๑๓. จักกวากชาดก เล่ม ๒๗

วณฺณวา อภิรูโปสิ ฆโน สญฺชาตโรหิโต

จกฺกวาก สุรูโปสิ วิปฺปสนฺนมุขินฺทฺริโย.

นกจักรพากท่านมีสีสวยรูปงามล่ำสัน

เลือดฝาดดี ทรวดทรงงาม ใบหน้าผ่องใส

ปาฐีนํ ปาวุสํ มจฺฉํ พลชฺชํ (๑) มุญฺชโรหิตํ

คงฺคาตีเร นิสินฺโนสิ เอวํ ภุญฺชสิ โภชนํ.

ท่านจับอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำคงคา คงกินอาหารอย่างนี้

คือ ปลากา ปลากระบอก ปลาหมอ

ปลาค้าว และปลาตะเพียน นะซิ

(นกจักรพากปฏิเสธคำพูดของกานั้นว่า)

น วาหเมตํ ภุญฺชามิ ชงฺคลานูทกานิ วา

อญฺญตฺร เสวาลปณกา เอตํ เม สมฺม โภชนํ.

ข้าพเจ้ามิได้กินอาหารชนิดนี้ หรือสัตว์บกสัตว์น้ำเลย

นอกเสียจากสาหร่ายและจอกแหน

เพื่อน สาหร่ายและจอกแหนนี้เป็นอาหารของข้าพเจ้า

(กาได้กล่าวว่า)

น วาหเมตํ สทฺทหามิ จกฺกวากสฺส โภชนํ

อหมฺปิ สมฺม ภุญฺชามิ คาเม โลณิกเตลิกํ. (๑)

ข้าพเจ้าไม่เชื่อว่า สาหร่ายและจอกแหนนี้

เป็นอาหารของนกจักรพาก

เพื่อน แม้ตัวข้าพเจ้าก็ยังกินอาหารที่มีรสเค็ม

และคลุกเคล้าด้วยน้ำมันในบ้าน

มนุสฺเสสุ กตํ ภตฺตํ สุจึ มํสูปเสจนํ

น จ เม ตาทิโส วณฺโณ จกฺกวาก ยถา ตุวํ.

ซึ่งเป็นอาหารที่เขาปรุงกันในหมู่มนุษย์

เป็นของสะอาดเจือด้วยเนื้อ

นกจักรพาก แต่สีสันของข้าพเจ้าไม่เหมือนท่าน

(นกจักรพรากได้กล่าวว่า)

สมฺปสฺสํ อตฺตนิ เวรํ หึสยํ (๑) มานุสึ ปชํ

อุตฺรโสฺต ฆสสี ภีโต เตน วณฺโณ ตเวทิโส.

ท่านเบียดเบียนหมู่มนุษย์

ต้องคอยมองดูผู้ที่ผูกเวรในตน

กินอย่างหวาดสดุ้ง ตกใจกลัว

เพราะเหตุนั้น สีสันของท่านจึงเป็นเช่นนี้

สพฺพโลกวิรุทฺโธสิ ธงฺก ปาเปน กมฺมุนา

ลทฺโธ ปิณฺโฑ น ปีเณติ เตน วณฺโณ ตเวทิโส.

กา ท่านเป็นศัตรูกับชาวโลกทั้งปวง

ได้ก้อนข้าวมาด้วยความชั่ว ไม่ทำให้ผู้อื่นอิ่มหนำ

เพราะเหตุนั้น สีสันของท่านจึงเป็นเช่นนี้

อหมฺปิ สมฺม ภุญฺชามิ อหึสํ สพฺพปาณินํ

อปฺโปสฺสุกฺโก นิราสงฺโก (๑) อโสโก อกุโตภโย.

เพื่อน ข้าพเจ้าไม่เบียดเบียนเหล่าสัตว์ทั้งปวง

มีความขวนขวายน้อย ไม่หวาดระแวง

ไม่มีความเศร้าโศก ไม่มีภัยแต่ที่ไหนกินอยู่

โส กรสฺสุ อานุภาวํ วีติวตฺตสฺสุ สีลิยํ

อหึสาย จร โลเก ปิโย โหหิสิ มมฺมิว.

ท่านนั้นจงสร้างอานุภาพขึ้น

จงเลิกประพฤติแบบเดิมเสีย เที่ยวไปในโลกโดยไม่เบียดเบียน

จักเป็นที่รักของชาวโลกเหมือนอย่างข้าพเจ้า

โย น หนฺติ น ฆาเตติ น ชินาติ น ชาปเย

เมตฺตํโส สพฺพภูเตสุ เวรํ ตสฺส น เกนจีติ.

จกฺกวากชาตกํ เตรสมํ.

ผู้ใดไม่ฆ่าเอง ไม่ใช้ให้ผู้อื่นฆ่า ไม่ทำทรัพย์ให้เสื่อมไป

ไม่ใช้ผู้อื่นทำทรัพย์ให้เสื่อมไป มีจิตเมตตาในสัตว์ทุกจำพวก

ผู้นั้นไม่ก่อเวรกับใคร ๆ

จักกวากชาดกที่ ๑๓ จบ