พระอภิธรรมปิฎก · มหาวรรค
วจนโสธนะ เล่ม ๓๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๒–๖๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๓/๑๖ ในมหาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
วจนโสธนะ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ มหาวรรค วจนโสธนะ (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)
ปุคฺคโล อุปลพฺภติ อุปลพฺภติ ปุคฺคโลติ ฯ ปุคฺคโล อุปลพฺภติ อุปลพฺภติ เกหิจิ ปุคฺคโล เกหิจิ น ปุคฺคโลติ ฯ ปุคฺคโล เกหิจิ อุปลพฺภติ เกหิจิ น อุปลพฺภตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
ส. บุคคลเป็นสภาวะที่หยั่งเห็นได้ สภาวะที่หยั่งเห็นได้ ก็เป็นบุคคล หรือ?
ป. บุคคลเป็นสภาวะที่หยั่งเห็นได้ แต่สภาวะที่หยั่งเห็นได้บางอย่างเป็นบุคคล
บางอย่างไม่เป็นบุคคล
ส. บุคคลบางอย่างเป็นสภาวะที่หยั่งเห็นได้ บางอย่างเป็นสภาวะที่หยั่งเห็น
ไม่ได้ หรือ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
ปุคฺคโล สจฺฉิกฏฺโฐ สจฺฉิกฏฺโฐ ปุคฺคโลติ ฯ ปุคฺคโล สจฺฉิกฏฺโฐ สจฺฉิกฏฺโฐ เกหิจิ ปุคฺคโล เกหิจิ น ปุคฺคโลติ ฯ ปุคฺคโล เกหิจิ สจฺฉิกฏฺโฐ เกหิจิ น สจฺฉิกฏฺโฐติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
ส. บุคคลเป็นสภาวะที่จริงแท้ (สัจฉิกัตถะ) สภาวะที่จริงแท้ ก็เป็นบุคคลหรือ?
ป. บุคคลเป็นสภาวะที่จริงแท้ แต่สภาวะที่จริงแท้บางอย่างเป็นบุคคล บาง
อย่างไม่เป็นบุคคล
ส. บุคคลบางอย่างเป็นสภาวะที่จริงแท้ บางอย่างไม่เป็นสภาวะที่จริงแท้ หรือ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น
ปุคฺคโล วิชฺชมาโน วิชฺชมาโน ปุคฺคโลติ ฯ ปุคฺคโล วิชฺชมาโน วิชฺชมาโน เกหิจิ ปุคฺคโล เกหิจิ น ปุคฺคโลติ ฯ ปุคฺคโล เกหิจิ วิชฺชมาโน เกหิจิ น วิชฺชมาโนติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
ส. บุคคลเป็นสภาวะที่ประสบอยู่ สภาวะที่ประสบอยู่ ก็เป็นบุคคล หรือ?
ป. บุคคลเป็นสภาวะที่ประสบอยู่ แต่สภาวะที่ประสบอยู่ บางอย่างเป็น
บุคคล บางอย่างไม่เป็นบุคคล
ส. บุคคลบางอย่างเป็นสภาวะที่ประสบอยู่ บางอย่างไม่เป็นสภาวะที่ประสบอยู่
หรือ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
ปุคฺคโล สํวิชฺชมาโน สํวิชฺชมาโน ปุคฺคโลติ ฯ ปุคฺคโล สํวิชฺชมาโน สํวิชฺชมาโน เกหิจิ ปุคฺคโล เกหิจิ น ปุคฺคโลติ ฯ ปุคฺคโล เกหิจิ สํวิชฺชมาโน เกหิจิ น สํวิชฺชมาโนติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
ส. บุคคลเป็นสภาวะที่ปรากฏอยู่ สภาวะที่ปรากฏอยู่ ก็เป็นบุคคล หรือ?
ป. บุคคลเป็นสภาวะที่ปรากฏอยู่ แต่สภาวะที่ปรากฏอยู่ บางอย่างเป็นบุคคล
บางอย่างไม่เป็นบุคคล
ส. บุคคลบางอย่างเป็นสภาวะที่ปรากฏอยู่ บางอย่างไม่เป็นสภาวะที่ปรากฏอยู่
หรือ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
ปุคฺคโล อตฺถิ อตฺถิ ปุคฺคโลติ ฯ ปุคฺคโล อตฺถิ อตฺถิ เกหิจิ ปุคฺคโล เกหิจิ น ปุคฺคโลติ ฯ ปุคฺคโล เกหิจิ อตฺถิ เกหิจิ น อตฺถีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
ส. บุคคลเป็นสภาวะที่มีอยู่ สภาวะที่มีอยู่ก็เป็นบุคคลหรือ?
ป. บุคคลเป็นสภาวะที่มีอยู่ แต่สภาวะที่มีอยู่บางอย่างเป็นบุคคล บางอย่าง
ไม่เป็นบุคคล
ส. บุคคลบางอย่างเป็นสภาวะที่มีอยู่ บางอย่างไม่เป็นสภาวะที่มีอยู่หรือ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
ปุคฺคโล อตฺถิ อตฺถิ น สพฺโพ ปุคฺคโลติ ฯ อามนฺตา ฯ ปุคฺคโล นตฺถิ นตฺถิ น สพฺโพ ปุคฺคโลติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สงฺขิตฺตํ ฯ
วจนโสธนํ ฯ
ส. บุคคลเป็นสภาวะที่มีอยู่ แต่สภาวะที่มีอยู่ไม่เป็นบุคคลทั้งหมดหรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. บุคคลเป็นสภาวะที่ไม่มีอยู่ แต่สภาวะที่ไม่มีอยู่ไม่บุคคลทั้งหมดหรือ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
วจนโสธนะ จบ.
จบ วจนโสธนะ