๑๐. ตติยสักกนมัสนสูตร เล่ม ๑๕

ถึงข้าพระองค์ก็ขอนมัสการบุคคลที่พระองค์ทรงนมัสการเหล่านั้นด้วย

{๙๓๗} ท้าวมฆวานสุชัมบดีเทวราชผู้เป็นประมุขของปวงเทพ ครั้นตรัสดังนี้แล้ว ทรงน้อมนมัสการทิศเป็นอันมากแล้ว เสด็จขึ้นราชรถไป

๑๐. ตติยสักกนมัสสนสูตร

ว่าด้วยท้าวสักกะนมัสการพระสงฆ์

{๙๓๘} [๒๖๖] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพได้ตรัสกะมาตลีสังคาหกเทพบุตรว่า ‘ดูก่อนสหายมาตลี ท่านจงจัดเตรียมรถม้าซึ่งเทียมด้วยม้าอาชาไนย ๑,๐๐๐ ตัวไว้ เราจะไปยังพื้นที่อุทยานเพื่อชมภูมิภาคอันงดงาม”

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มาตลีสังคาหกเทพบุตรทูลรับพระดำรัสของท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพว่า ‘พระเจ้าข้า พระองค์ผู้ทรงพระเจริญ’ ดังนี้แล้ว จัดเตรียมรถม้าซึ่งเทียมด้วยม้าอาชาไนย ๑,๐๐๐ ตัว เสร็จแล้วได้กราบทูลแก่ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพว่า ‘ข้าแต่พระองค์ผู้นิรทุกข์ รถม้าซึ่งเทียมด้วยม้าอาชาไนย ๑,๐๐๐ ตัวสำหรับพระองค์ได้เตรียมไว้เสร็จแล้ว ขอพระองค์ทรงทราบกาลอันควรในบัดนี้เถิด’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพเมื่อเสด็จลงจากเวชยันตปราสาท ทรงประนมอัญชลีนมัสการพระภิกษุสงฆ์อยู่

{๙๓๙} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล มาตลีสังคาหกเทพบุตรได้ทูลถามท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพด้วยคาถาว่า

แท้จริง นรชนผู้นอนทับร่างที่เปื่อยเน่า จมอยู่ในซากศพ เต็มไปด้วยความหิวและความกระหายเหล่านี้ ควรจะนอบน้อมพระองค์

ข้าแต่ท้าววาสวะ เพราะเหตุใดหนอ พระองค์จึงทรงโปรดปรานท่านนักบวชเหล่านั้น ขอพระองค์ตรัสบอกอาจาระของฤๅษีทั้งหลาย ข้าพระองค์ขอฟังพระดำรัสของพระองค์{๙๔๐} ท้าวสักกะตรัสว่า

ดูก่อนมาตลี เราโปรดปรานอาจาระนี้ของท่านนักบวชเหล่านั้น คือ ท่านเหล่านั้นเป็นผู้ไม่มีความห่วงใย ในบ้านที่ท่านหลีกออกไปบวช

ท่านเหล่านั้นไม่มีข้าวเปลือกที่คนทั้งหลายเก็บไว้ในฉาง ในหม้อก็ไม่มี ในกระเช้าก็ไม่มี ท่านเหล่านั้นมีวัตรอันงาม แสวงหาอาหารที่ผู้อื่นทำเสร็จแล้ว ยังอัตภาพให้เป็นไปด้วยอาหารนั้นท่านเหล่านั้นเป็นนักปราชญ์ กล่าวคำสุภาษิต เป็นผู้สงบประพฤติสมํ่าเสมอ ดูก่อนมาตลี พวกเทวดายังผิดใจกับพวกอสูร และสัตว์เป็นอันมากยังผิดใจซึ่งกันและกันเมื่อใครเขาผิดใจกัน แต่ท่านเหล่านั้นไม่ผิดใจกับใคร เป็นผู้เย็นใจในบุคคลผู้มีความผิดในตน เมื่อใครเขายังมีความยึดมั่นถือมั่น ท่านเหล่านั้นเป็นผู้ไม่ยึดมั่นถือมั่น ดูก่อนมาตลี เราจึงนมัสการท่านเหล่านั้น

{๙๔๑} มาตลีสังคาหกเทพบุตรกราบทูลว่า

ข้าแต่ท้าวสักกะ ได้ยินว่า บุคคลที่พระองค์ทรงนมัสการนั้น คงเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในโลกทีเดียว ข้าแต่ท้าววาสวะ ถึงข้าพระองค์ก็ขอนมัสการบุคคลที่พระองค์ทรงนมัสการเหล่านั้นด้วย{๙๔๒} ท้าวมฆวานสุชัมบดีเทวราชผู้เป็นประมุขของปวงเทพ ครั้นตรัสดังนี้แล้ว ทรงน้อมนมัสการทิศเป็นอันมากแล้ว เสด็จขึ้นราชรถไป

จบ วรรคที่ ๒

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปฐมเทวสูตร ๒. ทุติยเทวสูตร

๓. ตติยเทวสูตร ๔. ทฬิททสูตร

๕. รามเณยยกสูตร ๖. ยชมานสูตร

๗. พุทธวันทนสูตร ๘. ปฐมสักกนมัสสนสูตร

๙. ทุติยสักกนมัสสนสูตร ๑๐. ตติยสักกนมัสสนสูตร

๓. ตติยวรรค

๑. ฆัตวาสูตร

ว่าด้วยผลแห่งการฆ่าความโกรธ

{๙๔๓} [๒๖๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี {๙๔๔} ครั้งนั้นแล ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วประทับยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยคาถาว่า

บุคคลฆ่าอะไรเสียได้ จึงจะอยู่เป็นสุข ฆ่าอะไรเสียได้ จึงจะไม่เศร้าโศกเสียใจ ข้าแต่พระโคดม พระองค์ทรงพอพระทัยการฆ่าอะไรซึ่งเป็นธรรมอย่างเอก

{๙๔๕} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

บุคคลฆ่าความโกรธเสียได้ จึงจะอยู่เป็นสุข ฆ่าความโกรธเสียได้ จึงจะไม่เศร้าโศกเสียใจ แน่ะเทวดา พระอริยเจ้าทั้งหลายย่อมสรรเสริญการฆ่าความโกรธซึ่งมีรากเป็นพิษ มียอดหวาน เพราะว่าบุคคลฆ่าความโกรธนั้นได้ แล้วย่อมไม่เศร้าโศกเสียใจเลย

๒. ทุพพัณณิยสูตร

ว่าด้วยยักษ์รูปชั่ว

{๙๔๖} [๒๖๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี