อตีตารัมมณกถา เล่ม ๓๗

(๘๙) ๖. อตีตานาคตารัมมณกถา

ว่าด้วยเรื่องจิตที่มีอดีตและอนาคตเป็นอารมณ์รับรู้อารมณ์ไม่ได้

{๑๓๔๓} [๕๕๙] สกวาทีถามว่า จิตที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นสภาวธรรมรับรู้อารมณ์ไม่ได้หรือ ?

ปรวาทีตอบว่า ถูกแล้ว

ส. จิตมีอดีตเป็นอารมณ์ มิใช่หรือ ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่าจิตมีอดีตเป็นอารมณ์ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “จิตที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นสภาวธรรมรับรู้อารมณ์ไม่ได้” การยอมรับว่า “จิตที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นสภาวธรรมรับรู้อารมณ์ไม่ได้” ดังนี้จึงผิด ก็หรือ หากว่าจิตเป็นสภาวธรรมรับรู้อารมณ์ไม่ได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “จิตมีอดีตเป็นอารมณ์” การยอมรับว่า “จิตที่เป็นสภาวธรรมรับรู้อารมณ์ไม่ได้มีอดีตเป็นอารมณ์” ดังนี้จึงผิด{๑๓๔๔} ส. จิตที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นสภาวธรรมรับรู้อารมณ์ไม่ได้หรือ ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ความนึก ... ความตั้งใจปรารภอดีตมีอยู่มิใช่หรือ ?

ป. ถูกแล้ว

ส. หากว่าความนึก ... ความตั้งใจปรารภอดีตมีอยู่ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “จิตที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นสภาวธรรมรับรู้อารมณ์ไม่ได้”