ติรัจฉานกถา เล่ม ๓๗

*อตฺถิ เทเวสุ ติรจฺฉานคตาติ? อามนฺตา. อตฺถิ ติรจฺฉานคเตสุ เทวาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตฺถิ เทเวสุ ติรจฺฉานคตาติ? อามนฺตา. เทวโลโก ติรจฺฉานโยนีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตฺถิ เทเวสุ ติรจฺฉานคตาติ? อามนฺตา. อตฺถิ ตตฺถ กีฏา ปฏงฺคา มกสา มกฺขิกา อหี วิจฺฉิกา สตปที คณฺฑุปาทาติ? (๑) น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. สัตว์ดิรัจฉานมีอยู่ในหมู่เทวดาใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. เทวดามีอยู่ในหมู่สัตว์ดิรัจฉานใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สัตว์ดิรัจฉานมีอยู่ในหมู่เทวดาใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. เทวโลกเป็นภูมิของสัตว์ดิรัจฉานใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สัตว์ดิรัจฉานมีอยู่ในหมู่เทวดาใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ในหมู่เทวดานั้น มีแมลง ตั้กแตน ยุง แมลงวัน งู แมลงป่อง ตะขาบ ไส้เดือนใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*นตฺถิ เทเวสุ ติรจฺฉานคตาติ? อามนฺตา. นนุ อตฺถิ ตตฺถ เอราวโณ นาม หตฺถินาโค, สหสฺสยุตฺตํ ทิพฺพํ ยานนฺติ? อามนฺตา. หญฺจิ อตฺถิ ตตฺถ เอราวโณ นาม หตฺถินาโค, สหสฺสยุตฺตํ ทิพฺพํ ยานํ, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “อตฺถิ เทเวสุ ติรจฺฉานคตา”ติ.

ปร. สัตว์ดิรัจฉานไม่มีในหมู่เทวดาใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. ช้างประเสริฐชื่อว่าเอราวัณ ยานทิพย์เทียมด้วยม้าพันตัวมีอยู่ในหมู่ เทวดานั้นมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากช้างประเสริฐชื่อว่าเอราวัณ ยานทิพย์เทียมด้วยม้าพันตัวมีอยู่ ในหมู่เทวดานั้น ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “สัตว์ดิรัจฉานมีอยู่ในเทวโลก”

*อตฺถิ เทเวสุ ติรจฺฉานคตาติ? อามนฺตา. อตฺถิ ตตฺถ หตฺถิพนฺธา อสฺสพนฺธา ยาวสิกา การณิกา ภตฺตการกาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ เตน หิ นตฺถิ เทเวสุ ติรจฺฉานคตาติ. ติรจฺฉานกถา นิฏฺฐิตา.

สก. สัตว์ดิรัจฉานมีอยู่ในเทวโลกใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ในเทวโลกนั้น มีพวกผูกช้าง พวกผูกม้า พวกตะพุ่นหญ้า พวกผู้ฝึก พวกทำอาหารสัตว์ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ดังนั้น สัตว์ดิรัจฉานจึงไม่มีในเทวโลก

ติรัจฉานกถา จบ