arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐาน

โนอุปาทานโคจฉกทุกนสนิทัสสนัตติกะ เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๑๓–๕๖๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐาน โนอุปาทานโคจฉกทุกนสนิทัสสนัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๕ หน้า ๕๑๓–๕๑๙

หน้า ๕๑๓

เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๕๑๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

๖๙- ๗๔. อุปาทานทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ

{๕๑๓} [๑๑๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๑๔} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

๗๕. กิเลสทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ

{๕๑๕} [๑๒๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกิเลสซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๑๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

๘๓-๑๐๐. ปิฏฐิทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ

{๕๑๗} [๑๒๑] สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๑๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๑๙} [๑๒๒] สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๒๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

หน้า ๕๑๔

{๕๒๑} [๑๒๓] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๒๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๒๓} [๑๒๔] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๒๔} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๒๕} [๑๒๕] สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีวิตกซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๕๒๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๒๗} [๑๒๖] สภาวธรรมที่ไม่มีวิจารซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีวิจารซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๕๒๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๒๙} [๑๒๗] สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปีติซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปีติซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๕๓๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๓๑} [๑๒๘] สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๓๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๓๓} [๑๒๙] สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขเวทนาซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยสุขเวทนาซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๕๑๕

{๕๓๔} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๓๕} [๑๓๐] สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาเวทนาซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยอุเบกขาเวทนาซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๓๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๓๗} [๑๓๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจรซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจรซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๓๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๓๙} [๑๓๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปาวจรซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปาวจรซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๔๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๔๑} [๑๓๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจรซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจรซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๔๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๔๓} [๑๓๔] สภาวธรรมที่เป็นปริยาปันนะซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นปริยาปันนะซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๔๔} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๔๕} [๑๓๕] สภาวธรรมที่เป็นอนิยยานิกะซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นนิยยานิกะซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๕๑๖

{๕๔๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๔๗} [๑๓๖] สภาวธรรมที่เป็นอนิยตะซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นนิยตะซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๔๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๔๙} [๑๓๗] สภาวธรรมที่เป็นสอุตตระซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสอุตตระซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๕๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๕๕๑} [๑๓๘] สภาวธรรมที่เป็นอรณะซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสรณะซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วารสภาวธรรมที่เป็นอรณะซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอรณะซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วารสภาวธรรมที่เป็นอรณะซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสรณะซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้และที่ไม่เป็นอรณะซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๕๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

(ในอนิทัสสนสัปปฏิฆะก็มี ๓ วารเหมือนกัน)

{๕๕๓} สภาวธรรมที่เป็นอรณะซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสรณะซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๕๕๔} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในอธิปติปัจจัย ” ๑ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๑ ”

หน้า ๕๑๗

ปัจจนียะ-นเหตุนอารัมมณปัจจัย

{๕๕๕} [๑๓๙] สภาวธรรมที่เป็นอรณะซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสรณะซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร{๕๕๖} สภาวธรรมที่เป็นอรณะซึ่งเห็นได้และกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นสรณะซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร{๕๕๗} ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”

ในนอธิปติปัจจัย ” ๓ ” ...

ในนอวิคตปัจจัย ” ๓ ”

{๕๕๘} ในนอารัมมณปัจจัย

กับเหตุปัจจัย ” ๓ ”

{๕๕๙} ในนอารัมมณปัจจัย

กับเหตุปัจจัย ” ๓ ”

(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร)

ปัญหาวาร-เหตุปัจจัย

{๕๖๐} [๑๔๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นสรณะซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอรณะซึ่งเห็นได้และกระทบได้ โดยเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอรณะซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอรณะซึ่งเห็นได้และกระทบได้ โดยเหตุปัจจัย

หน้า ๕๑๘

{๕๖๑} ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในอธิปติปัจจัย ” ๒ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๒ ”

(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดีแห่งปัญหาวาร ในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร ก็พึงนับอย่างนั้น)

จบ ธัมมปัจจนียานุโลม ทุกติกปัฏฐาน

หน้า ๕๑๙

พระบาลีอภิธรรมปิฎก

ธัมมปัจจนียานุโลม ติกทุกปัฏฐาน

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

๑. กุสลติกะ ๑. เหตุทุกะ

{๕๖๒} [๑] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

จบ โนอุปาทานโคจฉกทุกนสนิทัสสนัตติกะ