๔. สังขชาดก เล่ม ๒๗

พหุสฺสุโต สุตธมฺโมสิ สงฺข

ทิฏฺฐา ตยา สมณพฺราหฺมณา จ

อถกฺขเณ ทสฺสยเส วิลาปํ

อญฺโญ นุ โก เต ปฏิมนฺตโก มยา.

ท่านสังขพราหมณ์ ท่านเป็นพหูสูต

ธรรมก็ได้ฟังมาแล้ว สมณพราหมณ์ท่านก็ได้พบมาแล้ว

เมื่อเป็นเช่นนั้น

ท่านมาแสดงอาการพร่ำเพ้อในขณะอันไม่สมควรเลย

คนอื่นนอกจากข้าพเจ้าจะมีใครเป็นที่ปรึกษาของท่านเล่า

(สังขพราหมณ์กล่าวว่า)

สุพฺภา (๑) สุภา สุปฺปฏิมุกฺกกมฺพุ

ปคฺคยฺห โสวณฺณมยาย ปาติยา

ภุญฺชสฺสุ ภตฺตํ อิติ มํ วเทติ

สทฺธาวิตฺตา (๒) ตมหํ โนติ พฺรูมิ.

เทพธิดาผู้มีใบหน้างาม รูปงาม

สวมใส่เครื่องประดับทองคำ

เชิญถาดอาหารทองคำ มีศรัทธาและยินดีบอกเราว่า

ขอเชิญท่านบริโภคอาหารเถิด

เราตอบปฏิเสธเทพธิดาตนนั้น

(อุปัฏฐากกล่าวว่า)

เอตาทิสํ พฺราหฺมณ ทิสฺวาน ยกฺขํ

ปุจฺเฉยฺย โปโส สุขมาสสาโน (๑)

อุฏฺเฐหิ นํ ปญฺชลิกาภิปุจฺฉ

เทวี นุสิ ตฺวํ อุท มานุสี นุ.

ท่านพราหมณ์ คนพบเห็นเทพผู้ควรบูชาเช่นนี้

เมื่อหวังความสุข ก็ควรจะไต่ถาม

ท่านจงลุกขึ้นประนมมือถามเทพผู้นั้นตรง ๆ ว่า

ท่านเป็นเทพธิดาหรือหญิงมนุษย์กันหนอ

(สังขพราหมณ์ถามเทพธิดาว่า)

ยํ ตฺวํ สุเขนาภิสเมกฺขเส มํ

ภุญฺชสฺสุ ภตฺตํ อิติ มํ วเทสิ

ปุจฺฉามิ ตํ นาริ มหานุภาเว

เทวี นุสิ ตฺวํ อุท มานุสี นุ.

เพราะท่านมองดูข้าพเจ้าด้วยเมตตา

และยังบอกเชิญข้าพเจ้าว่าบริโภคภัตตาหารเถิด

แม่นางผู้มีอานุภาพมาก

เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าขอถามท่านว่า

ท่านเป็นเทพธิดาหรือหญิงมนุษย์กันหนอ

(เทพธิดาตอบว่า)

เทวี อหํ สงฺข มหานุภาวา

อิธาคตา สาครวาริมชฺเฌ

อนุกมฺปิกา โน จ ปทุฏฺฐจิตฺตา

ตเวว อตฺถาย อิธาคตาสฺมิ.

ท่านสังขพราหมณ์ ข้าพเจ้าเป็นเทพธิดา มีอานุภาพ

มาท่ามกลางสมุทรวารนี้ มีความเอ็นดู จะมีจิตประทุษร้ายก็หาไม่

ข้าพเจ้ามาที่นี้ก็เพื่อประโยชน์แก่ท่านนั่นเอง

อิธนฺนปานํ สยนาสนญฺจ

ยานานิ นานาวิวิธานิ สงฺข

สพฺพสฺส ตฺยาหํ ปฏิปาทยามิ

ยงฺกิญฺจิ ตุยฺหํ มนสาภิปตฺถิตํ.

ท่านสังขพราหมณ์ ในมหาสมุทรนี้ มีข้าว น้ำ

ที่นอน ที่นั่ง และยานนานาชนิด

ข้าพเจ้าจะมอบให้ท่านทุกอย่างตามที่ใจของท่านปรารถนา

(สังขพราหมณ์กล่าวว่า)

ยงฺกิญฺจิ ยิฏฺฐญฺจ (๑) หุตญฺจ๑ มยฺหํ

สพฺพสฺส โน อิสฺสรา ตฺวํ สุคตฺเต

สุสฺโสณิ สุพฺภมุ สุวิลากมชฺเฌ (๒)

กิสฺส เม กมฺมสฺส อยํ วิปาโก.

ข้าพเจ้าได้บูชาและบวงสรวงมาแล้วทุกสิ่งทุกอย่าง

แม่เทพธิดาผู้มีเรือนร่างงดงาม มีสะโพกผึ่งผาย มีคิ้วงาม

เอวบางร่างน้อย ท่านเป็นใหญ่แห่งบุญกรรมทุกอย่างของข้าพเจ้า

นี้เป็นผลแห่งกรรมอะไรของข้าพเจ้าเล่า

(เทพธิดาตอบว่า)

ฆมฺเม ปเถ พฺราหฺมณ เอกภิกฺขุํ

อุสฺสฏฺฐปาทํ (๑) ตสิตํ กิลนฺตํ

ปฏิปาทยี สงฺข อุปาหนานิ (๒)

สา ทกฺขิณา กามทุหา ตวชฺช.

ท่านสังขพราหมณ์ ท่านให้ภิกษุรูปหนึ่งผู้เดินกระโหย่งเท้า

กระหาย ลำบาก ในหนทางที่ร้อนสวมรองเท้าถวาย

ทักษิณานั้นให้สมบัติที่น่าปรารถนาแก่ท่านในวันนี้

(สังขพราหมณ์กล่าวว่า)

สา โหตุ นาวา ผลกูปปนฺนา

อนวสฺสุตา เอรกวาตยุตฺตา

อญฺญสฺส ยานสฺส น เหตฺถ ภูมิ

อชฺเชว มํ โมฬินึ ปาปยสฺสุ.

ขอจงเนรมิตเรือที่ทำด้วยไม้กระดาน

ไม่รั่ว ใช้ใบตะไคร่น้ำเป็นใบเรือ

เพราะในกลางทะเลนี้ไม่ใช่ภาคพื้นแห่งยานอื่น

ช่วยส่งข้าพเจ้าให้ถึงเมืองโมฬินีในวันนี้เถิด

(พระผู้มีพระภาคตรัสว่า)

สา ตุฏฺฐจิตฺตา (๑) สุมนา ปตีตา

นาวํ สุจิตฺตํ อภินิมฺมินิตฺวา

อาทาย สงฺขํ ปุริเสน สทฺธึ

อุปานยี นครํ สาธุรมฺมนฺติ.

สงฺขชาตกํ จตุตฺถํ.

เทพธิดานั้นปลื้มใจ ยินดีปรีดา

ได้เนรมิตเรืออันงดงาม ณ ที่นั้น พาสังขพราหมณ์

พร้อมทั้งอุปัฏฐากชายนำไปส่งถึงเมืองอันน่ารื่นรมย์

สังขชาดกที่ ๔ จบ