พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียทุกปัฏฐาน
ปริยาปันนทุกนปริยาปันนทุกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๐๑–๒๒๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๗ ในอนุโลมปัจจนียทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียทุกปัฏฐาน ปริยาปันนทุกนปริยาปันนทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๔๗๖–๔๘๕
๙๖. ปริยาปันนทุกนปริยาปันนทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๐๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปริยาปันนธรรม อาศัยปริยาปันน-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อปริยาปันนธรรม อาศัยอปริยา-
ปันนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่ปริยาปันนธรรม อาศัยอปริยาปันน-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. ธรรมที่ไม่ใช่ปริยาปันนธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อปริยาปันนธรรม อาศัยอปริยาปันนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. ธรรมที่ไม่ใช่ปริยาปันนธรรม อาศัยปริยาปันน-ธรรม และอปริยาปันนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๐๒] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
ปริยาปันนทุกนปริยาปันนทุกะ จบ
๙๗. นิยยานิกทุกนนิยยานิกทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๐๓] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่นิยยานิกธรรม อาศัยนิยยานิกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่นิยยานิกธรรม อาศัยอนิยยานิก-
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๐๔] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
นิยยานิกทุกนนิยยานิกทุกะ จบ
๙๘. นิยตทุกนนิยตทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๐๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่นิยตธรรม อาศัยนิยตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม อาศัยอนิยตธรรม เกิด-ขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๐๖] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
นิยตทุกนนิยตทุกะ จบ
๙๙. สอุตตรทุกนสอุตตรทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๐๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม อาศัยสอุตตรธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม อาศัยอนุตตรธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สอุตตรธรรม อาศัยอนุตตรธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. ธรรมที่ไม่ใช่สอุตตรธรรม และธรรมที่ไม่ใช่
อนุตตรธรรม อาศัยอนุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตธรรม อาศัยสอุตตรธรรม
และอนุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๐๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
สอุตตรทุกนสอุตตรทุกะ จบ
๑๐๐. สรณทุกนสรณทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๐๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยสรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยสรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณ-
ธรรม อาศัยสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยอรณธรรม เนิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๕. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยสรณธรรม และ
อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๑๐] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๒๑๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยสรณธรรม เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๒๑๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดีสัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๑๓] ๑. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรมด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม
ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม
และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๔. อรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม
ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๒๑๔] ๑. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม
ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๑๕] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
การยกปัจจัยในปัจจนียะ
[๒๑๖] ๑. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาต-ปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วย-อำนาจของปัจฉาชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของกัมมปัจจัย.
[๒๑๗] ๒. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาต-ปัจจัย เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๒๑๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ในโนวิคต-ปัจจัย มี ๔ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๒๑๙] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ... ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๒๒๐] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ... ฯลฯ
ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
อนุโลมปัจจนียทุกปัฏฐาน จบ
๓. อนุโลมปัจจนียทุกติกปัฏฐาน
เหตุทุกกุสลติกนเหตุทุกนกุสลติกะ
(๑. เหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
กุศลบท
[๒๒๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ๑ อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ และธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ได้จิตตสมุฏฐานรูปอย่างเดียว.
อารัมมณปัจจัยไม่มี
๑. ม. นนเหตุ = ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ
จบ ปริยาปันนทุกนปริยาปันนทุกะ