พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · วรรณาโรหวรรค
๑๐. ปลาสชาดก เล่ม ๒๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๗๙๘–๘๐๒ (Royal Thai)10/10 in วรรณาโรหวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
๓๗๐. ปลาสชาตก (๑๐)
๑๐. ปลาสชาดก (๓๗๐)
ว่าด้วยปลาสเทวดา
(พญาหงส์ปรึกษากับปลาสเทวดาว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต วรรณาโรหวรรค ปลาสชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 58 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 137–138 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 219–219
หํโส ปลาสมวจ นิโคฺรโธ สมฺม ชายติ
องฺกสฺมึ เต นิสินฺโนว โส เต มมฺมานิ เฉจฺฉติ.
พญาหงส์ได้กล่าวกับปลาสเทวดาว่า
นี่เพื่อน ต้นไทรงอกติดอยู่ที่ค่าคบของท่าน
มันงอกขึ้นเพื่อจะตัดสิ่งอันเป็นที่รักของท่าน
(ปลาสเทวดาไม่เชื่อคำของพญาหงส์ จึงกล่าวว่า )
วฑฺฒตาเมว นิโคฺรโธ ปติฏฺฐสฺส ภวามหํ
ยถา ปิตา จ มาตา จ เอวํ เม โส ภวิสฺสติ.
ต้นไทรจงเจริญเติบโตขึ้นเถิด
ข้าพเจ้าจะเป็นที่พึ่งของต้นไทรนั้นเหมือนบิดาและมารดา
และต้นไทรนั้นจะเป็นที่พึ่งของข้าพเจ้าเหมือนกัน
(พญาหงส์กล่าวว่า)
ยํ ตฺวํ องฺกสฺมึ วฑฺเฒสิ ขีรรุกฺขํ ภยานกํ
อามนฺต โข ตํ คจฺฉาม วุฑฺฒิ มสฺส น รุจฺจติ.
เพราะเหตุใด ท่านจึงปล่อยให้ต้นไม้ที่น่ากลัวดุจข้าศึก
เจริญเติบโตที่ค่าคบ เหตุนั้น ข้าพเจ้าจะขอเตือนท่านแล้วจะไป
การเจริญเติบโตของต้นไทรนั้น ข้าพเจ้าไม่เห็นด้วย
(ต่อมารุกขเทวดานั้นคร่ำครวญอยู่ว่า)
อิทานิ โข มํ ภาเยติ มหาเนรุนิทสฺสนํ
หํสสฺส อนภิญฺญาย มหา เม ภยมาคตํ.
บัดนี้ ไทรต้นนี้แหละ ทำให้เราหวาดกลัว
เพราะไม่เชื่อฟังคำของพญาหงส์
ซึ่งเป็นถ้อยคำอันสำคัญปานประหนึ่งว่าขุนเขาสิเนรุราช
ภัยอันใหญ่หลวงจึงมาถึงเราแล้ว
(พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสพระคาถาว่า)
น ตสฺส วุฑฺฒิ กุสลปฺปสตฺถา
โย วฑฺฒมาโน ฆสเต ปติฏฺฐํ
ตสฺสูปโรธํ ปริสงฺกมาโน
ปตารยี มูลวธาย ธีโรติ.
ปลาสชาตกํ ทสมํ.
ผู้ใดเมื่อเจริญขึ้นกลับกัดกินที่พึ่งอาศัยของตน
ความเจริญของผู้นั้นผู้ฉลาดไม่สรรเสริญ
นักปราชญ์รังเกียจความพินาศ
จึงพยายามกำจัดรากเหง้าของอันตรายนั้น
ปลาสชาดกที่ ๑๐ จบ
วัณณาโรหวรรคที่ ๒ จบ
End of ๑๐. ปลาสชาดก