อนิจจตากถา เล่ม ๓๗

*อนิจฺจตา ปรินิปฺผนฺนาติ? อามนฺตา. ตาย อนิจฺจตาย อนิจฺจตา ปรินิปฺผนฺนาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ตาย อนิจฺจตาย อนิจฺจตา ปรินิปฺผนฺนาติ? อามนฺตา. ตาย ตาเยว นตฺถิ ทุกฺขสฺส อนฺตกิริยา, นตฺถิ วฏฺฏุปจฺเฉโท, นตฺถิ อนุปาทาปรินิพฺพานนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ.

*ชรา ปรินิปฺผนฺนาติ? อามนฺตา. ตาย ชราย ชรา ปรินิปฺผนฺนาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ตาย ชราย ชรา ปรินิปฺผนฺนาติ? อามนฺตา. ตาย ตาเยว นตฺถิ ทุกฺขสฺส อนฺตกิริยา, นตฺถิ วฏฺฏุปจฺเฉโท, นตฺถิ อนุปาทาปรินิพฺพานนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *มรณํ ปรินิปฺผนฺนนฺติ? อามนฺตา. ตสฺส มรณสฺส มรณํ ปรินิปฺผนฺนนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ตสฺส มรณสฺส มรณํ ปรินิปฺผนฺนนฺติ? อามนฺตา. ตสฺส ตสฺเสว นตฺถิ ทุกฺขสฺส อนฺตกิริยา, นตฺถิ วฏฺฏุปจฺเฉโท, นตฺถิ อนุปาทาปรินิพฺพานนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. ความไม่เที่ยงเป็นสภาวะสำเร็จแล้วใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความไม่เที่ยงแห่งความไม่เที่ยงนั้นเป็นสภาวะสำเร็จแล้วใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความไม่เที่ยงแห่งความไม่เที่ยงนั้นเป็นสภาวะสำเร็จแล้วใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. การทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่มี การตัดขาดวัฏฏะไม่มี อนุปาทาปรินิพพานก็ ไม่มี แก่ความไม่เที่ยงแห่งความไม่เที่ยงทั้ง ๒ ชั้นดังกล่าวมานั้นใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความแก่เป็นสภาวะสำเร็จแล้วใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความแก่แห่งความแก่นั้นเป็นสภาวะสำเร็จแล้วใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความแก่แห่งความแก่นั้นเป็นสภาวะสำเร็จแล้วใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. การทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่มี การตัดขาดวัฏฏะไม่มี อนุปาทาปรินิพพาน ก็ไม่มีแก่ความแก่แห่งความแก่ทั้ง ๒ ชั้นดังกล่าวมานั้นใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความตายเป็นสภาวะสำเร็จแล้วใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความตายแห่งความตายนั้นเป็นสภาวะสำเร็จแล้วใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความตายแห่งความตายนั้นเป็นสภาวะสำเร็จแล้วใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. การทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่มี การตัดขาดวัฏฏะไม่มี อนุปาทาปรินิพพานก็ ไม่มีแก่ความตายแห่งความตายทั้ง ๒ ชั้นดังกล่าวมาใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*รูปํ ปรินิปฺผนฺนํ รูปสฺส อนิจฺจตา อตฺถีติ? อามนฺตา. อนิจฺจตา ปรินิปฺผนฺนา อนิจฺจตาย อนิจฺจตา อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ รูปํ ปรินิปฺผนฺนํ รูปสฺส ชรา อตฺถีติ? อามนฺตา. ชรา ปรินิปฺผนฺนา ชราย ชรา อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*รูปํ ปรินิปฺผนฺนํ รูปสฺส เภโท อตฺถิ, อนฺตรธานํ อตฺถีติ? อามนฺตา. มรณํ ปรินิปฺผนฺนํ มรณสฺส เภโท อตฺถิ, อนฺตรธานํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*เวทนา เปฯ สญฺญา ฯเปฯ สงฺขารา ฯเปฯ วิญฺญาณํ ปรินิปฺผนฺนํ วิญฺญาณสฺส อนิจฺจตา อตฺถีติ? อามนฺตา. อนิจฺจตา ปรินิปฺผนฺนา อนิจฺจตาย อนิจฺจตา อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ วิญฺญาณํ ปรินิปฺผนฺนํ วิญฺญาณสฺส ชรา อตฺถีติ? อามนฺตา. ชรา ปรินิปฺผนฺนา ชราย ชรา อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*วิญฺญาณํ ปรินิปฺผนฺนํ วิญฺญาณสฺส เภโท อตฺถิ อนฺตรธานํ อตฺถีติ? อามนฺตา. มรณํ ปรินิปฺ-ผนฺนํ มรณสฺส เภโท อตฺถิ, อนฺตรธานํ อตฺถีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนิจฺจตากถา นิฏฺฐิตา. เอกาทสโม วคฺโค. ตสฺสุทฺทานํ

