เหตุทุกทัสสเนนปหาตัพพทุกนเหตุทุกนทัสสเนนปหาตัพพทุกะ เล่ม ๔๕

เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๑๐๑๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๑๓} [๓๖] สภาวธรรมที่ไม่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดร่วมกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดร่วมกับจิตซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๑๔} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๑๕} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดร่วมกับจิตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดร่วมกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๑๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๑๗} [๓๗] สภาวธรรมที่ไม่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดคล้อยตามจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดคล้อยตามจิตซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๑๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๑๙} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดคล้อยตามจิตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดคล้อยตามจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๒๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

(ย่อ พึงให้พิสดารด้วยอำนาจแห่งนัย)

๑. เหตุทุกะ ๘๒. ทัสสเนนปหาตัพพทุกาทิ

{๑๐๒๑} [๓๘] สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๑๐๒๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๒๓} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารเหมือนกัน{๑๐๒๔} [๓๙] สภาวธรรมที่ไม่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๒๕} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๒๖} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

๑. เหตุทุกะ ๙๙. สรณทุกะ

{๑๐๒๗} [๔๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นสรณะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสรณะซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นสรณะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสรณะซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นสรณะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสรณะซึ่งเป็นเหตุและที่เป็นสรณะซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๑๐๒๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๒๙} สภาวธรรมที่ไม่เป็นอรณะซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอรณะซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๑๐๓๐} สภาวธรรมที่ไม่เป็นอรณะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอรณะซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอรณะซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นอรณะซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอรณะซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๓๑} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

๒. สเหตุกทุกะ ๑. เหตุทุกะ

{๑๐๓๒} [๔๑] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีเหตุซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๑๐๓๓} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

{๑๐๓๔} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๓๕} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. เหตุทุกะ

{๑๐๓๖} [๔๒] สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยเหตุซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากเหตุซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๑๐๓๗} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

{๑๐๓๘} สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๓๙} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. เหตุทุกะ

{๑๐๔๐} [๔๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย สภาวธรรมซึ่งเป็นเหตุและที่มีเหตุซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๔๑} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

{๑๐๔๒} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๔๓} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

๕. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. เหตุทุกะ

{๑๐๔๔} [๔๔] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งเป็นเหตุและที่สัมปยุตด้วยเหตุซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๔๕} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

{๑๐๔๖} สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยเหตุและที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๔๗} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

๖-๑๓. จูฬันตรทุกะ ๑. เหตุทุกะ

{๑๐๔๘} [๔๕] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่มีปัจจัยซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๔๙} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

{๑๐๕๐} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่มีปัจจัยซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๕๑} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

(สังขตทุกะเป็นเช่นเดียวกับสัปปัจจยทุกะ)

{๑๐๕๒} [๔๖] สภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๕๓} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๕๔} สภาวธรรมซึ่งมิใช่เห็นได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๕๕} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

{๑๐๕๖} [๔๗] สภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่กระทบไม่ได้ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๕๗} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๕๘} สภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่กระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๕๙} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

{๑๐๖๐} [๔๘] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีรูปซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีรูปซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๖๑} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร