พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อรูปาวจรทุกะ
ปัจจยวาร เล่ม ๔๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๘๙–๗๙๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๔ ในอรูปาวจรทุกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ อรูปาวจรทุกะ ปัจจยวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๓ หน้า ๖๔๕–๖๔๙
ในนวิปากปัจจัย มี ๕ วาร
ในนอาหารปัจจัย " ๑ "
ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "
ในนฌานปัจจัย " ๑ "
ในนมัคคปัจจัย " ๑ "
ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "
ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๒ "
ในโนนัตถิปัจจัย " ๓ "
ในโนวิคตปัจจัย " ๓ "
(การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี สหชาตวารก็ดี พึงทำอย่างนี้)
๙๕. อรูปาวจรทุกะ ๓. ปัจจยวาร
๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๗๘๙} [๒๗๓] สภาวธรรมที่เป็นอรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอรูปาวจร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจรเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ... ขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นอรูปาวจร ... (พึงเพิ่มข้อความ เข้ามาจนถึงมหาภูตรูปที่เป็นไปในภายใน) ขันธ์ที่ไม่เป็นอรูปาวจรอาศัยหทัย วัตถุเกิดขึ้นสภาวธรรมที่เป็นอรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจรเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่เป็นอรูปาวจรอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น
สภาวธรรมที่เป็นอรูปาวจรและที่ไม่เป็นอรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ ไม่เป็นอรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่เป็นอรูปาวจรอาศัย หทัยวัตถุเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)![๒๗๔] สภาวธรรมที่เป็นอรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอรูปาวจร และที่ไม่เป็นอรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอรูปาวจรและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอรูปาวจรและที่ไม่ เป็นอรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยคือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ เป็นอรูปาวจรและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้นสภาวธรรมที่เป็นอรูปาวจรและที่ไม่เป็นอรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ เป็นอรูปาวจรและที่ไม่เป็นอรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอรูปาวจรและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นอรูปาวจรและมหาภูตรูป ทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)
๑. ปัจจยานุโลมะ ๒. สังขยาวาร
{๗๙๐} [๒๗๕] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย " ๔ "
ในอธิปติปัจจัย " ๙ "
ในอนันตรปัจจัย " ๔ "
ในสมนันตรปัจจัย " ๔ "
ในสหชาตปัจจัย " ๙ "
ในอัญญมัญญปัจจัย " ๔ "
ในนิสสยปัจจัย " ๙ "
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาร
ในปุเรชาตปัจจัย " ๔ "
ในอาเสวนปัจจัย " ๔ "
ในกัมมปัจจัย " ๙ "
ในวิปากปัจจัย " ๒ " ...
ในอวิคตปัจจัย " ๙ "
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร
นเหตวาทิปัจจัย
{๗๙๑} [๒๗๖] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น อรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ... ขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นอรูปาวจร ซึ่ง เป็นอเหตุกะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวกอสัญญสัตตบุคคล) จักขุวิญญาณอาศัยจักขายตนะเกิดขึ้น ... กายวิญญาณอาศัยกายายตนะเกิดขึ้น ขันธ์ที่ไม่เป็นอรูปาวจรซึ่งเป็นอเหตุกะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น โมหะที่สหรคต ด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะและหทัยวัตถุ เกิดขึ้น (๑) เพราะนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร{๗๙๒} สภาวธรรมที่เป็นอรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะ นอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นอรูปาวจรอาศัยขันธ์ที่เป็นอรูปาวจร เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ที่เป็นอรูปาวจรซึ่งเป็นวิบาก ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจรเกิด ขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ... ขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นอรูปาวจร ... ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวกอสัญญสัตตบุคคล) จักขุวิญญาณอาศัยจักขายตนะเกิดขึ้น ... กายวิญญาณอาศัยกายายตนะเกิดขึ้น ขันธ์ที่ไม่เป็นอรูปาวจรอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร
{๗๙๓} [๒๗๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย " ๓ "
ในนอธิปติปัจจัย " ๔ "
ในนอนันตรปัจจัย " ๓ "
ในนสมนันตรปัจจัย " ๓ "
ในนอัญญมัญญปัจจัย " ๓ "
ในนอุปนิสสยปัจจัย " ๓ "
ในนปุเรชาตปัจจัย " ๔ "
ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๙ "
ในนอาเสวนปัจจัย " ๔ "
ในนกัมมปัจจัย " ๔ "
ในนวิปากปัจจัย " ๙ "
ในนอาหารปัจจัย " ๑ "
ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "
ในนฌานปัจจัย " ๑ "
ในนมัคคปัจจัย " ๑ "
ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "
ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๒ "
ในโนนัตถิปัจจัย " ๓ "
ในโนวิคตปัจจัย " ๓ "
(การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี นิสสยวารก็ดี พึงทำอย่างนี้)
๙๕. อรูปาวจรทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร
๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย
เหตุปัจจัย
{๗๙๔} [๒๗๘] สภาวธรรมที่เป็นอรูปาวจร เจือปนกับสภาวธรรมที่เป็น อรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็น อรูปาวจรเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจร เจือปนกับสภาวธรรมที่ไม่เป็นอรูปาวจร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นอรูปาวจร เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑) 3 วาร ...
{๗๙๕} ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาร
ในอวิคตปัจจัย " ๒ "
(อนุโลมะ)
{๗๙๖} ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในนอธิปติปัจจัย " ๒ "
ในนปุเรชาตปัจจัย " ๒ "
ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๒ "
ในนอาเสวนปัจจัย " ๒ "
ในนกัมมปัจจัย " ๒ "
ในนวิปากปัจจัย " ๒ "
ในนฌานปัจจัย " ๑ "
ในนมัคคปัจจัย " ๑ "
จบ ปัจจยวาร