arnon.worldSign in

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · วรรณาโรหวรรค

๓. หิริชาดก เล่ม ๒๗

Text layerBuddha’s wordsItems ๗๖๓–๗๖๗ (Royal Thai)3/10 in วรรณาโรหวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

๓. หิริชาดก (๓๖๓)

ว่าด้วยความละอาย

(เศรษฐีชาวกรุงพาราณสีพูดกับคนทั้งหลายว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต วรรณาโรหวรรค หิริชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 58 · Chaloem Phrakiat Volume 27)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 133–134 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 212–213

บาลี (มหาจุฬาฯ)

หิรินฺตรนฺตํ วิชิคุจฺฉมานํ

ตวาหมสฺมี อิติ ภาสมานํ

เสยฺยานิ กมฺมานิ อนาทิยนฺตํ

เนโส มมนฺติ อิติ นํ วิชญฺญา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

บัณฑิตพึงรู้จักบุคคลผู้ไม่มีความละอาย

เกลียดชังความเป็นมิตร

กล่าวอยู่ว่า เราเป็นมิตรของท่าน

แต่ไม่เอื้อเฟื้อการงานที่เหมาะสมกับคำพูดว่า

บุคคลผู้นี้มิใช่มิตรของเรา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ยญฺหิ กยิรา ตญฺหิ วเท ยํ น กยิรา น ตํ วเท

อกโรนฺตํ ภาสมานํ ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

งานใดควรทำ พึงพูดถึงแต่งานนั้นเถิด

งานใดไม่ควรทำ ก็อย่าพูดถึงงานนั้นเลย

คนไม่ทำ เอาแต่พูด บัณฑิตย่อมรู้ทัน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

น โส มิตฺโต โย สทา อปฺปมตฺโต

เภทาสงฺกี รนฺธเมวานุปสฺสี

ยสฺมิญฺจ เสตี อุรสีว ปุตฺโต

สเว มิตฺโต โย อเภชฺโช ปเรภิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผู้ใดไม่ประมาท ระแวงการทำลายมิตร

คอยจับผิดอยู่เสมอ ผู้นั้นหาใช่มิตรไม่

ส่วนผู้ใดผู้อื่นยุให้แตกกันมิได้ ไม่มีความระแวงในมิตรคนใด

อยู่อย่างปลอดภัยเหมือนบุตรที่นอนแนบอกมารดา

ผู้นั้นแหละนับว่าเป็นมิตรแท้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปาโมชฺชกรณํ ฐานํ ปสํสาวหนํ สุขํ

ผลานิสํโส ภาเวติ วหนฺโต โปริสํ ธุรํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กุลบุตรเมื่อเห็นผลและอานิสงส์

เมื่อนำธุระ อันเป็นของบุรุษไปอยู่

ชื่อว่าย่อมบำเพ็ญฐานะที่ทำความปราโมทย์

และความสุขอันนำความสรรเสริญมาให้

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1คำว่า ธุระ ในที่นี้ ได้แก่ ธุระ ๔ คือ ทาน ศีล ภาวนา มิตรภาพ ( ขุ.ชา.อ. ๔/๗๓/๔๑๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปวิเวกรสํ ปิตฺวา รสํ อุปสมสฺส จ

นิทฺทโร โหติ นิปฺปาโป ธมฺมปีติรสํ ปิวนฺติ.

หิริชาตกํ ตติยํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

บุคคลดื่มรสอันเกิดเพราะความสงัด

และรสแห่งความสงบชื่อว่าดื่มรสคือปีติในธรรม

ย่อมไม่มีความกระวนกระวาย ไม่มีบาป

หิริชาดกที่ ๓ จบ

End of ๓. หิริชาดก