๘. ปฐมสักกนมัสนสูตร เล่ม ๑๕

สาวตฺถินิทานํ. ตตฺร ฯเปฯ เอตทโวจ:- ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว สกฺโก เทวานมินฺโท มาตลึ สงฺคาหกํ อามนฺเตสิ “โยเชหิ สมฺม มาตลิ สหสฺสยุตฺตํ อาชญฺญรถํ, อุยฺยานภูมึ คจฺฉาม สุภูมึ ทสฺสนายา”ติ. “เอวํ ภทฺทนฺตวา”ติ โข ภิกฺขเว มาตลิ สงฺคาหโก สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส ปฏิสฺสุตฺวา สหสฺสยุตฺตํ อาชญฺญรถํ โยเชตฺวา สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส ปฏิเวเทสิ “ยุตฺโต โข เต มาริส สหสฺสยุตฺโต อาชญฺญรโถ, ยสฺสทานิ กาลํ มญฺญสี”ติ. อถ โข ภิกฺขเว สกฺโก เทวานมินฺโท เวชยนฺตปาสาทา โอโรหนฺโต อญฺชลึ กตฺวา สุทํ ปุถุทฺทิสา นมสฺสติ. อถ โข ภิกฺขเว มาตลิ สงฺคาหโก สกฺกํ เทวานมินฺทํ คาถาย อชฺฌภาสิ

“ตํ นมสฺสนฺติ เตวิชฺชา สพฺเพ ภุมฺมา จ ขตฺติยา

จตฺตาโร จ มหาราชา ติทสา จ ยสสฺสิโน

อถ โก นาม โส ยกฺโข ยํ ตฺวํ สกฺก นมสฺสสี”ติ.

มํ นมสฺสนฺติ เตวิชฺชา สพฺเพ ภุมฺมา จ ขตฺติยา

จตฺตาโร จ มหาราชา ติทสา จ ยสสฺสิโน.

อหญฺจ สีลสมฺปนฺเน จิรรตฺตสมาหิเต

สมฺมา ปพฺพชิเต วนฺเท พฺรหฺมจริยปรายเน.

เย คหฏฺฐา ปุญฺญกรา สีลวนฺโต อุปาสกา

ธมฺเมน ทารํ โปเสนฺติ เต นมสฺสามิ มาตลีติ.

เสฏฺฐา หิ กิร โลกสฺมึ เย ตฺวํ สกฺก นมสฺสสิ

อหมฺปิ เต นมสฺสามิ เย นมสฺสสิ วาสวาติ.

อิทํ วตฺวาน มฆวา เทวราชา สุชมฺปติ

ปุถุทฺทิสา นมสฺสิตฺวา ปมุโข รถมารุหีติ.

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

ณ ที่นั้น ฯลฯ พระผู้มีพระภาคได้ตรัสดังนี้ว่า “ภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมี มาแล้ว ท้าวสักกะจอมเทพตรัสกับมาตลีสังคาหกเทพบุตรว่า ‘สหายมาตลี ท่านจง จัดเตรียมรถซึ่งเทียมด้วยม้าอาชาไนย ๑,๐๐๐ ตัว เราจะไปยังพื้นที่อุทยานเพื่อชมภูมิภาค อันงดงาม’มาตลีสังคาหกเทพบุตรทูลรับพระดำรัสแล้ว จัดเตรียมรถซึ่งเทียมด้วยม้า อาชาไนย ๑,๐๐๐ ตัว เสร็จแล้วกราบทูลแก่ท้าวสักกะจอมเทพว่า ‘ข้าแต่พระองค์ ผู้นิรทุกข์ รถซึ่งเทียมด้วยม้าอาชาไนย ๑,๐๐๐ ตัว สำหรับพระองค์จัดเตรียมไว้ เสร็จแล้ว ขอพระองค์ทรงทราบกาลอันควรในบัดนี้เถิด’ครั้งนั้น ท้าวสักกะจอมเทพขณะเสด็จลงจากเวชยันต์ปราสาท ทรงประนมมือนอบน้อมทิศใหญ่ทั้ง ๔ ด้วยดีครั้งนั้น มาตลีสังคาหกเทพบุตรได้กราบทูลท้าว สักกะจอมเทพด้วยคาถาว่าพราหมณ์ทั้งหลายผู้จบไตรเพท

กษัตริย์ทั้งหลาย ณ ภูมิภาคทั้งหมด

ท้าวมหาราชทั้ง ๔ และทวยเทพผู้มียศชั้นไตรทศ

ย่อมนอบน้อมพระองค์

ข้าแต่ท้าวสักกะ เมื่อเป็นเช่นนั้น

พระองค์ทรงนอบน้อมท่านผู้ควรบูชาคนใด

ท่านผู้ควรบูชาคนนั้น คือใครเล่า

ท้าวสักกะตรัสว่า

พราหมณ์ทั้งหลายผู้จบไตรเภท

กษัตริย์ทั้งหลาย ณ ภูมิภาคทั้งหมด

ท้าวมหาราชทั้ง ๔ และทวยเทพผู้มียศชั้นชาวไตรทศ

ย่อมนอบน้อมท่านผู้ใด ซึ่งเป็นผู้สมบูรณ์ด้วยศีล

มีจิตตั้งมั่นตลอดกาลนาน ผู้บวชแล้วโดยชอบ

มีพรหมจรรย์เป็นเบื้องหน้า

คฤหัสถ์เหล่าใดเป็นผู้ทำบุญ

มีศีล เป็นอุบาสก เลี้ยงดูภรรยาโดยธรรม

มาตลี เรานอบน้อมคฤหัสถ์และนักบวชเหล่านั้น

มาตลีสังคาหกเทพบุตรกราบทูลว่า

ข้าแต่ท้าวสักกะ ได้ยินว่า

พระองค์ทรงนอบน้อมบุคคลเหล่าใด

บุคคลเหล่านั้นเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในโลก

ข้าแต่ท้าววาสวะ พระองค์ทรงนอบน้อมบุคคลเหล่าใด

แม้ข้าพระองค์ก็ขอนอบน้อมบุคคลเหล่านั้นเหมือนกัน

ท้าวมฆวาสุชัมบดีเทวราช ผู้เป็นประมุข

ครั้นตรัสดังนี้แล้ว ทรงนอบน้อมทิศทั้ง ๔

เสด็จขึ้นราชรถกลับไป”

ปฐมสักกนมัสสนสูตรที่ ๘ จบ