อุปปัตตานุปปัตติวาร เล่ม ๓๕

กามธาตุยา กติ ขนฺธา ฯเปฯ กติ จิตฺตานิ ฯ กามธาตุยา ปญฺจกฺขนฺธา ทฺวาทสายตนานิ อฏฺฐารส ธาตุโย ตีณิ สจฺจานิ พาวีสตินฺทฺริยานิ นว เหตู จตฺตาโร อาหารา สตฺต ผสฺสา สตฺต เวทนา สตฺต สญฺญา สตฺต เจตนา สตฺต จิตฺตานิ ฯ ตตฺถ กตเม กามธาตุยา ปญฺจกฺขนฺธา รูปกฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ อิเม วุจฺจนฺติ กามธาตุยา ปญฺจกฺ- ขนฺธา ฯ ตตฺถ กตมานิ กามธาตุยา ทฺวาทสายตนานิ จกฺขายตนํ รูปายตนํ ฯเปฯ มนายตนํ ธมฺมายตนํ อิมานิ วุจฺจนฺติ กามธาตุยา ทฺวาทสายตนานิ ฯ ตตฺถ กตมา กามธาตุยา อฏฺฐารส ธาตุโย จกฺขุธาตุ รูปธาตุ จกฺขุวิญฺญาณธาตุ ฯเปฯ มโนธาตุ ธมฺมธาตุ มโนวิญฺญาณธาตุ อิมา วุจฺจนฺติ กามธาตุยา อฏฺฐารส ธาตุโย ฯ

ตตฺถ กตมานิ กามธาตุยา ตีณิ สจฺจานิ ทุกฺขสจฺจํ สมุทยสจฺจํ มคฺคสจฺจํ อิมานิ วุจฺจนฺติ กามธาตุยา ตีณิ สจฺจานิ ฯ ตตฺถ กตมานิ กามธาตุยา พาวีสตินฺทฺริยานิ จกฺขุนฺทฺริยํ ฯเปฯ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ อิมานิ วุจฺจนฺติ กามธาตุยา พาวีสตินฺทฺริยานิ ฯ ตตฺถ กตเม กามธาตุยา นว เหตู ตโย กุสลเหตู ตโย อกุสลเหตู ตโย อพฺยากตเหตู อิเม วุจฺจนฺติ กามธาตุยา นว เหตู ฯ ตตฺถ กตเม กามธาตุยา จตฺตาโร อาหารา กพฬิงฺกาโร อาหาโร ผสฺสาหาโร มโนสญฺเจตนาหาโร วิญฺญาณาหาโร อิเม วุจฺจนฺติ กามธาตุยา จตฺตาโร อาหารา ฯ ตตฺถ กตเม กามธาตุยา สตฺต ผสฺสา จกฺขุสมฺผสฺโส ฯเปฯ มโนวิญฺญาณธาตุสมฺผสฺโส อิเม วุจฺจนฺติ กามธาตุยา สตฺต ผสฺสา ฯ ตตฺถ กตมา กามธาตุยา สตฺต เวทนา สตฺต สญฺญา สตฺต เจตนา สตฺต จิตฺตานิ จกฺขุวิญฺญาณํ ฯเปฯ มโนธาตุ มโนวิญฺญาณธาตุ อิมานิ วุจฺจนฺติ กามธาตุยา สตฺต จิตฺตานิ ฯ

ในกามธาตุ มีขันธ์เท่าไร ฯลฯ มีจิตเท่าไร

ในกามธาตุ มีขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๒ ธาตุ ๑๘ สัจจะ ๓ อินทรีย์ ๒๒เหตุ ๙อาหาร ๔ ผัสสะ ๗ เวทนา ๗ สัญญา ๗ เจตนา ๗ จิต ๗

บรรดาธรรมเหล่านั้น ขันธ์ ๕ ในกามธาตุ เป็นไฉน

คือ รูปขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ เหล่านี้เรียกว่า ขันธ์ ๕ ในกามธาตุอายตนะ ๑๒ ในกามธาตุ เป็นไฉน

คือ จักขายตนะ รูปายตนะ ฯลฯ ฆานายตนะ ธัมมายตนะ เหล่านี้เรียกว่า อายตนะ๑๒ ในกามธาตุ

ธาตุ ๑๘ ในกามธาตุ เป็นไฉน

คือ จักขุธาตุ รูปธาตุ จักขุวิญญาณธาตุ ฯลฯ มโนธาตุ ธัมมธาตุมโนวิญญาณธาตุเหล่านี้เรียกว่า ธาตุ ๑๘ ในกามธาตุ

