขอพระองค์จงตรัสบอกมุนีนั้นให้แจ้งชัดแก่ข้าพระองค์เถิด ฯ

พ. ดูกรโตเทยยะ ผู้นั้นไม่มีความปรารถนา และไม่เป็นผู้ปรารถนาอยู่ด้วยผู้นั้นเป็นคนมีปัญญามิใช่เป็นผู้มีปรกติกำหนดด้วยปัญญาอยู่ด้วย ท่านจงรู้จักมุนี ว่าเป็นผู้ไม่มีกิเลสเครื่องกังวลไม่ข้องอยู่แล้วในกามและภพแม้อย่างนี้ ฯ

จบโตเทยยมาณวกปัญหาที่ ๙