พระอภิธรรมปิฎก วิภังค์ · ธัมมหทยวิภังค์
อภิญเญยยาทิวาร เล่ม ๓๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๐๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๖ ในธัมมหทยวิภังค์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
อภิญเญยยาทิวาร
พระอภิธรรมปิฎก วิภังค์ ธัมมหทยวิภังค์ อภิญเญยยาทิวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๓๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๕)
ปญฺจนฺนํ ขนฺธานํ กติ อภิญฺเญยฺยา กติ ปริญฺเญยฺยา กติ ปหาตพฺพา กติ ภาเวตพฺพา กติ สจฺฉิกาตพฺพา กติ น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯเปฯ สตฺตนฺนํ จิตฺตานํ กติ อภิญฺเญยฺยา กติ ปริญฺเญยฺยา กติ ปหาตพฺพา กติ ภาเวตพฺพา กติ สจฺฉิกาตพฺพา กติ น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ รูปกฺขนฺโธ อภิญฺเญยฺโย ปริญฺเญยฺโย น ปหาตพฺโพ น ภาเวตพฺโพ น สจฺฉิกาตพฺโพ จตฺตาโร ขนฺธา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา สิยา ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ
ทสายตนา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา เทฺว อายตนา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา สิยา ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ โสฬส ธาตุโย อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา เทฺว ธาตุโย อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา สิยา ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ
สมุทยสจฺจํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ ปหาตพฺพํ น ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ มคฺคสจฺจํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ น ปหาตพฺพํ ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ นิโรธสจฺจํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ น ปหาตพฺพํ ภาเวตพฺพํ สจฺฉิกาตพฺพํ ทุกฺขสจฺจํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ สิยา ปหาตพฺพํ น ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ สิยา น ปหาตพฺพํ ฯ นวินฺทฺริยา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา โทมนสฺสินฺทฺริยํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ ปหาตพฺพํ น ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ อนญฺญตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ น ปหาตพฺพํ ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ อญฺญินฺทฺริยํ อภิญฺเญยฺยํ
ปริญฺเญยฺยํ น ปหาตพฺพํ สิยา ภาเวตพฺพํ สิยา สจฺฉิกาตพฺพํ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ น ปหาตพฺพํ น ภาเวตพฺพํ สจฺฉิกาตพฺพํ ตีณินฺทฺริยา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฉ อินฺทฺริยา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา สิยา ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ ตโย อกุสลเหตู อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ตโย กุสลเหตู อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ภาเวตพฺพา ตโย อพฺยากตเหตู อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ
กพฬึกาโร อาหาโร อภิญฺเญยฺโย ปริญฺเญยฺโย น ปหาตพฺโพ น ภาเวตพฺโพ น สจฺฉิกาตพฺโพ ตโย อาหารา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา สิยา ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ ฉ ผสฺสา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา มโนวิญฺญาณธาตุสมฺผสฺโส อภิญฺเญยฺโย ปริญฺเญยฺโย สิยา ปหาตพฺโพ สิยา ภาเวตพฺโพ สิยา สจฺฉิกาตพฺโพ สิยา น ปหาตพฺโพ น ภาเวตพฺโพ น สจฺฉิกาตพฺโพ ฯ ฉ เวทนา ฉ สญฺญา ฉ เจตนา ฉ จิตฺตา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา มโนวิญฺญาณธาตุ อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา สิยา ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ
______________
บรรดาขันธ์ ๕ ขันธ์ไหน เป็นอภิญเญยยธรรมขันธ์ไหน เป็น
ปริญเญยยธรรม ขันธ์ไหน เป็นปหาตัพพธรรม ขันธ์ไหน เป็นภาเวตัพพธรรมขันธ์ไหน เป็นสัจฉิกาตัพพธรรม ขันธ์ไหน ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ขันธ์ไหน ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ขันธ์ไหน ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ฯลฯ บรรดาจิต ๗ จิตไหนเป็นอภิญเญยยธรรม จิตไหน เป็นปริญเญยยธรรม จิตไหน เป็นปหาตัพพธรรมจิตไหน เป็นภาเวตัพพธรรม จิตไหน เป็นสัจฉิกาตัพพธรรม จิตไหน ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม จิตไหน ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรมจิตไหน ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม
รูปขันธ์ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรมไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม
ขันธ์ ๔ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรมก็มี เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ปหาตัพพธรรมไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี
อายตนะ ๑๐ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม อายตนะ ๒ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรมเป็นปหาตัพพธรรมก็มี เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ปหาตัพพธรรมไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี
ธาตุ ๑๖ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ธาตุ ๒ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรมเป็นปหาตัพพธรรม เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ปหาตัพพธรรมไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี
สมุทยสัจ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรมไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม มัคคสัจเป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรมไม่ใช่ปหาตัพพธรรม เป็นภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม นิโรธสัจ เป็นอภิญเญยยธรรมเป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรเป็นภาเวตัพพธรรม เป็นสัจฉิกาตัพพธรรม ทุกขสัจเป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรม ก็มี ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ก็มี
อินทรีย์ ๙ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม โทมนัสสินทรีย์ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรมไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม อนัญญตัญญัสสามีตินทรีย์ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม เป็นภาเวตัพพธรรมไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรมอัญญินทรีย์ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี อัญญาตาวินทรีย์ เป็นอภิญเญยยธรรมเป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมอินทรีย์ ๓ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรมก็มี อินทรีย์ ๖เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยธรรม เป็นปหาตัพพธรรมก็มี เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มีไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี
อกุศลเหตุ ๓ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม
กุศลเหตุ ๓ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม เป็นภาเวตัพพธรรม มิใช่สัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ก็มี
อัพยากตเหตุ ๓ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม เป็นสัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี
กพฬิงการาหาร เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม อาหาร ๓ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรมเป็นปหาตัพพธรรมก็มี เป็นภาเวตัพพธรรมก็มีเป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ปหาตัพพธรรมไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี
ผัสสะ ๖ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม มโนวิญญาณธาตุสัมผัสเป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรมก็มี เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรมไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี
เวทนา ๖ สัญญา ๖ เจตนา ๖ จิต ๖ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม มโนวิญญาณธาตุ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรมก็มี เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี
จบ อภิญเญยยาทิวาร