พระอภิธรรมปิฎก ยมก · ธาตุยมก
อุปาทวาร เล่ม ๓๘
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๑๑–๘๑๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๔ ในธาตุยมกมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก ธาตุยมก อุปาทวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๓๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๘)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๒ หน้า ๘๐๗–๘๑๑
ปวัตติวาระ
อุปปาทวาระ
ปัจจุปปันนวาระ อนุโลม
ปุคคลวาระ
จักขุธาตุมูล
จักขุธาตุมูละ โสตธาตุมูลี :-
[๘๑๑] จักขุธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสตธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ โสตะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิด จักขุ-ธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสตธาตุไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีจักขุและโสตะเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด จักขุธาตุกำลังเกิด และโสตธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า โสตธาตุเกิดแก่บุคคลใด, จักขุธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีโสตะเกิดได้ จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิด โสต-ธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุธาตุไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. บุคคลที่มีโสตะและจักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด โสตธาตุกำลังเกิด และจักขุธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุธาตุมูละ โสตธาตุมูลี
จักขุธาตุมูละ ฆานธาตุมูลี :-
[๘๑๒] จักขุธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดได้ ฆานะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิด จักขุ-ธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานธาตุไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีจักขุและฆานะเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด จักขุธาตุกำลังเกิด และฆานธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ฆานธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิด ฆานธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุธาตุไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า-นั้น, บุคคลที่มีฆานะและจักขุเกิดได้เหล่านั้นกำล่งเกิด ฆานธาตุกำลังเกิด และจักขุธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุธาตุมูละ ฆานธาตุมูลี
จักขุธาตุมูละ รูปธาตุมูลี :-
[๘๑๓] จักขุธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลใด, รูปธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่
ก็หรือว่า รูปธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีรูปะเกิดได้ จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิด รูปธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุธาตุไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า-นั้น, บุคคลที่จักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด รูปธาตุกำลังเกิด และจักขุธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุธาตุมูละ รูปธาตุมูลี
จักขุธาตุมูละ มโนวิญญาณธาตุมูลี :-
[๘๑๔] จักขุธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลใด, มโนวิญญาณธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า มโนวิญญาณธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจิตเกิดได้ จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิด มโน-วิญญาณธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุธาตุไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีจักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด มโนวิญญาณ-ธาตุกำลังเกิด และจักขุธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุธาตุมูละ มโนวิญญาณธาตุมูลี
จักขุธาตุมูละ ธัมมธาตุมูลี :-
[๘๑๕] จักขุธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลใด, ธัมมธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิด ธัมมธาตุกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุธาตุไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีจักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด ธัมมธาตุกำลังเกิด จักขุธาตุก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุธาตุมูละ ธัมมธาตุมูลี
จักขุธาตุมูล จบ
(อายตนยมกท่านจำแนกไว้ ฉันใด แม้ธาตุยมก ก็พึงจำแนกฉันนั้น พึงกระทำให้เหมือนกัน.)
ปวัตติวาระ จบ
ปริญญาวาระ
[๘๑๖] บุคคลใดกำลังรู้แจ้งจักขุธาตุ บุคคลนั้นกำลังรู้แจ้งโสตธาตุ ใช่ไหม ?
ใช่.
ธาตุยมก จบบริบูรณ์ โดยย่อ.
ปริญญาวาระ จบ
ธาตุยมก ที่ ๔ จบ
จบ อุปาทวาร