กุสลัตติกนกุสลัตติกะ เล่ม ๔๕

กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. กุสเล ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. กุสลํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯเปฯ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. กุสลํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา ฯเปฯ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล จ นอพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. กุสลํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา ฯเปฯ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล จ นอกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. กุสเล ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. (๕)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น ฯลฯ (๒)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น ฯลฯ (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น ฯลฯ (๔)สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น (๕)

อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อกุสเล ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อกุสลํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯเปฯ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล จ นอพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล จ นอกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๕)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย ได้แก่ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น (๒)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย (๓)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๔)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๕)

อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. วิปากาพฺยากตํ กิริยาพฺ-ยากตํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ ตโย มหาภูตา ฯเปฯ เทฺว มหาภูเต ปฏิจฺจ เทฺว มหาภูตา, มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. วิปากาพฺยากตํ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ มหาภูตํ ฯเปฯ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล จ นอกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. วิปากาพฺยากตํ กิริยาพฺยากตํ ฯเปฯ (๓) (สงฺขิตฺตํ.)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบาก และที่เป็นอัพยากตกิริยาเกิดขึ้น ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ฯลฯ มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยมหาภูตรูปเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย ได้แก่ ... ที่เป็นอัพยากตวิบาก ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ มหาภูตรูป ฯลฯ (๒)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ... ที่เป็นอัพยากตวิบากและที่เป็นอัพยากตกิริยา ฯลฯ (๓) (ย่อ)

กุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. กุสเล ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. กุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. กุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล จ นอกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)

อกุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อกุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อกุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล จ นอกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓) (จิตฺตสมุฏฺฐานรูปเมว เอตฺถ วตฺตติ. เอกูนวีสติ ปญฺหา กาตพฺพา.)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นกุศลและมหาภูตรูป เกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๒)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็น อัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่ เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)

(จิตตสมุฏฐานรูปเท่านั้นเป็นไปในวาระนี้ พึงเพิ่มเป็น ๑๙ วาระ)

อารมฺมณ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา. กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา. กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล จ นอพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อารมฺมณปจฺจยา. (๓)

อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา. อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา. อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล จ นอพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อารมฺมณปจฺจยา. (๓) อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา. อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา. อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล จ นอกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อารมฺมณปจฺจยา. (๓) (สงฺขิตฺตํ.)

เหตุยา เอกูนวีส, อารมฺมเณ นว, อธิปติยา เอกูนวีส, อนนฺตเร นว, สมนนฺตเร นว, สหชาเต เอกูนวีส ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต เอกูนวีส.

อารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะ อารัมมณปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะ อารัมมณปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะ อารัมมณปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะ อารัมมณปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะ อารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๓) ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๑๙ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๑๙ วาระ

อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ

สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ

สหชาตปัจจัย มี ๑๙ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑๙ วาระ

ปจฺจนีย-นเหตุ-นอารมฺมณ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล จ นอพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นเหตุปจฺจยา. (๓)

อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล จ นอกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นเหตุปจฺจยา. (๓)

ปัจจนียะ-นเหตุปัจจัยและนอารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะ นเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะ นเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะ นเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะ นเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๓)

กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา. กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา. กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล จ นอกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอารมฺมณปจฺจยา. (๓)

อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา. อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา. อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล จ นอกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอารมฺมณปจฺจยา. (๓) (สงฺขิตฺตํ.)

นเหตุยา ฉ, นอารมฺมเณ ปณฺณรส, นอธิปติยา เอกูนวีส ฯเปฯ นกมฺเม นว ฯเปฯ นอาหาเร ฯเปฯ นมคฺเค ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ปณฺณรส.

