พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐาน
เหตุทุกกุสลัตติกนเหตุทุกนกุสลัตติกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๒๑–๒๓๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๑ ในอนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกกุสลัตติกนเหตุทุกนกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๔๘๕–๔๙๒
๓. อนุโลมปัจจนียทุกติกปัฏฐาน
เหตุทุกกุสลติกนเหตุทุกนกุสลติกะ
(๑. เหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
กุศลบท
[๒๒๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ๑ อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ และธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ได้จิตตสมุฏฐานรูปอย่างเดียว.
อารัมมณปัจจัยไม่มี
๑. ม. นนเหตุ = ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๒๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๒๓] ๑. ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๒๒๔] ๑. ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. ธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ และธรรมที่เป็นกุศลที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ ด้วย-อำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๒๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
แม้ปัญหาวาระก็พึงให้พิสดาร.
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
อกุศลบท
[๒๒๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรม
ที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรม
ที่เป็นอกุศล ที่เป็นเหตุ และธรรมที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๒๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๒๘] ๑. ธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๒๒๙] ๑. ธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
๒. ธรรมที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๓. ธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นเหตุ และธรรมที่เป็น
อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่เหตุด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๓๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
อัพยากตบท
[๒๓๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตะ ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุอาศัยธรรมที่เป็นอัพยากตะ ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๓๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
นิสสยวาระก็ดี ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
เหตุทุกกุสลเติกนเหตุทุกนกุสลติกะ จบ
เหตุทุกเวทนาติกนเหตุทุกนเวทนาติกะ
(๑. เหตุทุกะ ๒. เวทนาติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สุขายเวทนายสัมปยุตตบท
[๒๓๓] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมที่ไม่ใช่
เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุ และธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๓๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
ทุกขายเวทนายสัมปยุตตบท
[๒๓๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๓๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
อทุกขมสุขาเวทนายสัมปยุตตบท
[๒๓๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๓๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
เหตุทุกเวทนาติกนเหตุทุกนเวทนาติกะ จบ
เหตุทุกวิปากติกนเหตุทุกนวิปากติกะ
(๑. เหตุทุกะ ๓. วิปากติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
วิปากบท
[๒๓๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
วิปากธัมมบท
๑. ธรรมที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
เนววิปากนวิปากธัมมบท
๑. ธรรมที่ไม่ใช่เนววิปากนวิปากธัมมธรรม ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
เหตุทุกวิปากติกนเหตุทุกนวิปากติกะ จบ
จบ เหตุทุกกุสลัตติกนเหตุทุกนกุสลัตติกะ