๒. อุทัยสูตร เล่ม ๑๕

สาวตฺถินิทานํ. อถ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน อุทยสฺส พฺราหฺมณสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ. อถ โข อุทโย พฺราหฺมโณ ภควโต ปตฺตํ โอทเนน ปูเรสิ. ทุติยมฺปิ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน อุทยสฺส พฺราหฺมณสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ ฯเปฯ อถ โข อุทโย พฺราหฺมโณ ภควโต ปตฺตํ โอทเนน ปูเรสิ. ตติยมฺปิ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน อุทยสฺส พฺราหฺมณสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ. อถ โข อุทโย พฺราหฺมโณ ภควโต ปตฺตํ โอทเนน ปูเรตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ “ปกฏฺฐกฺวายํ สมโณ โคตโม ปุนปฺปุนํ อาคจฺฉตี”ติ.

ปุนปฺปุนํ เจว วปนฺติ พีชํ

ปุนปฺปุนํ วสฺสติ เทวราชา

ปุนปฺปุนํ เขตฺตํ กสนฺติ กสฺสกา

ปุนปฺปุนํ ธญฺญมุเปนฺติ รฏฺฐํ.

ปุนปฺปุนํ ยาจกา ยาจยนฺติ

ปุนปฺปุนํ ทานปติ ททนฺติ

ปุนปฺปุนํ ทานปตี ททิตฺวา

ปุนปฺปุนํ สคฺคมุเปนฺติ ฐานํ.

ปุนปฺปุนํ ขีรณิกา ทุหนฺติ

ปุนปฺปุนํ วจฺโฉ อุเปติ มาตรํ

ปุนปฺปุนํ กิลมติ ผนฺทติ จ

ปุนปฺปุนํ คพฺภมุเปติ มนฺโท.

ปุนปฺปุนํ ชายติ มิยฺยติ จ

ปุนปฺปุนํ สีวถิกํ (๑) หรนฺติ

มคฺคญฺจ ลทฺธา อปุนพฺภวาย

น ปุนปฺปุนํ ชายติ ภูริปญฺโญติ.

เอวํ วุตฺเต อุทโย พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ “อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม, อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม ฯเปฯ อุปาสกํ มํ ภวํ โคตโม ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณงฺคตนฺ”ติ.

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

ครั้นเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวร เสด็จเข้า ไปยังที่อยู่ของอุทยพราหมณ์ ลำดับนั้น อุทยพราหมณ์ตักข้าวใส่บาตรถวายจนเต็ม

แม้ครั้งที่ ๒ ในเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงครองอันตรวาสก ถือบาตรและ จีวร เสด็จเข้าไปยังที่อยู่ของอุทยพราหมณ์ ฯลฯ ลำดับนั้น อุทยพราหมณ์ก็ตักข้าว ใส่บาตรถวายจนเต็ม

แม้ครั้งที่ ๓ ในเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงครองอันตรวาสก ถือบาตรและ จีวร เสด็จเข้าไปยังที่อยู่ของอุทยพราหมณ์ ฯลฯ ลำดับนั้น อุทยพราหมณ์ก็ตักข้าว ใส่บาตรถวายจนเต็มแล้ว ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า “พระสมณโคดมนี้ติด ในรสจึงเสด็จมาบ่อย ๆ”พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

กสิกรย่อมหว่านพืชบ่อย ๆ

ฝนย่อมตกบ่อย ๆ ชาวนาย่อมไถนาบ่อยๆ

แว่นแคว้นย่อมสมบูรณ์ด้วยธัญชาติบ่อย ๆ

ผู้ขอย่อมขอบ่อย ๆ ทานบดีย่อมให้บ่อย ๆ

ครั้นให้บ่อย ๆ แล้ว ก็เข้าถึงสวรรค์บ่อย ๆ

ผู้ต้องการน้ำนมย่อมรีดน้ำนมบ่อย ๆ

ลูกโคย่อมเข้าหาแม่โคบ่อย ๆ

บุคคลย่อมลำบากและดิ้นรนบ่อย ๆ

คนเขลาย่อมเข้าถึงครรภ์บ่อย ๆ

สัตว์ย่อมเกิดและตายบ่อย ๆ

บุคคลทั้งหลายย่อมนำซากศพไปป่าช้าบ่อย ๆ

ส่วนผู้มีปัญญาดุจแผ่นดินย่อมไม่เกิดบ่อย ๆ

เพราะได้มรรคแล้วไม่มีภพใหม่อีกต่อไป

เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว อุทยพราหมณ์ได้กราบทูลพระผู้มี พระภาคดังนี้ว่า “ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ พระภาษิตของพระองค์ชัดเจนไพเราะยิ่งนัก ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ พระภาษิตของพระองค์ชัดเจนไพเราะยิ่งนัก ฯลฯ ขอพระโคดม ผู้เจริญโปรดทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นอุบาสกผู้ถึงสรณะ ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไปจน ตลอดชีวิต”

อุทยสูตรที่ ๒ จบ