พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ฉักกนิบาต · ขุรปุตตวรรค
๓. ตุณฑิลชาดก เล่ม ๒๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๙๑๗–๙๒๒ (Royal Thai)3/10 in ขุรปุตตวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
๓๘๘. ตุณฺฑิลชาตก (๓)
๓. ตุณฑิลชาดก (๓๘๘)
ว่าด้วยตุณฑิลสุกรโพธิสัตว์
(จูฬตุณฑิลสุกรบอกเหตุที่ตนเห็นมาว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ฉักกนิบาต ขุรปุตตวรรค ตุณฑิลชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 59 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 153–154 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 244–245
นวจฺฉทฺทเก (๑) ทานิ ทิยฺยติ
ปุณฺณายํ โทณิ สุวามินี ฐิตา
พหุโก ชโน ปาสปาณิโก (๒)
โน จ โข เม ปฏิภาติ ภุญฺชิตุํ.
- 1ฉ.ม. นวฉนฺนเก, สี.อิ. นวฉนฺทเก
- 2ฉ.ม. พหุเก ชเน ปาสปาณิเก
วันนี้ นายแม่ของเราเปลี่ยนอาหารให้ใหม่
รางข้าวมีอาหารเต็มบริบูรณ์
นายแม่ก็ยืนอยู่ใกล้ ๆ
คนจำนวนมากก็ยืนถือบ่วงอยู่
ฉันไม่อยากกินเลย
(มหาตุณฑิลสุกรโพธิสัตว์ได้กล่าวว่า)
ตสสิ ภมสิ เลณมิจฺฉสิ
อตาโณสิ กุหึ คมิสฺสสิ
อปฺโปสฺสุกฺโก ภุญฺช ตุณฺฑิล
มํสตฺถาย โปสิตามฺหเส. (๑)
- 1สี.อิ. โปสิยามเส
เจ้าสะดุ้งกลัว หัวหมุน มองหาที่พึ่งไปไย
เจ้าไม่มีที่พึ่งหรอก จะหนีไปไหนกัน
พ่อตุณฑิละ อย่าดิ้นรนไปเลย กินเสียเถิด
พวกเราถูกเขาขุนเพื่อต้องการเนื้อ
โอคห รหทํ อกทฺทมํ
สพฺพํ เสทมลํ ปวาหย
คณฺหาหิ นวํ วิเลปนํ
ยสฺส คนฺโธ น กทาจิ ฉิชฺชติ.
เจ้าจงลงสู่ห้วงน้ำที่ไม่มีโคลนตม
ชำระเหงื่อและมลทินทั้งปวงให้สิ้นไป
แล้วถือเอาเครื่องลูบไล้ชนิดใหม่
ที่มีกลิ่นหอมไม่จางหายไปในกาลไหน ๆ
(จูฬตุณฑิลสุกรถามว่า)
กตโม นุ รหโท อกทฺทโม
กึสุ เสทมลนฺติ วุจฺจติ
กตมญฺจ นวํ วิเลปนํ
ยสฺส (๑) คนฺโธ น กทาจิ ฉิชฺชติ.
- 1ก. กสฺส
อะไรหนอคือห้วงน้ำที่ไม่มีโคลนตม
อะไรเล่าที่เรียกว่าเหงื่อและมลทิน
และอะไรเล่าคือเครื่องลูบไล้ชนิดใหม่
ที่มีกลิ่นหอมไม่จางหายไปในกาลไหน ๆ
(มหาตุณฑิลสุกรโพธิสัตว์กล่าวว่า)
ธมฺโม รหโท อกทฺทโม
ปาปํ เสทมลนฺติ วุจฺจติ
สีลญฺจ นวํ วิเลปนํ
ตสฺส คนฺโธ น กทาจิ ฉิชฺชติ.
ธรรมะคือห้วงน้ำที่ไม่มีโคลนตม
บาปเรียกว่าเหงื่อและมลทิน
อนึ่ง ศีลคือเครื่องลูบไล้ชนิดใหม่
ที่มีกลิ่นหอมไม่จางหายไปในกาลไหน ๆ
นนฺทนฺติ สรีรฆาติโน
น จ นนฺทนฺติ สรีรธาริโน
ปุณฺณาย จ ปุณฺณมาสิยา
รมมานาว ชหนฺติ ชีวิตนฺติ.
ตุณฺฑิลชาตกํ ตติยํ.
คนที่ฆ่าสัตว์ย่อมพอใจ ส่วนสัตว์ที่ถูกฆ่าย่อมไม่พอใจ
ในคืนเดือนเพ็ญแห่งวันอุโบสถ สัตว์ทั้งหลายเช่นเรายินดีสละชีพ
ตุณฑิลชาดกที่ ๓ จบ
End of ๓. ตุณฑิลชาดก