arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐาน

โนสัญโญชนโคจฉกทุกนสนิทัสสนัตติกะ เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๗๖–๕๑๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๒๐-๕๔. หกโคจฉกะมีสัญโญชนะเป็นต้น

๒๒. สนิทัสสนติกะ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐาน โนสัญโญชนโคจฉกทุกนสนิทัสสนัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๔๕ หน้า ๓๕๖–๓๕๙ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๔๕ หน้า ๕๙๒–๕๙๗

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนสญฺโญชนํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนสญฺโญชโน สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (ตีณิ ปญฺหา. สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังโยชน์ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ ไม่เป็นสังโยชน์ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (มี ๓ วาระ ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนคนฺถํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนคนฺโถ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ เป็นคันถะซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนโอฆํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนโอโฆ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นโอฆะซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ เป็นโอฆะซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนโยคํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนโยโค สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นโยคะซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ เป็นโยคะซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนนีวรณํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนนีวรโณ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นนิวรณ์ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ ไม่เป็นนิวรณ์ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนปรามาสํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนปรามาโส สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. ๕๕-๖๘. มหนฺตรทุก ๒๒. สนิทสฺสนตฺติก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นปรามาสซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นปรามาสซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นสารมฺมณํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนารมฺมโณ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เอกํ.

นอนารมฺมณํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนารมฺมโณ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เอกํ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

(อนิทสฺสนสปฺปฏิเฆ ตีณิเยว.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

นสารมฺมณํ นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนารมฺมโณ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกํ, อธิปติยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๕๕-๖๘. มหันตรทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ

สภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม ที่ไม่ใช่รับรู้อารมณ์ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

สภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ รับรู้อารมณ์ไม่ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

(สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ มี ๓ วาระเท่านั้น)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ ไม่ใช่รับรู้อารมณ์ได้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนจิตฺตํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺโต สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เอกํ.

นโนจิตฺตํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺโต สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เอกํ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นจิตซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น จิตซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระสภาวธรรมที่ไม่เป็นจิตซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นจิต ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นเจตสิกํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเจตสิโก สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเจตสิกซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ ไม่เป็นเจตสิกซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นจิตฺตสมฺปยุตฺตํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตวิปฺปยุตฺโต สนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม ที่ไม่สัมปยุตด้วยจิตซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นจิตฺตสํสฏฺฐํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตวิสํสฏฺโฐ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่ระคนกับจิตซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ ไม่ใช่ระคนกับจิตซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนจิตฺตสมุฏฺฐานํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐาโน สนิทสฺสน-สปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (จิตฺตสมุฏฺฐานรูเปเนว ตีณิ. สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม ที่ไม่ใช่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ว่าโดย จิตตสมุฏฐานรูปนั่นเอง มี ๓ วาระ ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนจิตฺตสหภุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสหภู สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เกิดพร้อมกับจิตซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เกิดพร้อมกับจิตซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนจิตฺตานุปริวตฺตึ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตานุปริวตฺตี สนิทสฺสน-สปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นไปตามจิตซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม ที่ไม่ใช่เป็นไปตามจิตซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งเห็นได้และกระทบ ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบ ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสํสฏฺฐ- สมุฏฺฐานสหภู สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดพร้อมกับจิตซึ่ง เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดพร้อม กับจิตซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตึ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสํสฏฺฐ-สมุฏฺฐานานุปริวตฺตี สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็นไปตามจิตซึ่ง เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ระคนกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเป็น ไปตามจิตซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นอชฺฌตฺติกํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เอกํ.

นพาหิรํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เอกํ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่เป็นภายนอกซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระสภาวธรรมที่เป็นภายนอกซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็น ภายนอกซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โนอุปาทา นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทา สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกํ, อธิปติยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นอุปาทินฺนํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺโน สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. ๖๙. อุปาทานทุก ๒๒. สนิทสฺสนตฺติก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือซึ่งเห็นได้ และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือซึ่ง ไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

จบ โนสัญโญชนโคจฉกทุกนสนิทัสสนัตติกะ