สัจจะ ๓ ในกามธาตุ เป็นไฉน

คือ ทุกขสัจจะ สมุทยสัจจะ มัคคสัจจะ เหล่านี้เรียกว่า สัจจะ ๓ ในกามธาตุอินทรีย์ ๒๒ ในกามธาตุ เป็นไฉน

คือ จักขุนทรีย์ ฯลฯ อัญญาตาวินทรีย์ เหล่านี้เรียกว่า อินทรีย์ ๒๒ในกามธาตุเหตุ ๙ ในกามธาตุ เป็นไฉน

คือ กุศลเหตุ ๓ อกุศลเหตุ ๓ อัพยากตเหตุ ๓ เหล่านี้เรียกว่า เหตุ๙ ในกามธาตุอาหาร ๔ ในกามธาตุ เป็นไฉน

คือ กพฬิงการาหาร ผัสสาหาร มโนสัญเจตนาหาร วิญญาณาหาร เหล่านี้เรียกว่าอาหาร ๔ ในกามธาตุ

ผัสสะ ๗ ในกามธาตุ เป็นไฉน

คือ จักขุสัมผัส ฯลฯ มโนวิญญาณธาตุสัมผัส เหล่านี้เรียกว่า ผัสสะ๗ ในกามธาตุเวทนา ๗ สัญญา ๗ เจตนา ๗ จิต ๗ ในกามธาตุ เป็นไฉน

คือ จักขุวิญญาณ ฯลฯ มโนธาตุ มโนวิญญาณธาตุ เหล่านี้เรียกว่าจิต ๗ ในกามธาตุ

รูปธาตุยา กติ ขนฺธา ฯเปฯ กติ จิตฺตานิ ฯ รูปธาตุยา ปญฺจกฺขนฺธา ฉ อายตนานิ นว ธาตุโย ตีณิ สจฺจานิ จุทฺทสินฺทฺริยานิ อฏฺฐ เหตู ตโย อาหารา จตฺตาโร ผสฺสา จตสฺโส เวทนา จตสฺโส สญฺญา จตสฺโส เจตนา จตฺตาริ จิตฺตานิ ฯ ตตฺถ กตเม รูปธาตุยา ปญฺจกฺขนฺธา รูปกฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ อิเม วุจฺจนฺติ รูปธาตุยา ปญฺจกฺขนฺธา ฯ ตตฺถ กตมานิ รูปธาตุยา ฉ อายตนานิ จกฺขายตนํ รูปายตนํ โสตายตนํ สทฺทายตนํ มนายตนํ ธมฺมายตนํ อิมานิ วุจฺจนฺติ รูปธาตุยา ฉ อายตนานิ ฯ ตตฺถ กตมา รูปธาตุยา นว ธาตุโย จกฺขุธาตุ รูปธาตุ จกฺขุวิญฺญาณธาตุ โสตธาตุ สทฺทธาตุ โสตวิญฺญาณธาตุ มโนธาตุ ธมฺมธาตุ มโนวิญฺญาณธาตุ อิมา วุจฺจนฺติ รูปธาตุยา นว ธาตุโย ฯ

ตตฺถ กตมานิ รูปฺธาตุยา ตีณิ สจฺจานิ ทุกฺขสจฺจํ สมุทยสจฺจํ มคฺคมจฺจํ อิมานิ วุจฺจนฺติ รูปธาตุยา ตีณิ สจฺจานิ ฯ ตตฺถ กตมานิ รูปธาตุยา จุทฺทสินฺทฺริยานิ จกฺขุนฺทฺริยํ โสตินฺทฺริยํ มนินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ โสมนสฺสินฺทฺริยํ อุเปกฺขินฺทฺริยํ สทฺธินฺทฺริยํ วิริยินฺทฺริยํ สตินฺทฺริยํ สมาธินฺทฺริยํ ปญฺญินฺทฺริยํ อนญฺญตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ อญฺญินฺทฺริยํ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ อิมานิ วุจฺจนฺติ รูปธาตุยา จุทฺทสินฺทฺริยานิ ฯ ตตฺถ กตเม รูปธาตุยา อฏฺฐ เหตู ตโย กุสลเหตู เทฺว อกุสลเหตู ตโย อพฺยากตเหตู ฯ ตตฺถ กตเม ตโย กุสลเหตู อโลโภ กุสลเหตุ อโทโส กุสลเหตุ อโมโห กุสลเหตุ อิเม ตโย กุสลเหตู ฯ ตตฺถ กตเม เทฺว อกุสลเหตู โลโภ อกุสลเหตุ โมโห อกุสลเหตุ อิเม เทฺว อกุสลเหตู ฯ

