อภิญเญยยาทิวาร เล่ม ๓๕

ปญฺจนฺนํ ขนฺธานํ กติ อภิญฺเญยฺยา? กติ ปริญฺเญยฺยา? กติ ปหาตพฺพา? กติ ภาเวตพฺพา? กติ สจฺฉิกาตพฺพา? กติ น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯเปฯ สตฺตนฺนํ จิตฺตานํ กติ อภิญฺเญยฺยา? กติ ปริญฺเญยฺยา? กติ ปหาตพฺพา? กติ ภาเวตพฺพา? กติ สจฺฉิกาตพฺพา? กติ น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา?

บรรดาขันธ์ ๕ ขันธ์เท่าไรพึงรู้ยิ่ง เท่าไรพึงกำหนดรู้ เท่าไรพึงละ เท่าไรพึงเจริญ เท่าไรพึงทำให้แจ้ง เท่าไรไม่พึงละ เท่าไรไม่พึงเจริญ เท่าไรไม่พึง ทำให้แจ้ง ฯลฯ บรรดาจิต ๗ จิตเท่าไรพึงรู้ยิ่ง เท่าไรพึงกำหนดรู้ เท่าไรพึงละ เท่าไรพึงเจริญ เท่าไรพึงทำให้แจ้ง เท่าไรไม่พึงละ เท่าไรไม่พึงเจริญ เท่าไรไม่พึง ทำให้แจ้ง

รูปกฺขนฺโธ อภิญฺเญยฺโย ปริญฺเญยฺโย, น ปหาตพฺโพ น ภาเวตพฺโพ น สจฺฉิกาตพฺโพ. จตฺตาโร ขนฺธา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, สิยา ปหาตพฺพา, สิยา ภาเวตพฺพา, สิยา สจฺฉิกาตพฺพา, สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา. (๑)

ทสายตนา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา. เทฺว อายตนา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, สิยา ปหาตพฺพา, สิยา ภาเวตพฺพา, สิยา สจฺฉิกาตพฺพา, สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา. (๒)

โสฬส ธาตุโย อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา. เทฺว ธาตุโย อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, สิยา ปหาตพฺพา, สิยา ภาเวตพฺพา, สิยา สจฺฉิกาตพฺพา, สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา. (๓)

สมุทยสจฺจํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ ปหาตพฺพํ, น ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ. มคฺคสจฺจํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ, น ปหาตพฺพํ, ภาเวตพฺพํ, น สจฺฉิกาตพฺพํ. นิโรธสจฺจํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ, น ปหาตพฺพํ น ภาเวตพฺพํ, สจฺฉิกาตพฺพํ. ทุกฺขสจฺจํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ, สิยา ปหาตพฺพํ, น ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ, สิยา น ปหาตพฺพํ. (๔)

นวินฺทฺริยา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา. โทมนสฺสินฺทฺริยํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ ปหาตพฺพํ, น ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ. อนญฺญาตญฺญสฺ-สามีตินฺทฺริยํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ, น ปหาตพฺพํ, ภาเวตพฺพํ, น สจฺฉิกาตพฺพํ. อญฺญินฺทฺริยํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ, น ปหาตพฺพํ, สิยา ภาเวตพฺพํ, สิยา สจฺฉิกาตพฺพํ. อญฺญาตาวินฺทฺริยํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ, น ปหาตพฺพํ น ภาเวตพฺพํ, สจฺฉิกาตพฺพํ. ตีณินฺทฺริยา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, น ปหาตพฺพา, สิยา ภาเวตพฺพา, สิยา สจฺฉิกาตพฺพา, สิยา น ภาเวตพฺพา, น สจฺฉิกาตพฺพา. ฉ อินฺทฺริยา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, สิยา ปหาตพฺพา, สิยา ภาเวตพฺพา, สิยา สจฺฉิกาตพฺพา, สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา. (๕)

ตโย อกุสลเหตู อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา ปหาตพฺพา, น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา. ตโย กุสลเหตู อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, น ปหาตพฺพา, สิยา ภาเวตพฺพา, น สจฺฉิกาตพฺพา, สิยา น ภาเวตพฺพา. ตโย อพฺยากตเหตู อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา, สิยา สจฺฉิกาตพฺพา, สิยา น สจฺฉิกาตพฺพา. (๖)

