๙. สุชาตาชาดก เล่ม ๒๗

(พวกลิงได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)

{๔๐๔} [๔๐๔] ท่านผู้ประเสริฐ ท่านก็ยังไม่รู้ ไฉนจึงมาติเตียนอย่างนี้เล่า ยังไม่เห็นราก จะรู้ได้อย่างไรว่าต้นไม้หยั่งรากลงแล้ว

(พระโพธิสัตว์กล่าวว่า)

{๔๐๕} [๔๐๕] เรามิได้ติเตียนพวกท่านผู้เป็นลิงไพรอาศัยอยู่ในป่าแต่ว่า พระเจ้าวิสสเสนะที่นายอุทยานทั้งหลายปลูกต้นไม้ไว้ให้พึงถูก ตำหนิ

๙. สุชาตชาดก (๒๖๙)

ว่าด้วยเสียงของไก่ฟ้ากับนกดุเหว่า

(พระโพธิสัตว์พระโอรสพระเจ้าพรหมทัตได้ตรัสกะพระมารดาว่า)

{๔๐๖} [๔๐๖] สัตว์ทั้งหลายที่สมบูรณ์ด้วยสีสันวรรณะ ร้องเพราะ น่ารัก น่าชม แต่ส่งเสียงดัง ย่อมไม่เป็นที่รักของใคร ๆ ทั้งในโลกนี้ และโลกหน้าเลย{๔๐๗} [๔๐๗] เสด็จแม่ก็เห็นมิใช่หรือว่า นกดุเหว่าดำลายพร้อยตัวนี้เป็นที่รัก ของสัตว์ทั้งหลายเป็นอันมากเพราะส่งเสียงอ่อนหวาน

{๔๐๘} [๔๐๘] เพราะฉะนั้น ผู้ที่ต้องการจะให้ตนเป็นที่รักของประชาชนพึง กล่าวแต่ถ้อยคำสละสลวย พูดโดยใช้ปัญญา ไม่คุยฟุ้งไป แสดงอรรถและธรรม ถ้อยคำที่ผู้นั้นกล่าวแล้วย่อมเป็นถ้อยคำที่ไพเราะ

๑๐. อุลูกชาดก (๒๗๐)

ว่าด้วยหน้าตาไม่ดีไม่ควรให้เป็นใหญ่

(กาไม่พอใจที่จะตั้งนกเค้าให้เป็นราชา กล่าวกะนกทั้งหลายว่า)

{๔๐๙} [๔๐๙] ได้ข่าวว่าญาติพี่น้องทั้งปวงจะตั้งนกเค้าให้เป็นใหญ่ ถ้าญาติพี่น้องอนุญาต ฉันจะขอพูดสักคำหนึ่ง

(นกทั้งหลายอนุญาตว่า)

{๔๑๐} [๔๑๐] เพื่อนรัก เราทั้งหมดอนุญาตให้ท่านพูด แต่จงพูดแต่ถ้อยคำ ที่เป็นอรรถเป็นธรรมอย่างเดียวเพราะว่านกหนุ่ม ๆ ที่มี ปัญญาและทรงไว้ซึ่งญาณอันรุ่งเรืองก็ยังมีอยู่(กาได้รับอนุญาตแล้วจึงกล่าวว่า)

{๔๑๑} [๔๑๑] ขอความเจริญจงมีแก่ท่านทั้งหลาย การตั้งนกเค้าให้เป็นใหญ่ ไม่ชอบใจข้าพเจ้า ท่านจงมองหน้าของนกเค้าที่ยังไม่โกรธดูสิ ถ้าโกรธแล้วจักทำหน้าตาอย่างไร

จบ ปทุมวรรคที่ ๒

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปทุมชาดก ๒. มุทุปาณิชาดก

๓. จุลลปโลภนชาดก ๔. มหาปนาทชาดก

๕. ขุรัปปชาดก ๖. วาตัคคสินธวชาดก

๗. สุวัณณกักกฏกชาดก ๘. อารามทูสกชาดก

๙. สุชาตชาดก ๑๐. อุลูกชาดก