พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อัชฌัตติกทุกะ
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๕๖–๒๖๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๔ ในอัชฌัตติกทุกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ อัชฌัตติกทุกะ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๓ หน้า ๒๐๐–๒๐๙
(จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะฉันใด แม้ทุกะนี้ก็ฉันนั้น ไม่มีข้อแตกต่างกัน)
จบ จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ
๖๖. อัชฌัตติกทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๒๕๖} [๓๑๘] สภาวธรรมที่เป็นภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปที่เป็นภายในอาศัยจิต เกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยจิตเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและกฏัตตารูปที่เป็นภายนอก อาศัยจิตเกิดขึ้น ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็น ภายในเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และกฏัตตารูปที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยจิตเกิดขึ้น ... (๓)
[๓๑๙] สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิด ขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูปที่เป็นภายนอกอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ...หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ... ขันธ์ ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ ... จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่เป็นภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย คือ จิตอาศัยขันธ์ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ จิต และกฏัตตารูปที่เป็นภายในอาศัยขันธ์ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ จิตอาศัยหทัย วัตถุที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ จิตและจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ จิตและกฏัตตารูปที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัย ขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ จิตและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๓)[๓๒๐] สภาวธรรมที่เป็นภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายใน และที่เป็นภายนอกเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป ที่เป็นภายในอาศัยจิตและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกและจิตเกิดขึ้น … ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น … จิตและ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยจิตและมหาภูตรูปเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูปที่เป็นภายนอกอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกและจิตเกิดขึ้น … ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น … กฏัตตารูปที่เป็นภายนอกอาศัยจิตและ มหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น … ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นภายนอกอาศัยจิตและหทัยวัตถุเกิดขึ้น … ( ๒ )สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็น ภายในและที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูปที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกและจิตเกิดขึ้น … ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น … (๓)
อารัมมณปัจจัย
{๒๕๗} [๓๒๑] สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในเกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยจิตเกิดขึ้น … ใน ปฏิสนธิขณะ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยจิตเกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... ขันธ์ทั้งหลายอาศัย หทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่เป็นภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิดขึ้นเพราะ อารัมมณปัจจัย คือ จิตอาศัยขันธ์ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ จิตอาศัยขันธ์ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ จิตอาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ และจิตอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ และจิตอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ จิตและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ... (๓)สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น ภายนอกและจิตเกิดขึ้น .... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกและจิตเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอก จิตและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (ย่อ) (๑)
๑.ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๒๕๘} [๓๒๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย " ๕ "
ในอธิปติปัจจัย " ๕ "
ในอนันตรปัจจัย " ๕ "
ในสมนันตรปัจจัย " ๕ "
ในสหชาตปัจจัย " ๙ "
ในอัญญมัญญปัจจัย " ๕ "
ในนิสสยปัจจัย " ๙ "
ในอุปนิสสยปัจจัย " ๕ "
ในปุเรชาตปัจจัย " ๕ "
ในอาเสวนปัจจัย " ๕ "
ในกัมมปัจจัย " ๙ "
ในวิปากปัจจัย " ๙ "
(ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาร)
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๕ วาร
ในวิปปยุตตปัจจัย " ๙ "
ในอัตถิปัจจัย " ๙ "
ในนัตถิปัจจัย " ๕ "
ในวิคตปัจจัย " ๕ "
ในอวิคตปัจจัย " ๙ "
จบ อนุโลม
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร
นเหตุปัจจัย
{๒๕๙} [๓๒๓] สภาวธรรมที่เป็นภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปที่เป็นภายใน อาศัยจิตเกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในเกิดขึ้นเพราะ นเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยจิตซึ่ง เป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และกฏัตตารูปที่เป็นภายนอกอาศัยจิตเกิดขึ้น ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะอาศัยจิตที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วย อุทธัจจะเกิดขึ้น ... (๒)สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็น ภายในเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ สัมปยุตตขันธ์ ทั้งหลายและกฏัตตารูปที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยจิตเกิดขึ้น ... (๓)
[๓๒๔] สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิด ขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวกอสัญญสัตตบุคคล) โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาที่สหรคตอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตอุทธัจจะเกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่เป็นภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิดขึ้นเพราะ นเหตุปัจจัย คือ จิตอาศัยขันธ์ที่เป็นภายนอกซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ใน อเหตุกปฏิสนธิขณะ จิตและกฏัตตารูปที่เป็นภายในอาศัยขันธ์ที่เป็น
ภายนอกเกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ จิตอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ จิตและจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ จิตและกฏัตตารูปที่เป็นภายใน และที่เป็นภายนอกอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ จิตและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๓)
[๓๒๕] สภาวธรรมที่เป็นภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในและ ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป ที่เป็นภายในอาศัยจิตและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น … (๑)
สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัย ขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกซึ่งเป็นอเหตุกะและจิตเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยจิตซึ่งเป็นอเหตุกะและมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูปที่เป็นภายนอก อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกและจิตเกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปที่เป็นภายนอกอาศัยจิตและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ใน อเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นภายนอกอาศัยจิตและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อุทธัจจะและจิตเกิดขึ้น ... (๒)สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็น ภายในและที่เป็นภายนอกเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูปที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยขันธ์ ๑ ที่ เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)
นอารัมมณปัจจัย
{๒๖๐} [๓๒๖] สภาวธรรมที่เป็นภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในเกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปที่เป็นภายใน อาศัยจิตเกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในเกิดขึ้นเพราะ นอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยจิตเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิ ขณะกฏัตตารูปที่เป็นภายนอกอาศัยจิตเกิดขึ้น ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็น ภายในเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปที่ เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยจิตเกิดขึ้น … (๓)
สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิดขึ้นเพราะ นอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปที่เป็นภายนอกอาศัยขันธ์ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ ... (พึงเพิ่ม ข้อความเข้ามาจนถึงพวกอสัญญสัตตบุคคล) (๑)สภาวธรรมที่เป็นภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิดขึ้นเพราะ นอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปที่เป็นภายในอาศัยขันธ์ ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป ที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยขันธ์ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... (๓)
[๓๒๗] สภาวธรรมที่เป็นภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในและที่ เป็นภายนอกเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป ที่เป็นภายในอาศัยจิตและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ที่เป็นภายนอกและจิตเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยจิตและมหาภูตรูป ทั้งหลายเกิดขึ้น ... (ในปฏิสนธิขณะพึงทำให้เป็น ๒ วาร) (๒)
สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็น ภายในและที่เป็นภายนอกเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกอาศัยจิตและสัมปยุตต ขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ... (ย่อ) (๓)
นฌานปัจจัย
{๒๖๒} [๓๒๘] สภาวธรรมที่เป็นภายนอก อาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในเกิด ขึ้นเพราะนฌานปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยจักขุวิญญาณเกิดขึ้น ... กายวิญญาณ ... สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น เพราะ นฌานปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยจักขุวิญญาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยกายวิญญาณ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มี อาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญ สัตตบุคคล …สภาวธรรมที่เป็นภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิดขึ้นเพราะ นฌานปัจจัย คือ จักขุวิญญาณอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยจักขุวิญญาณเกิดขึ้น ... กายวิญญาณอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยกายวิญญาณเกิดขึ้น ...
สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอก อาศัยสภาวธรรมที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้นเพราะนฌานปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ และจักขุวิญญาณอาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยจักขุวิญญาณเกิดขึ้น … ขันธ์ ๒ ... ขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยกาย วิญญาณ ... (๓)
สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้นเพราะนฌานปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยจักขุวิญญาณและจักขุวิญญาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... กายวิญญาณ ... (พึงผูกให้เป็นจักรนัย)
๒.ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร
{๒๖๑} [๓๒๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย " ๙ "
ในนอธิปติปัจจัย " ๙ "
ในนอนันตรปัจจัย " ๙ "
(ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาร)
ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาร
ในนวิปากปัจจัย " ๕ "
ในนอาหารปัจจัย " ๑ "
ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "
ในนฌานปัจจัย " ๕ "
ในนมัคคปัจจัย " ๙ "
ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๙ "
ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๕ "
ในโนนัตถิปัจจัย " ๙ "
ในโนวิคตปัจจัย " ๙ "
๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ
{๒๖๔} [๓๓๐] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในนอธิปติปัจจัย " " ๙ " (ย่อ)
๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม
{๒๖๕} [๓๓๑] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๕ วาร
ในอนันตรปัจจัย " " ๕ "
ในสมนันตรปัจจัย " " ๕ "
ในสหชาตปัจจัย " " ๙ " …
ในมัคคปัจจัย " " ๓ " (ย่อ)
(แม้สหชาตวารก็เหมือนกับปฏิจจวาร)
๖๖. อัชฌัตติกทุกะ ๓. ปัจจยวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
[๓๓๒] สภาวธรรมที่เป็นภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในเกิดขึ้น {๒๖๖} เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)สภาวธรรมที่เป็นภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (แม้ในปฏิสนธิขณะก็พึงทำให้เป็น ๒ วาร พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงมหาภูตรูปที่เป็นภายใน) ขันธ์ที่เป็นภายนอก อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...
จบ ปฏิจจวาร