กพฬิงฺกาโร อาหาโร อภิญฺเญยฺโย ปริญฺเญยฺโย, น ปหาตพฺโพ น ภาเวตพฺโพ น สจฺฉิ-กาตพฺโพ. ตโย อาหารา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, สิยา ปหาตพฺพา, สิยา ภาเวตพฺพา, สิยา สจฺฉิ-กาตพฺพา, สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา. (๗)

ฉ ผสฺสา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา. มโนวิญฺญาณธาตุสมฺผสฺโส อภิญฺเญยฺโย ปริญฺเญยฺโย, สิยา ปหาตพฺโพ, สิยา ภาเวตพฺโพ, สิยา สจฺฉิกาตพฺโพ, สิยา น ปหาตพฺโพ น ภาเวตพฺโพ น สจฺฉิกาตพฺโพ. (๘)

ฉ เวทนา ฯเปฯ ฉ สญฺญา ฯเปฯ ฉ เจตนา ฯเปฯ ฉ จิตฺตา อภิญฺเญยฺยา, ปริญฺเญยฺยา, น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา. มโนวิญฺญาณธาตุ อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา, สิยา ปหาตพฺพา, สิยา ภาเวตพฺพา, สิยา สจฺฉิกาตพฺพา, สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิ- กาตพฺพา. (๙-๑๒)

รูปขันธ์พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้ง

ขันธ์ ๔ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ ที่พึงละก็มี ที่พึงเจริญก็มี ที่พึงทำให้แจ้งก็มี ที่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้งก็มี (๑)อายตนะ ๑๐ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้ง

อายตนะ ๒ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ ที่พึงละก็มี ที่พึงเจริญก็มี ที่พึงทำให้แจ้งก็มี ที่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้งก็มี (๒)ธาตุ ๑๖ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้ง

ธาตุ ๒ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ ที่พึงละก็มี ที่พึงเจริญก็มี ที่พึงทำให้แจ้งก็มี ที่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้งก็มี (๓)สมุทยสัจพึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ พึงละ แต่ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้ง

มัคคสัจพึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ พึงเจริญ แต่ไม่พึงทำให้แจ้ง

นิโรธสัจพึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ แต่พึงทำให้แจ้ง

ทุกขสัจพึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ ที่พึงละ แต่ไม่พึงเจริญก็มี ที่ไม่พึงทำให้แจ้ง และไม่พึงละก็มี (๔)อินทรีย์ ๙ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้ง

โทมนัสสินทรีย์พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ พึงละ แต่ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้ง

อนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ พึงเจริญ แต่ไม่ พึงทำให้แจ้ง

อัญญินทรีย์พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ ที่พึงเจริญก็มี ที่พึงทำให้แจ้งก็มี

อัญญาตาวินทรีย์พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ แต่พึงทำให้แจ้ง

อินทรีย์ ๓ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ ที่พึงเจริญก็มี ที่พึงทำให้แจ้งก็มี ที่ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้งก็มีอินทรีย์ ๖ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ ที่พึงละก็มี ที่พึงเจริญก็มี ที่พึงทำให้แจ้งก็มี ที่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้งก็มี (๕)อกุศลเหตุ ๓ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ พึงละ แต่ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้ง

กุศลเหตุ ๓ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ ไม่พึงละ ที่พึงเจริญก็มี ที่ไม่พึงทำให้แจ้ง และไม่พึงเจริญก็มีอัพยากตเหตุ ๓ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ที่พึงทำให้ แจ้งก็มี ที่ไม่พึงทำให้แจ้งก็มี (๖)กวฬิงการาหารพึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้ง

อาหาร ๓ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ ที่พึงละก็มี ที่พึงเจริญก็มี ที่พึงทำให้แจ้งก็มี ที่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้งก็มี (๗)ผัสสะ ๖ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้ง

มโนวิญญาณธาตุสัมผัสพึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ ที่พึงละก็มี ที่พึงเจริญก็มี ที่ พึงทำให้แจ้งก็มี ที่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้งก็มี (๘)เวทนา ๖ ฯลฯ สัญญา ๖ ฯลฯ เจตนา ๖ ฯลฯ จิต ๖ พึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ แต่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้งมโนวิญญาณธาตุพึงรู้ยิ่ง พึงกำหนดรู้ ที่พึงละก็มี ที่พึงเจริญก็มี ที่พึงทำให้ แจ้งก็มี ที่ไม่พึงละ ไม่พึงเจริญ ไม่พึงทำให้แจ้งก็มี (๙-๑๒)

๘. สารัมมณานารัมมณวาร

(วาระว่าด้วยธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้และไม่ได้)