arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย เทวปุตตสังยุต · นานาติตถิยวรรค

๘. นันทิวิสาลสูตร เล่ม ๑๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๐๑–๓๐๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในนานาติตถิยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวปุตตสังยุต นานาติตถิยวรรค นันทิวิสาลสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๕ หน้า ๑๑๗–๑๑๘

หน้า ๑๑๗

เหตุนั้นแหละ ผู้ที่รู้จักโลกแจ่มแจ้ง มีปัญญาดี ผู้ถึงที่สุดของโลก อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว สงบระงับ รู้จักที่สุดของโลกแล้ว จึงไม่ปรารถนาทั้งโลกนี้และโลกหน้า

๗. นันทสูตร

ว่าด้วยกาลเวลาล่วงเลยไป

{๒๙๙} [๑๐๘] นันทเทพบุตรผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

กาลเวลาย่อมล่วงไป ราตรีย่อมผ่านไป ช่วงแห่งวัยก็ละไปตามลำดับ บุคคลเมื่อมองห็นมรณภัยนี้อยู่ ควรบำเพ็ญบุญที่จะนำความสุขมาให้ไว้เถิด{๓๐๐} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

กาลเวลาย่อมล่วงไป ราตรีย่อมผ่านไป ช่วงแห่งวัยก็ละไปตามลำดับ บุคคลเมื่อมองเห็นมรณภัยนี้อยู่ ควรละโลกามิสเสีย มุ่งแต่สันติเถิด

๘. นันทิวิสาลสูตร

ว่าด้วยสรีรยนต์

{๓๐๑} [๑๐๙] นันทิวิสาลเทพบุตรผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยคาถาว่า

ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงเป็นมหาวีรบุรุษ สรีระมี ๔ จักร มี ๙ ทวาร เต็มไปด้วยของไม่สะอาด ประกอบด้วย

หน้า ๑๑๘

โลภะ เป็นดังเปือกตม การออกไปจากสรีระเห็นปานนี้ จักมีได้อย่างไร

{๓๐๒} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ตัดความผูกโกรธเสีย ตัดกิเลสอันเป็นเครื่องร้อยรัดเสีย ตัดความปรารถนาและความโลภอันชั่วช้าเสีย และถอนตัณหาอันมีอวิชชาเป็นมูลเหตุเสีย เท่านี้ก็จะมีการออกไปจากสรีระเห็นปานนี้ได้

๙. สุสิมสูตร

ว่าด้วยการสรรเสริญพระสารีบุตร

{๓๐๓} [๑๑๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ครั้งนั้นแล ท่านพระอานนท์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถามท่านพระอานนท์ว่า ‘ดูก่อนอานนท์ เธอชอบสารีบุตรหรือไม่”

ท่านพระอานนท์กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ใครที่มิใช่คนพาล มิใช่คนเจ้าโทสะ มิใช่คนงมงาย มิใช่คนมีจิตวิปลาส ไฉนจะไม่ชอบท่านพระสารีบุตรเล่า เพราะท่านพระสารีบุตร เป็นบัณฑิต มีปัญญามาก มีปัญญากว้างขวาง มีปัญญาแจ่มแจ้ง มีปัญญาว่องไว มีปัญญาเฉียบแหลม มีปัญญาทำลายกิเลส มีความปรารถนาน้อย สันโดษ เป็นผู้สงบ ไม่คลุกคลี

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑เป็นบัณฑิต เพราะเหตุ ๔ ประการ คือ (๑) รู้เรื่องธาตุดี (๒) รู้เรี่องอายตนะดี (๓) รู้เรื่องปฏิจจสมุปบาทดี (๔) รู้เรื่องฐานะและอฐานะดี มีปัญญามาก (มหาปัญญา) เพราะสามารถกำหนดได้อย่างละเอียดซึ่งหมวดธรรมต่าง ๆ มีสีลขันธ์ สมาธิขันธ์ ปัญญาขันธ์เป็นต้นตลอดจนพระนิพพาน

จบ ๘. นันทิวิสาลสูตร