พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๙
สามัญญผลกถา เล่ม ๓๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๗๙–๑๗๘๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๘ ในวรรคที่ ๑๙มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๑๙. เอกูนวีสติมวคฺค
(๑๘๘) ๓. สามญฺญผลกถา
๓. สามัญญผลกถา (๑๘๘)
ว่าด้วยผลแห่งความเป็นสมณะ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๙ สามัญญผลกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๗ หน้า ๔๘๒–๔๘๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๗ หน้า ๘๗๑–๘๗๓
*สามญฺญผลํ อสงฺขตนฺติ? อามนฺตา. นิพฺพานํ ตาณํ เลณํ สรณํ ปรายณํ อจฺจุตํ อมตนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สามญฺญผลํ อสงฺขตํ, นิพฺพานํ อสงฺขตนฺติ? อามนฺตา. เทฺว อสงฺขตานีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ เทฺว อสงฺขตานีติ? อามนฺตา. เทฺว ตาณานิ ฯเปฯ อนฺตริกา วาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
สก. ผลแห่งความเป็นสมณะ เป็นสภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่ง (เป็นอสังขตะ)ใช่ไหมปร. ใช่
สก. ผลแห่งความเป็นสมณะ เป็นนิพพาน เป็นที่ต้านทาน เป็นที่เร้น เป็นที่พึ่ง เป็นที่หมาย เป็นที่มั่น เป็นอมตะใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สก. ผลแห่งความเป็นสมณะเป็นสภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่ง นิพพาน เป็นสภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหมปร. ใช่
สก. สภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่งมี ๒ อย่างใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สก. สภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่งมี ๒ อย่างใช่ไหม
ปร. ใช่
สก. ที่ต้านทานมี ๒ อย่าง ฯลฯ ช่องว่างแห่งนิพพานมี ๒ อย่างใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
- ๑ผลแห่งความเป็นสมณะ ในที่นี้หมายถึงวิปากจิตแห่งอริยมรรคในมรรควิถีและในผลสมาบัติ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๘๓๕-๘๓๖/๓๐๕)
- ๒ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายปุพพเสลิยะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๘๓๕-๘๓๖/๓๐๕)
- ๓เพราะมีความเห็นว่า การละกิเลสและความเกิดขึ้นแห่งผลจิตจัดเป็นผลแห่งความเป็นสมณะ ฉะนั้นจึงเป็น สภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่ง (อภิ.ปญฺจ.อ. ๘๓๕-๘๓๖/๓๐๕)
*สามญฺญผลํ อสงฺขตนฺติ? อามนฺตา. สามญฺญํ อสงฺขตนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สามญฺญํ สงฺขตนฺติ? อามนฺตา. สามญฺญผลํ สงฺขตนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
*โสตาปตฺติผลํ อสงฺขตนฺติ? อามนฺตา. โสตาปตฺติมคฺโค อสงฺขโตติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ โสตาปตฺติมคฺโค สงฺขโตติ? อามนฺตา. โสตาปตฺติผลํ สงฺขตนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
*สกทาคามิผลํ ฯเปฯ อนาคามิผลํ ฯเปฯ อรหตฺตผลํ อสงฺขตนฺติ? อามนฺตา. อรหตฺตมคฺโค อสงฺขโตติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อรหตฺตมคฺโค สงฺขโตติ? อามนฺตา. อรหตฺตผลํ สงฺขตนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
*โสตาปตฺติผลํ อสงฺขตํ สกทาคามิผลํ ฯเปฯ อนาคามิผลํ เปฯ อรหตฺตผลํ อสงฺขตํ, นิพฺพานํ อสงฺขตนฺติ? อามนฺตา. ปญฺจ อสงฺขตานีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปญฺจ อสงฺขตานีติ? อามนฺตา. ปญฺจ ตาณานิ ฯเปฯ อนฺตริกา วาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สามญฺญผลกถา นิฏฺฐิตา.
สก. ผลแห่งความเป็นสมณะเป็นสภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหมปร. ใช่
สก. ความเป็นสมณะเป็นสภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สก. ความเป็นสมณะเป็นสภาวธรรมที่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหม
ปร. ใช่
สก. ผลแห่งความเป็นสมณะเป็นสภาวธรรมที่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สก. โสดาปัตติผลเป็นสภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหม
ปร. ใช่
สก. โสดาปัตติมรรคเป็นสภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สก. โสดาปัตติมรรคเป็นสภาวธรรมที่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหม
ปร. ใช่
สก. โสดาปัตติผลเป็นสภาวธรรมที่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สก. สกทาคามิผล ฯลฯ อนาคามิผล ฯลฯ อรหัตตผลเป็นสภาวธรรมที่ ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหมปร. ใช่
สก. อรหัตตมรรคเป็นสภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สก. อรหัตตมรรคเป็นสภาวธรรมที่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหม
ปร. ใช่
สก. อรหัตตผลเป็นสภาวธรรมที่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สก. โสดาปัตติผลเป็นสภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่ง สกทาคามิผล ฯลฯ อนาคามิผล ฯลฯ อรหัตตผลเป็นสภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่ง นิพพานก็เป็น สภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่งใช่ไหมปร. ใช่
สก. สภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่งมี ๕ อย่างใช่ไหม
ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สก. สภาวธรรมที่ไม่ถูกปัจจัยปรุงแต่งมี ๕ อย่างใช่ไหม
ปร. ใช่
สก. ที่ต้านทานมี ๕ อย่าง ฯลฯ ช่องว่างแห่งนิพพานมี ๕ อย่างใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
สามัญญผลกถา จบ
จบ สามัญญผลกถา