พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อุเบกขาสหคตทุกะ
สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๑๑–๗๑๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๔ ในอุเบกขาสหคตทุกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ อุเบกขาสหคตทุกะ สังสัฏฐวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๓)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๙ หน้า ๘๐๓–๘๐๕
สังสัฏฐวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๑๑] ๑. อุเบกขาสหคตธรรม เจือกับอุเบกขาสหคตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ เจือกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอุเบกขาสหคตธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒.
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
พึงกระทำเหมือนกับ สวิตักกทุกะ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๖ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๗๑๓] ๑. อุเบกขาสหคตธรรม เจือกับอุเบกขาสหคตธรรมเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ เจือกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอุเบกขาสหคตธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ ฯลฯ ขันธ์ ๒.
ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ โมหะ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ เจือกับขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ.
พึงกระทำ ๕ วาระอย่างนี้ พึงกระทำให้เหมือนในสวิตักกทุกะ.
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๗๑๔] ในนเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระในนปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๖ วาระ ในนอาเสวน-ปัจจัย ๖ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๖ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๖ วาระ.
การนับทั้งสองนัยนอกนี้ก็ดี สัมปยุตตวาระก็ดี พึงกระทำอย่างนี้.
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๑๕] ๑. อุเบกขาสหคตธรรม เป็นปัจจัยแก่อุเบกขาสหคต-ธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
คือ เหตุทั้งหลายที่เป็นอุเบกขาสหคตธรรม เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตต-ขันธ์ทั้งหลาย ด้วยอํานาจของเหตุปัจจัย.
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
พึงกระทำ ๔ วาระ อย่างนี้เหมือนกับสวิตักกทุกะ.
๒. อารัมมณปัจจัย ๓. อธิปติปัจจัย
[๗๑๖] ๑. อุเบกขาสหคตธรรม เป็นปัจจัยแก่อุเบกขาสหคต-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
ฯลฯ เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย.
อารัมมณปัจจัยก็ดี อธิปติปัจจัยก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับสัปปี-ติกทุกะ ต่างกันแต่คำว่า อุเบกขา.
๔. อนันตรปัจจัย
[๗๑๗] ๑. อุเบกขาสหคตธรรม เป็นปัจจัยแก่อุเบกขาสหคต-ธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
จบ สังสัฏฐวาร