arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียทุกปัฏฐาน

ปริยาปันนทุกนปริยาปันนทุกะ เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๐๑–๒๒๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๗ ในอนุโลมปัจจนียทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียทุกปัฏฐาน ปริยาปันนทุกนปริยาปันนทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๔๗๖–๔๘๕

หน้า ๔๗๖

๙๖. ปริยาปันนทุกนปริยาปันนทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๐๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปริยาปันนธรรม อาศัยปริยาปันน-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อปริยาปันนธรรม อาศัยอปริยา-

ปันนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. ธรรมที่ไม่ใช่ปริยาปันนธรรม อาศัยอปริยาปันน-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. ธรรมที่ไม่ใช่ปริยาปันนธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อปริยาปันนธรรม อาศัยอปริยาปันนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. ธรรมที่ไม่ใช่ปริยาปันนธรรม อาศัยปริยาปันน-ธรรม และอปริยาปันนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๐๒] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

ปริยาปันนทุกนปริยาปันนทุกะ จบ

หน้า ๔๗๗

๙๗. นิยยานิกทุกนนิยยานิกทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๐๓] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่นิยยานิกธรรม อาศัยนิยยานิกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่นิยยานิกธรรม อาศัยอนิยยานิก-

ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๐๔] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

นิยยานิกทุกนนิยยานิกทุกะ จบ

หน้า ๔๗๘

๙๘. นิยตทุกนนิยตทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๐๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่นิยตธรรม อาศัยนิยตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม อาศัยอนิยตธรรม เกิด-ขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๐๖] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

นิยตทุกนนิยตทุกะ จบ

หน้า ๔๗๙

๙๙. สอุตตรทุกนสอุตตรทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๐๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม อาศัยสอุตตรธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม อาศัยอนุตตรธรรม

เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. ธรรมที่ไม่ใช่สอุตตรธรรม อาศัยอนุตตรธรรม

เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. ธรรมที่ไม่ใช่สอุตตรธรรม และธรรมที่ไม่ใช่

อนุตตรธรรม อาศัยอนุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตธรรม อาศัยสอุตตรธรรม

และอนุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๐๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

สอุตตรทุกนสอุตตรทุกะ จบ

หน้า ๔๘๐

๑๐๐. สรณทุกนสรณทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๐๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยสรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยสรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๓. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณ-

ธรรม อาศัยสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยอรณธรรม เนิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๕. ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยสรณธรรม และ

อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๑๐] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

หน้า ๔๘๑

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๒๑๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยสรณธรรม เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๑๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดีสัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๑๓] ๑. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรมด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม

ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

หน้า ๔๘๒

๓. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม

และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๔. อรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม

ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๒๑๔] ๑. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม

ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๑๕] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๕ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๒๑๖] ๑. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาต-ปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วย-อำนาจของปัจฉาชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของกัมมปัจจัย.

หน้า ๔๘๓

[๒๑๗] ๒. สรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาต-ปัจจัย เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๑๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ในโนวิคต-ปัจจัย มี ๔ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๒๑๙] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ... ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๒๒๐] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ... ฯลฯ

ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

อนุโลมปัจจนียทุกปัฏฐาน จบ

หน้า ๔๘๕

๓. อนุโลมปัจจนียทุกติกปัฏฐาน

เหตุทุกกุสลติกนเหตุทุกนกุสลติกะ

(๑. เหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

กุศลบท

[๒๒๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ๑ อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นเหตุ และธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ได้จิตตสมุฏฐานรูปอย่างเดียว.

อารัมมณปัจจัยไม่มี

๑. ม. นนเหตุ = ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ

จบ ปริยาปันนทุกนปริยาปันนทุกะ