ตตฺถ กตเม ตโย อพฺยากตเหตู กุสลานํ วา ธมฺมานํ วิปากโต กิริยาพฺยากเตสุ วา ธมฺเมสุ อโลโภ อโทโส อโมโห อิเม ตโย อพฺยากตเหตู ฯ อิเม วุจฺจนฺติ รูปธาตุยา อฏฺฐ เหตู ฯ ตตฺถ กตเม รูปธาตุยา ตโย อาหารา ผสฺสาหาโร มโนสญฺเจตนาหาโร วิญฺญาณาหาโร อิเม วุจฺจนฺติ รูปธาตุยา ตโย อาหารา ฯ ตตฺถ กตเม รูปธาตุยา จตฺตาโร ผสฺสา จกฺขุสมฺผสฺโส โสตสมฺผสฺโส มโนธาตุสมฺผสฺโส มโนวิญฺญาณธาตุสมฺผสฺโส อิเม วุจฺจนฺติ รูปธาตุยา จตฺตาโร ผสฺสา ฯ ตตฺถ กตมา รูปธาตุยา จตสฺโส เวทนา จตสฺโส สญฺญา จตสฺโส เจตนา จตฺตาริ จิตฺตานิ จกฺขุวิญฺญาณํ โสตวิญฺญาณํ มโนธาตุ มโนวิญฺญาณธาตุ อิมานิ วุจฺจนฺติ รูปธาตุยา จตฺตาริ จิตฺตานิ ฯ

ในรูปธาตุ มีขันธ์เท่าไร ฯลฯ มีจิตเท่าไร

ในรูปธาตุ มีขันธ์ ๕ อายตนะ ๖ ธาตุ ๙ สัจจะ ๓ อินทรีย์ ๑๔ เหตุ๘ อาหาร ๓ผัสสะ ๔ เวทนา ๔ สัญญา ๔ เจตนา ๔ จิต ๔

ขันธ์ ๕ ในรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ รูปขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ เหล่านี้เรียกว่า ขันธ์ ๕ ในรูปธาตุอายตนะ ๖ ในรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ จักขายตนะ รูปายตนะ โสตายตนะ สัททายตนะ มนายตนะ ธัมมายตนะเหล่านี้เรียกว่า อายตนะ ๖ ในรูปธาตุ

ธาตุ ๙ ในรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ จักขุธาตุ รูปธาตุ จักขุวิญญาณธาตุ โสตธาตุ สัททธาตุ โสตวิญญาณธาตุมโนธาตุ ธัมมธาตุ มโนวิญญาณธาตุ เหล่านี้เรียกว่า ธาตุ ๙ ในรูปธาตุ

สัจจะ ๓ ในรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ ทุกขสัจจะ สมุทยสัจจะ มัคคสัจจะ เหล่านี้เรียกว่า สัจจะ ๓ ในรูปธาตุอินทรีย์ ๑๔ ในรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ จักขุนทรีย์ โสตินทรีย์ มนินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ โสมนัสสินทรีย์อุเปกขินทรีย์สัทธินทรีย์ วิริยินทรีย์ สตินทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญินทรีย์อนัญญตัญญัสสามีตินทรีย์อัญญินทรีย์ อัญญาตาวินทรีย์ เหล่านี้เรียกว่า อินทรีย์๑๔ ในรูปธาตุ

เหตุ ๘ ในรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ กุศลเหตุ ๓ อกุศลเหตุ ๒ อัพยากตเหตุ ๓

บรรดาเหตุ ๘ ในรูปธาตุนั้น กุศลเหตุ ๓ เป็นไฉน

คือ กุศลเหตุคืออโลภะ กุศลเหตุคืออโทสะ กุศลเหตุคืออโมหะ เหล่านี้เรียกว่ากุศลเหตุ ๓

อกุศลเหตุ ๒ เป็นไฉน

คือ อกุศลเหตุคือโลภะ อกุศลเหตุคือโมหะ เหล่านี้เรียกว่า อกุศลเหตุ ๒อัพยากตเหตุ ๓ เป็นไฉน

คือ อโลภะ อโทสะ อโมหะ ฝ่ายวิบากแห่งกุศลธรรมทั้งหลาย หรือในกิริยาอัพยากตธรรมทั้งหลาย เหล่านี้เรียกว่า อัพยากตเหตุ ๓เหล่านี้เรียกว่า เหตุ ๘ ในรูปธาตุ

