พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · วังคีสสังยุต
๑๒. วังคีสสูตร เล่ม ๑๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๖๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๒/๑๒ ในวังคีสสังยุตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๑๒. วงฺคีสสุตฺต
๑๒. วังคีสสูตร
ว่าด้วยพระวังคีสะ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค วังคีสสังยุต วังคีสสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๑๕ หน้า ๒๓๖–๒๓๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๑๕ หน้า ๓๒๑–๓๒๒
เอกํ สมยํ อายสฺมา วงฺคีโส สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา วงฺคีโส อจิรอรหตฺตปฺปตฺโต โหติ (๑) วิมุตฺติสุขํ ปฏิสํเวที (๒) ตายํ เวลายํ อิมา คาถาโย อภาสิ
“กาเวยฺยมตฺตา วิจริมฺห ปุพฺเพ คามา คามํ ปุรา ปุรํ
อถทฺทสาม สมฺพุทฺธํ สทฺธา โน อุปปชฺชถ.
โส เม ธมฺมมเทเสสิ ขนฺธายตนธาตุโย (๓)
ตสฺสาหํ ธมฺมํ สุตฺวาน ปพฺพชึ อนคาริยํ.
พหุนฺนํ วต อตฺถาย โพธิมชฺฌคมา มุนิ
ภิกฺขูนํ ภิกฺขุนีนญฺจ เย นิยามคตทฺทสา.
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.
ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ
เตวิชฺโช อิทฺธิปตฺโตมฺหิ เจโตปริยายโกวิโท”ติ.
วงฺคีสสํยุตฺตํ สมตฺตํ. ตสฺสุทฺทานํ
นิกฺขนฺตํ อรติ เจว เปสลา อติมญฺญนา
อานนฺเทน สุภาสิตา สารีปุตฺตปวารณา
ปโรสหสฺสํ โกณฺฑญฺโญ โมคฺคลฺลาเนน คคฺครา
วงฺคีเสน ทฺวาทสาติ.
- ๑ฉ.ม.อิ. หุตฺวา
- ๒สี.อิ. วิมุตฺติสุขปฏิสํเวที
- ๓ก. ขนฺเธ อายตนานิ ธาตุโย
สมัยหนึ่ง ท่านพระวังคีสะอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี สมัยนั้น ท่านพระวังคีสะบรรลุอรหัตแล้วไม่นาน เสวยวิมุตติสุขอยู่ ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในเวลานั้นว่าในกาลก่อน เราเป็นผู้มัวเมากาพย์กลอน
ได้เที่ยวไปแล้วทุกบ้านทุกเมือง
ต่อมา เราได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ศรัทธาก็เกิดขึ้นแก่เรา
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
ได้ทรงแสดงธรรม คือ ขันธ์ อายตนะ ธาตุ แก่เรา
เราได้ฟังพระธรรมของพระองค์แล้วจึงบวช
พระมุนีได้ตรัสรู้พระโพธิญาณ
เพื่อประโยชน์แก่ชนเป็นอันมาก
แก่ภิกษุและภิกษุณีทั้งหลายผู้ได้บรรลุ ได้เห็นนิยามธรรม
การมาในสำนักของพระพุทธเจ้าของเราเป็นการมาดีแล้ว
วิชชา ๓ อันเราได้บรรลุแล้วโดยลำดับ
คำสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำแล้ว
เรารู้ขันธสันดานอันเราเคยอยู่ในกาลก่อน
ทิพพจักขุญาณ เราทำให้หมดจดแล้ว
เราเป็นผู้สำเร็จวิชชา ๓ บรรลุอิทธิวิธิญาณ ฉลาดในเจโตปริยญาณ
วังคีสสูตรที่ ๑๒ จบ
วังคีสสังยุต จบบริบูรณ์
รวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ
๑. นิกขันตสูตร ๒. อรติสูตร
๓. เปสลาติมัญญนาสูตร ๔. อานันทสูตร
๕. สุภาสิตสูตร ๖. สารีปุตตสูตร
๗. ปวารณาสูตร ๘. ปโรสหัสสสูตร
๙. โกณฑัญญสูตร ๑๐. โมคคัลลานสูตร
๑๑. คัคคราสูตร ๑๒. วังคีสสูตร
- ๑นิยามธรรม หมายถึงมรรคและผล (สํ.ฏีกา ๑/๒๒๐/๓๑๔)
จบ ๑๒. วังคีสสูตร