อนุสยา อพฺยากตา, อเหตุกา, จิตฺตวิปฺปยุตฺตา,

อญฺญาเณ วิคเต ญาณี, ญาณํ จิตฺตวิปฺปยุตฺตํ,

ยตฺถ สทฺเท ญาณํ ปวตฺตติ, อิทฺธิพเลน สมนฺนาคโต กปฺปํ

ติฏฺเฐยฺย, จิตฺตสนฺตติ สมาธิ, ธมฺมฏฺฐิตตา อนิจฺจตาติ.

สก. รูปเป็นสภาวะสำเร็จแล้ว แต่ความไม่เที่ยงแห่งรูปมีอยู่ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความไม่เที่ยงเป็นสภาวะสำเร็จแล้ว แต่ความไม่เที่ยงแห่งความไม่เที่ยง มีอยู่ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. รูปเป็นสภาวะสำเร็จแล้ว แต่ความแก่แห่งรูปมีอยู่ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความแก่เป็นสภาวะสำเร็จแล้ว แต่ความแก่แห่งความแก่มีอยู่ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. รูปเป็นสภาวะสำเร็จแล้ว แต่ความแตกสลาย ความอันตรธานไปแห่งรูป มีอยู่ใช่ไหมปร. ใช่

สก. ความตายเป็นสภาวะสำเร็จแล้ว แต่ความแตกสลาย ความอันตรธาน ไปแห่งความตายมีอยู่ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เวทนา ฯลฯ สัญญา ฯลฯ สังขาร ฯลฯ วิญญาณ เป็นสภาวะสำเร็จแล้ว แต่ความไม่เที่ยงแห่งวิญญาณมีอยู่ใช่ไหมปร. ใช่

สก. ความไม่เที่ยงเป็นสภาวะสำเร็จแล้ว แต่ความไม่เที่ยงแห่งความไม่เที่ยงมีอยู่ ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. วิญญาณเป็นสภาวะสำเร็จแล้ว แต่ความแก่แห่งวิญญาณมีอยู่ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความแก่เป็นสภาวะสำเร็จแล้ว แต่ความแก่แห่งความแก่มีอยู่ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. วิญญาณเป็นสภาวะสำเร็จแล้ว แต่ความแตกสลาย ความอันตรธานไป แห่งวิญญาณมีอยู่ใช่ไหมปร. ใช่

สก. ความตายเป็นสภาวะสำเร็จแล้ว แต่ความแตกสลาย ความอันตรธาน ไปแห่งความตายมีอยู่ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

อนิจจตากถา จบ

เอกาทสมวรรค จบ

รวมกถาที่มีในวรรคนี้ คือ

๑-๓. ติสโสปิอนุสยกถา ๔. ญาณกถา

๕. ญาณังจิตตวิปปยุตตันติกถา ๖. อิทังทุกขันติกถา

๗. อิทธิพลกถา ๘. สมาธิกถา

๙. ธัมมัฏฐิตตากถา ๑๐. อนิจจตากถา