พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · มณิกุณฑลวรรค
๓. เวนสาขชาดก เล่ม ๒๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๗๑๒–๗๑๖ (Royal Thai)3/10 in มณิกุณฑลวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
๓๕๓. เวนสาขชาตก (๓)
๓. เวนสาขชาดก (๓๕๓)
ว่าด้วยต้นไม้ป้องกันภัยไม่ได้
(พระโพธิสัตว์เป็นอาจารย์ทิศาปาโมกข์กล่าวสอนพรหมทัตตกุมารว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต มณิกุณฑลวรรค เวนสาขชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 58 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 126–126 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 201–202
นยิทํ นิจฺจํ ภวิตพฺพํ พฺรหฺมทตฺต
เขมํ สุภิกฺขํ สุขตา จ กาเย
อตฺถจฺจเย มา อหุ สมฺปมูโฬฺห
ภินฺนปฺลโว สาครสฺเสว มชฺเฌ.
พรหมทัตตกุมาร ความเกษมสำราญ ภิกษาที่หาได้ง่าย
ความสุขสำราญกาย ทั้งหมดนี้ไม่มีตลอดกาลเป็นนิตย์
เมื่อประโยชน์สิ้นไป ท่านอย่าได้หลงลืม
เหมือนคนเรือแตกท่ามกลางสาครเลย
ยานิ กโรติ ปุริโส ตานิ อตฺตนิ ปสฺสติ
กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ
ยาทิสํ วปเต พีชํ ตาทิสํ หรเต (๑) ผลํ.
- 1ก. รุหเต
คนทำกรรมใดไว้ย่อมเห็นกรรมนั้นในตน
คนทำกรรมดีย่อมได้รับผลดี
คนทำกรรมชั่วย่อมได้รับผลชั่ว
คนหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้รับผลเช่นนั้น
(พรหมทัตตกุมารนั้นกำหนดคำของพระโพธิสัตว์ได้แล้ว บ่นเพ้ออยู่ว่า)
อิทํ ตทาจริยวโจ ปาราสริโย (๑) ยทพฺรวิ
มาสฺสุ ตฺวํ อกริ ปาปํ ยนฺตํ ปจฺฉา กตํ ตเป.
- 1ก. ปาราจริโย
ท่านอาจารย์ปาราสริยะได้กล่าวคำใดไว้ว่า
ท่านอย่าได้ทำความชั่วที่ทำแล้วจะทำตนให้เดือดร้อนในภายหลัง
คำนี้เป็นคำของอาจารย์
อยเมว โส ปิงฺคิโย (๑) เวนสาโข (๒)
ยมฺหิ ฆาตยึ ขตฺติยานํ สหสฺสํ
อลงฺกเต จนฺทนสารานุลิตฺเต
ตเมว ทุกฺขํ ปจฺจาคตํ มมํ.
- 1ฉ.ม. ปิงฺคิย
- 2สี.อิ. โธนสาโข
ปิงคิยะ เราได้สำเร็จโทษกษัตริย์ ๑,๐๐๐ พระองค์
ผู้ประดับพระวรกาย ลูบไล้ด้วยจุรณแก่นจันทน์ที่ต้นไม้ใด
ต้นไม้นั้นมีกิ่งก้านสาขาแผ่ไพศาลคือต้นนี้เอง
ทุกข์นั้นนั่นแหละก็กลับมาสนองเรา
(ต่อมาพรหมทัตตกุมารทรงคร่ำครวญอยู่อย่างนั้น หวนระลึกถึงพระอัครมเหสี จึงกล่าวว่า)
สามาปิ โข จนฺทนลิตฺตคตฺตา
ลฏฺฐึว โสภญฺชนกสฺส อุคฺคตา
อทิสฺวา กาลํ กริสฺสามิ อุพฺพรึ
ตํ เม อิโต ทุกฺขตรํ ภวิสฺสตีติ.
เวนสาขชาตกํ (๑) ตติยํ.
- 1สี.อิ. โธนสาขชาตกํ
พระนางสามาผู้มีพระวรกายลูบไล้ด้วยจุรณแก่นจันทน์
งามระหงดั่งกิ่งไผ่ที่แกว่งไกวไปมา
เราไม่เห็นพระมเหสีจักตาย
การไม่ได้เห็นพระมเหสีของเรานั้น
จักเป็นทุกข์ยิ่งกว่าทุกข์คือความตายนี้
เวนสาขชาดกที่ ๓ จบ
End of ๓. เวนสาขชาดก