อาหาร ๓ ในรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ ผัสสาหาร มโนสัญเจตนาหาร วิญญาณาหาร เหล่านี้เรียกว่า อาหาร๓ ในรูปธาตุ

ผัสสะ ๔ ในรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ จักขุสัมผัส โสตสัมผัส มโนธาตุสัมผัส มโนวิญญาณธาตุสัมผัสเหล่านี้เรียกว่าผัสสะ ๔ ในรูปธาตุ

เวทนา ๔ สัญญา ๔ เจตนา ๔ จิต ๔ ในรูปธาตุ เป็นไฉนคือ จักขุวิญญาณ โสตวิญญาณ มโนธาตุ มโนวิญญาณธาตุ เหล่านี้เรียกว่า จิต ๔ในรูปธาตุ

อรูปธาตุยา กติ ขนฺธา ฯเปฯ กติ จิตฺตานิ ฯ อรูปธาตุยา จตฺตาโร ขนฺธา เทฺว อายตนานิ เทฺว ธาตุโย ตีณิ สจฺจานิ เอกาทสินฺทฺริยานิ อฏฺฐ เหตู ตโย อาหารา เอโก ผสฺโส เอกา เวทนา เอกา สญฺญา เอกา เจตนา เอกํ จิตฺตํ ฯ ตตฺถ กตเม อรูปธาตุยา จตฺตาโร ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ วิญฺญาณกฺขนฺโธ อิเม วุจฺจนฺติ อรูปธาตุยา จตฺตาโร ขนฺธา ฯ ตตฺถ กตมานิ อรูปธาตุยา เทฺว อายตนานิ มนายตนํ ธมฺมายตนํ อิมานิ วุจฺจนฺติ อรูปธาตุยา เทฺว อายตนานิ ฯ ตตฺถ กตมา อรูปธาตุยา เทฺว ธาตุโย มโน- วิญฺญาณธาตุ ธมฺมธาตุ อิมา วุจฺจนฺติ อรูปธาตุยา เทฺว ธาตุโย ฯ ตตฺถ กตมานิ อรูปธาตุยา ตีณิ สจฺจานิ ทุกฺขสจฺจํ สมุทยสจฺจํ มคฺคสจฺจํ อิมานิ วุจฺจนฺติ อรูปธาตุยา ตีณิ สจฺจานิ ฯ

ตตฺถ กตมานิ อรูปธาตุยา เอกาทสินฺทฺริยานิ มนินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ โสมนสฺสินฺทฺริยํ อุเปกฺขินฺทฺริยํ สทฺธินฺทฺริยํ วิริยินฺทฺริยํ สตินฺทฺริยํ สมาธินฺทฺริยํ ปญฺญินฺทฺริยํ อญฺญินฺทฺริยํ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ อิมานิ วุจฺจนฺติ อรูปธาตุยา เอกาทสินฺทฺริยานิ ฯ ตตฺถ กตเม อรูปธาตุยา อฏฺฐ เหตู ตโย กุสลเหตู เทฺว อกุสลเหตู ตโย อพฺยากตเหตู อิเม วุจฺจนฺติ อรูปธาตุยา อฏฺฐ เหตู ฯ ตตฺถ กตเม อรูปธาตุยา ตโย อาหารา ผสฺสาหาโร มโนสญฺเจตนาหาโร วิญฺญาณาหาโร อิเม วุจฺจนฺติ อรูปธาตุยา ตโย อาหารา ฯ ตตฺถ กตเม อรูปธาตุยา เอโก ผสฺโส มโนวิญฺญาณธาตุสมฺผสฺโส อยํ วุจฺจติ อรูปธาตุยา เอโก ผสฺโส ฯ ตตฺถ กตมา อรูปธาตุยา เอกา เวทนา เอกา สญฺญา เอกา เจตนา เอกํ จิตฺตํ มโนวิญฺญาณธาตุ อิทํ วุจฺจติ อรูปธาตุยา เอกํ จิตฺตํ ฯ

ในอรูปธาตุ มีขันธ์เท่าไร ฯลฯ มีจิตเท่าไร

ในอรูปธาตุ มีขันธ์ ๔ อายตนะ ๒ ธาตุ ๒ สัจจะ ๓ อินทรีย์ ๑๑ เหตุ๘อาหาร ๓ ผัสสะ ๑ เวทนา ๑ สัญญา ๑ เจตนา ๑ จิต ๑

