เหตุทุกกุสลัตติกนเหตุทุกนกุสลัตติกะ เล่ม ๔๕

เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (จิตฺตสมุฏฺฐานเมว อารมฺมณํ นตฺถิ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุและที่ไม่เป็น เหตุซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (จิตตสมุฏฐานรูปเท่านั้น อารัมมณปัจจัยมีไม่ได้)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

(สหชาตวาร ฯลฯ นิสสยวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

(สหชาตวารมฺปิ ฯเปฯ นิสฺสยวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ.) เหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส นกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

เหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส นกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ตีณิ.

นเหตุ กุสโล ธมฺโม นนเหตุสฺส นกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ตีณิ. เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา นเหตุสฺส นกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)

สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่ง ไม่เป็นกุศลโดยเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ เป็นกุศลโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่ง ไม่เป็นกุศลโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็น เหตุซึ่งไม่เป็นกุศลโดยอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ (ย่อ)

เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ นว, อธิปติยา นว, อนนฺตเร สมนนฺตเร นว, สหชาเต นิสฺสเย ตีณิ, อุปนิสฺสเย นว, ปจฺฉาชาเต ตีณิ, กมฺเม เอกํ, อาหาเร เอกํ, อินฺทฺริเย ตีณิ, ฌาเน เอกํ, มคฺเค ตีณิ, วิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. (ปญฺหาวารมฺปิ วิตฺถาเรตพฺพํ.)

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ

อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ

สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ

สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ

ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

กัมมปัจจัย มี ๑ วาระ

อาหารปัจจัย มี ๑ วาระ

อินทรียปัจจัย มี ๓ วาระ

ฌานปัจจัย มี ๑ วาระ

มัคคปัจจัย มี ๓ วาระ

วิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

(พึงขยายปัญหาวารให้พิสดาร)

๒. อกุสลปท ๑-๗. ปฏิจฺจวาร เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

(สหชาตวารมฺปิ ฯเปฯ นิสฺสยวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ.)

๒. อกุสลบท ๑ - ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็น อกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นอกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุและที่ไม่เป็น เหตุซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

(สหชาตวาร ฯลฯ นิสสยวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

เหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส นอกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

เหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส นอกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ตีณิ.

นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นนเหตุสฺส นอกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ตีณิ.

เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา นเหตุสฺส นอกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)

สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่ง ไม่เป็นอกุศลโดยเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็น อกุศลโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่ง ไม่เป็นอกุศลโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)

เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ นว, อธิปติยา เอกํ, อนนฺตเร สมนนฺตเร นว, สหชาเต นิสฺสเย ตีณิ, อุปนิสฺสเย นว, ปจฺฉาชาเต ตีณิ, กมฺเม เอกํ, อาหาเร เอกํ, อินฺทฺริเย ตีณิ, ฌาเน เอกํ, มคฺเค ตีณิ, วิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. ๓. อพฺยากตปท ๓. ปจฺจยวาร

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ

อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ

สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ

สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ

ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

กัมมปัจจัย มี ๑ วาระ

อาหารปัจจัย มี ๑ วาระ

อินทรียปัจจัย มี ๓ วาระ

ฌานปัจจัย มี ๑ วาระ

มัคคปัจจัย มี ๓ วาระ

วิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

นเหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปจฺจยา นนเหตุ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

(นิสฺสยวารมฺปิ ฯเปฯ ปญฺหาวารมฺปิ วิตฺถาเรตพฺพํ.) ๑. เหตุทุก ๒. เวทนาตฺติก

๓. อัพยากตบท ๓. ปัจจยวาร

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น เหตุซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

(พึงขยายนิสสยวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดาร)

เหตุํ สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

นเหตุํ สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

เหตุํ สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตญฺจ นเหตุํ สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อารมฺมเณ ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

(สหชาตวารมฺปิ ฯเปฯ ปญฺหาวารมฺปิ วิตฺถาเรตพฺพํ.)

๑. เหตุทุกะ ๒. เวทนาติกะ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่เป็น เหตุซึ่งสัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น เหตุซึ่งสัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นเหตุซึ่งสัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

(พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดาร)

เหตุํ ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. (สพฺพตฺถ วิตฺถาโร.)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่เป็น เหตุซึ่งสัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)

เหตุํ อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. (สพฺพตฺถ วิตฺถาโร.) ๑. เหตุทุก ๓. วิปากตฺติก

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรม ที่เป็นเหตุซึ่งสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)