(ปจฺจนียํ วิตฺถาเรตพฺพํ. สหชาตวารมฺปิ ปจฺจยวารมฺปิ วิตฺถาเรตพฺพํ. ปจฺจยวาเรปิ เหตุยา ฉพฺพีส, อารมฺมเณ อฏฺฐารส ฯเปฯ อวิคเต ฉพฺพีส. นิสฺสยวารมฺปิ สํสฏฺฐวารมฺปิ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ.) ๑. กุสลตฺติก ๗. ปญฺหาวาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะ นอารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๓) (ย่อ)

นเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ

นอารัมมณปัจจัย มี ๑๕ วาระ

นอธิปติปัจจัย มี ๑๙ วาระ ฯลฯ

นกัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

นอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

โนวิคตปัจจัย มี ๑๕ วาระ

(พึงขยายปัจจนียะให้พิสดาร พึงขยายสหชาตวารและปัจจยวารให้พิสดาร

ในปัจจยวาร เหตุปัจจัย มี ๒๖ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒๖ วาระ นิสสยวาร สังสัฏฐวาร และสัมปยุตวารเหมือนกับ ปฏิจจวาร)

ปจฺจยจตุกฺก-เหตุอารมฺมณ กุสโล ธมฺโม นกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. กุสโล ธมฺโม นอกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. กุสโล ธมฺโม นอพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. กุสโล ธมฺโม นอกุสลสฺส จ นอพฺยากตสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. กุสโล ธมฺโม นกุสลสฺส จ นอกุสลสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๕)

๑. กุสลติกะ ๗. ปัญหาวาร

ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลโดยเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลโดยเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่ไม่เป็น อัพยากฤตโดยเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลโดย เหตุปัจจัย (๕)

อกุสโล ธมฺโม นอกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. อกุสโล ธมฺโม นกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. อกุสโล ธมฺโม นอพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. อกุสโล ธมฺโม นกุสลสฺส จ นอพฺยากตสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. อกุสโล ธมฺโม นกุสลสฺส จ นอกุสลสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๕)

อพฺยากโต ธมฺโม นกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. อพฺยากโต ธมฺโม นอกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. อพฺยากโต ธมฺโม นกุสลสฺส จ นอกุสลสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลโดยเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลโดยเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่ไม่เป็น อัพยากฤตโดยเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็น อกุศลโดยเหตุปัจจัย (๕)สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลโดยเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลโดยเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็น อกุศลโดยเหตุปัจจัย (๓)

กุสโล ธมฺโม นกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (ฉ ปญฺหา.)

อกุสโล ธมฺโม นอกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (ฉ ปญฺหา.)

อพฺยากโต ธมฺโม นอพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (ฉ ปญฺหา. สงฺขิตฺตํ.)

สภาวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลโดยอารัมมณปัจจัย (มี ๖ วาระ)สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลโดยอารัมมณปัจจัย (มี ๖ วาระ)สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตโดย อารัมมณปัจจัย (มี ๖ วาระ ย่อ)

เหตุยา เตรส, อารมฺมเณ อฏฺฐารส, อธิปติยา สตฺตรส, อนนฺตเร โสฬส, สมนนฺตเร โสฬส, สหชาเต เอกูนวีส, อญฺญมญฺเญ นว, นิสฺสเย ฉพฺพีส, อุปนิสฺสเย อฏฺฐารส, ปุเรชาเต ฉ, ปจฺฉาชาเต นว, อาเสวเน นว, กมฺเม เตรส, วิปาเก ตีณิ, อาหาเร เตรส ฯเปฯ มคฺเค เตรส, สมฺปยุตฺเต นว, วิปฺปยุตฺเต ทฺวาทส ฯเปฯ อวิคเต ฉพฺพีส. (ปญฺหาวารํ วิตฺถาเรตพฺพํ.) ๒. เวทนาตฺติก ๑. ปฏิจฺจวาร

เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๑๗ วาระ

อนันตรปัจจัย มี ๑๖ วาระ

สมนันตรปัจจัย มี ๑๖ วาระ

สหชาตปัจจัย มี ๑๙ วาระ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ

นิสสยปัจจัย มี ๒๖ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๑๘ วาระ

ปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ

ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ

อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ

กัมมปัจจัย มี ๑๓ วาระ

วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ

อาหารปัจจัย มี ๑๓ วาระ ฯลฯ

มัคคปัจจัย มี ๑๓ วาระ

สัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ

วิปปยุตตปัจจัย มี ๑๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒๖ วาระ

(พึงขยายปัญหาวารให้พิสดาร)