บรรดาธรรมเหล่านั้น ขันธ์ ๔ ในอรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ วิญญาณขันธ์ เหล่านี้เรียกว่า ขันธ์ ๔ในอรูปธาตุ

อายตนะ ๒ ในอรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ มนายตนะ ธัมมายตนะ เหล่านี้เรียกว่า อายตนะ ๒ ในอรูปธาตุธาตุ ๒ ในอรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ มโนวิญญาณธาตุ ธัมมธาตุ เหล่านี้เรียกว่า ธาตุ ๒ ในอรูปธาตุสัจจะ ๓ ในอรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ ทุกขสัจจะ สมุทยสัจจะ มัคคสัจจะ เหล่านี้เรียกว่า สัจจะ ๓ ในอรูปธาตุอินทรีย์ ๑๑ ในอรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ มนินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ โสมนัสสินทรีย์ อุเปกขินทรีย์ สัทธินทรีย์วิริยินทรีย์สตินทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ อัญญินทรีย์ อัญญาตาวินทรีย์เหล่านี้เรียกว่า อินทรีย์ ๑๑ในอรูปธาตุ

เหตุ ๘ ในอรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ กุศลเหตุ ๓ อกุศลเหตุ ๒ อัพยากตเหตุ ๓ เหล่านี้เรียกว่า เหตุ๘ ในอรูปธาตุอาหาร ๓ ในอรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ ผัสสาหาร มโนสัญเจตนาหาร วิญญาณาหาร เหล่านี้เรียกว่า อาหาร๓ ในอรูปธาตุ

ผัสสะ ๑ ในอรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ มโนวิญญาณธาตุสัมผัส นี้เรียกว่า ผัสสะ ๑ ในอรูปธาตุ

เวทนา ๑ สัญญา ๑ เจตนา ๑ จิต ๑ ในอรูปธาตุ เป็นไฉน

คือ มโนวิญญาณธาตุ นี้เรียกว่า จิต ๑ ในอรูปธาตุ

อปริยาปนฺเน กติ ขนฺธา ฯเปฯ กติ จิตฺตานิ ฯ อปริยาปนฺเน จตฺตาโร ขนฺธา เทฺว อายตนานิ เทฺว ธาตุโย เทฺว สจฺจานิ ทฺวาทสินฺทฺริยานิ ฉ เหตู ตโย อาหารา เอโก ผสฺโส เอกา เวทนา เอกา สญฺญา เอกา เจตนา เอกํ จิตฺตํ ฯ ตตฺถ กตเม อปริยาปนฺเน จตฺตาโร ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธ สญฺญากฺ- ขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ วิญฺญาณกฺขนฺโธ อิเม วุจฺจนฺติ อปริยาปนฺเน จตฺตาโร ขนฺธา ฯ ตตฺถ กตมานิ อปริยาปนฺเน เทฺว อายตนานิ มนายตนํ ธมฺมายตนํ อิมานิ วุจฺจนฺติ อปริยาปนฺเน เทฺว อายตนานิ ฯ ตตฺถ กตมานิ อปริยาปนฺเน เทฺว ธาตุโย มโนวิญฺญาณธาตุ ธมฺมธาตุ อิมา วุจฺจนฺติ อปริยาปนฺเน เทฺว ธาตุโย ฯ ตตฺถ กตมานิ อปริยาปนฺเน เทฺว สจฺจานิ มคฺคสจฺจํ นิโรธสจฺจํ อิมานิ วุจฺจนฺติ อปริยาปนฺเน เทฺว สจฺจานิ ฯ

ตตฺถ กตมานิ อปริยาปนฺเน ทฺวาทสินฺทฺริยานิ มนินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ โสมนสฺสินฺทฺริยํ อุเปกฺขินฺทฺริยํ สทฺธินฺทฺริยํ วิริยินฺทฺริยํ สตินฺทฺริยํ สมาธินฺทฺริยํ ปญฺญินฺทฺริยํ อนญฺญตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ อญฺญินฺทฺริยํ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ อิมานิ วุจฺจนฺติ อปริยาปนฺเน ทฺวาทสินฺทฺริยานิ ฯ ตตฺถ กตเม อปริยาปนฺเน ฉ เหตู ตโย กุสลเหตู ตโย อพฺยากตเหตู ฯ ตตฺถ กตเม ตโย กุสลเหตู อโลโภ กุสลเหตุ อโทโส กุสลเหตุ อโมโห กุสลเหตุ อิเม ตโย กุสลเหตู ฯ ตตฺถ กตเม ตโย อพฺยากตเหตู กุสลานํ ธมฺมานํ วิปากโต อโลโภ อโทโส อโมโห อิเม ตโย อพฺยากตเหตู ฯ อิเม วุจฺจนฺติ อปริยาปนฺเน ฉ เหตู ฯ ตตฺถ กตเม อปริยาปนฺเน ตโย อาหารา ผสฺสาหาโร มโนสญฺเจตนาหาโร วิญฺญาณาหาโร อิเม วุจฺจนฺติ อปริยาปนฺเน ตโย อาหารา ฯ ตตฺถ กตโม อปริยาปนฺเน เอโก ผสฺโส มโนวิญฺญาณธาตุสมฺผสฺโส อยํ วุจฺจติ อปริยาปนฺเน เอโก ผสฺโส ฯ ตตฺถ กตมา อปริยาปนฺเน เอกา เวทนา เอกา สญฺญา เอกา เจตนา เอกํ จิตฺตํ มโนวิญฺญาณธาตุ อิทํ วุจฺจติ อปริยาปนฺเน เอกํ จิตฺตํ ฯ

___________________

ในโลกุตตระ มีขันธ์เท่าไร ฯลฯ มีจิตเท่าไร

ในโลกุตตระ มีขันธ์ ๔ อายตนะ ๒ ธาตุ ๒ สัจจะ ๒ อินทรีย์ ๑๒เหตุ ๖อาหาร ๓ ผัสสะ ๑ เวทนา ๑ สัญญา ๑ เจตนา ๑ จิต ๑

บรรดาธรรมเหล่านั้น ขันธ์ ๔ ในโลกุตตระ เป็นไฉน

คือ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ วิญญาณขันธ์ เหล่านี้เรียกว่าขันธ์ ๔ในโลกุตตระ

อายตนะ ๒ ในโลกุตตระ เป็นไฉน

คือ มนายตนะ ธัมมายตนะ เหล่านี้เรียกว่า อายตนะ ๒ ในโลกุตตระธาตุ ๒ ในโลกุตตระ เป็นไฉน

คือ มโนวิญญาณธาตุ ธัมมธาตุ เหล่านี้เรียกว่า ธาตุ ๒ ในโลกุตตระสัจจะ ๒ ในโลกุตตระ เป็นไฉน

คือ มัคคสัจจะ นิโรธสัจจะ เหล่านี้เรียกว่า สัจจะ ๒ ในโลกุตตระอินทรีย์ ๑๒ ในโลกุตตระ เป็นไฉน

คือ มนินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ โสมนัสสินทรีย์ อุเปกขินทรีย์ สัทธินทรีย์วิริยินทรีย์สตินทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ อนัญญตัญญัสสามีตินทรีย์อัญญินทรีย์ อัญญาตาวินทรีย์เหล่านี้เรียกว่า อินทรีย์ ๑๒ ในโลกุตตระ

เหตุ ๖ ในโลกุตตระ เป็นไฉน

คือ กุศลเหตุ ๓ อัพยากตเหตุ ๓

บรรดาเหตุ ๖ เหล่านั้น กุศลเหตุ ๓ เป็นไฉน

คือ กุศลเหตุคืออโลภะ กุศลเหตุคืออโทสะ กุศลเหตุคืออโมหะ เหล่านี้เรียกว่ากุศลเหตุ ๓

อัพยากตเหตุ ๓ เป็นไฉน

คือ อโลภะ อโทสะ อโมหะ ฝ่ายวิบากแห่งกุศลธรรมทั้งหลาย เหล่านี้เรียกว่าอัพยากตเหตุ ๓

เหล่านี้เรียกว่า เหตุ ๖ ในโลกุตตระ

อาหาร ๓ ในโลกุตตระ เป็นไฉน

คือ ผัสสาหาร มโนสัญเจตนาหาร วิญญาณาหาร เหล่านี้เรียกว่า อาหาร๓ ในโลกุตตระ

ผัสสะ ๑ ในโลกุตตระ เป็นไฉน

คือ มโนวิญญาณธาตุสัมผัส นี้เรียกว่า ผัสสะ ๑ ในโลกุตตระเวทนา ๑ สัญญา ๑ เจตนา ๑ จิต ๑ ในโลกุตตระ เป็นไฉนคือ มโนวิญญาณธาตุ นี้เรียกว่า จิต ๑ ในโลกุตตระ