arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๘

ฉคติกถา เล่ม ๓๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๙๓–๑๑๙๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๑ ในวรรคที่ ๘มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๘. อฏฺฐมวคฺค

(๗๓) ๑. ฉคติกถา

๘. อัฏฐมวรรค

๑. ฉคติกถา (๗๓)

ว่าด้วยคติ ๖

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๘ ฉคติกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๗ หน้า ๓๐๕–๓๐๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๗ หน้า ๕๓๕–๕๓๖

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*ฉ คติโยติ? อามนฺตา. นนุ ปญฺจ คติโย วุตฺตา ภควตา “นิรโย ติรจฺฉานโยนิ ปิตฺติวิสโย มนุสฺสา เทวา”ติ? อามนฺตา. หญฺจิ ปญฺจ คติโย วุตฺตา ภควตา นิรโย ติรจฺฉานโยนิ ปิตฺติวิสโย มนุสฺสา เทวา, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “ฉ คติโย”ติ.

*ฉ คติโยติ? อามนฺตา. นนุ กาลกญฺจิกา อสุรา เปตานํ สมานวณฺณา สมานโภคา สมานา- หารา สมานายุกา เปเตหิ สห อาวาหวิวาหํ คจฺฉนฺตีติ? อามนฺตา. หญฺจิ กาลกญฺจิกา อสุรา เปตานํ สมานวณฺณา สมานโภคา สมานาหารา สมานายุกา เปเตหิ สห อาวาหวิวาหํ คจฺฉนฺติ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “ฉ คติโย”ติ.

*ฉ คติโยติ? อามนฺตา. นนุ เวปจิตฺติปริสา เทวานํ สมานวณฺณา สมานโภคา สมานาหารา สมานายุกา เทเวหิ สห อาวาหวิวาหํ คจฺฉนฺตีติ? อามนฺตา. หญฺจิ เวปจิตฺติปริสา เทวานํ สมานวณฺณา สมานโภคา สมานาหารา สมานายุกา เทเวหิ สห อาวาหวิวาหํ คจฺฉนฺติ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “ฉ คติโย”ติ.

*ฉ คติโยติ? อามนฺตา. นนุ เวปจิตฺติปริสา ปุพฺพเทวาติ? อามนฺตา. หญฺจิ เวปจิตฺติปริสา ปุพฺพเทวา, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “ฉ คติโย”ติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. คติมี ๖ ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. คติ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ ๕ อย่าง คือ นรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ภูมิแห่งเปรต มนุษย์ เทวดามิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากคติพระผู้มีพระภาคตรัสไว้ ๕ อย่าง คือ นรก กำเนิดดิรัจฉาน ภูมิแห่งเปรต มนุษย์ เทวดา ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “คติมี ๖”

สก. คติมี ๖ ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อสูรจำพวกกาลกัญชิกา มีรูปร่างเหมือนกัน มีการเสพกามเหมือนกัน มีอาหารเหมือนกัน มีอายุเหมือนกันกับเปรตทั้งหลาย และแต่งงานกับเปรตทั้งหลาย ได้มิใช่หรือปร. ใช่

สก. หากอสูรจำพวกกาลกัญชิกา มีรูปร่างเหมือนกัน มีการเสพกามเหมือนกัน มีอาหารเหมือนกัน มีอายุเหมือนกันกับเปรตทั้งหลาย และแต่งงานกับเปรต ทั้งหลายได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “คติมี ๖”สก. คติมี ๖ ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พวกอสูรที่เป็นบริวารของท้าวเวปจิตติ มีรูปร่างเหมือนกัน มีการ เสพกามเหมือนกัน มีอาหารเหมือนกัน มีอายุเหมือนกันกับเทวดาทั้งหลาย และ แต่งงานกับเทวดาทั้งหลายได้มิใช่หรือปร. ใช่

สก. หากพวกอสูรที่เป็นบริวารท้าวเวปจิตติ มีรูปร่างเหมือนกัน มีการเสพ กามเหมือนกัน มีอาหารเหมือนกัน มีอายุเหมือนกันกับเทวดาทั้งหลาย และแต่ง งานกับเทวดาทั้งหลายได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “คติมี ๖”สก. คติมี ๖ ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พวกอสูรที่เป็นบริวารของท้าวเวปจิตติเป็นเทวดามาก่อนมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากพวกอสูรที่เป็นบริวารของท้าวเวปจิตติเป็นเทวดามาก่อน ท่านก็ไม่ ควรยอมรับว่า “คติมี ๖”

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายอันธกะและนิกายอุตตราปถกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๕๐๓/๒๓๒)
  2. ๒เพราะมีความเห็นว่า คติมี ๖ คือ (๑) เทวคติ (๒) มนุสสคติ (๓) เปตคติ (๔) อสุรกายคติ (แยก มาจากนิรยคติ) (๕) ติรัจฉานคติ (๖) นิรยคติ ซึ่งต่างกับความเห็นของสกวาทีที่เห็นว่า คติมีเพียง ๕ โดยไม่แยกอสุรกายออกเป็นคติหนึ่งต่างหาก แต่จัดพวกอสุรกายฝ่ายชั่วเข้าในเปตคติ และจัดพวกอสุรกาย ฝ่ายดีเข้าในเทวคติ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๕๐๓/๒๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

*น วตฺตพฺพํ “ฉ คติโย”ติ? อามนฺตา. นนุ อตฺถิ อสุรกาโยติ? อามนฺตา. หญฺจิ อตฺถิ อสุรกาโย, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “ฉ คติโย”ติ. ฉคติกถา นิฏฺฐิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “คติมี ๖” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อสุรกายมีมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากอสุรกายมี ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “คติมี ๖”

ฉคติกถา จบ

จบ ฉคติกถา