พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · จูฬวรรค
๑๐. ธาตุวิวัณณเปตวัตถุ เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในจูฬวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ จูฬวรรค ธาตุวิวัณณเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๒๗๓–๒๗๕
๑๐. ธาตุวิวัณณเปตวัตถุ
ว่าด้วยบุพกรรมของธาตุวิวัณณเปรต
(พระมหากัสสปเถระถามเปรตตนหนื่งว่า)
{๑๒๐}[๕๐๗] ท่านยืนอยู่ในอากาศ มีกลิ่นเน่าเหม็นฟุ้งไป และหมู่หนอน ก็บ่อนกินปากที่มีกลิ่นเหม็นเน่าของท่าน เมื่อชาติก่อน ท่านได้ทำกรรมอะไรไว้[๕๐๘] เพราะการฟุ้งไปแห่งกลิ่นเหม็นนั้น นายนิรยบาลจึงเอาศัสตรามาเฉือนปากของท่านเนือง ๆ เอาน้ำกรดราดท่าน แล้วเชือดเนื้อเนือง ๆ[๕๐๙] ท่านทำกรรมชั่วอะไรด้วยกาย วาจา ใจไว้หรือ ท่านได้ประสบความทุกข์เพราะวิบากแห่งกรรมอะไร
(เปรตนั้นตอบว่า)
[๕๑๐] ข้าแต่ท่านผู้นิรทุกข์ เมื่อชาติก่อน กระผมเป็นอิสรชน อยู่ที่พระนครราชคฤห์ที่น่ารื่นรมย์ ซึ่งเป็นคอกภูเขาอันร่มรื่น เป็นผู้มั่งคั่งด้วยทรัพย์และข้าวเปลือกมากมาย[๕๑๑] แต่กระผมได้ห้ามภรรยา ธิดา และลูกสะใภ้ของกระผม ซึ่งนำพวงมาลัย ดอกอุบล และเครื่องลูบไล้อันหาค่ามิได้ ไปบูชาพระสถูปกัน บาปนั้นกระผมได้ทำไว้แล้ว[๕๑๒] กระผมได้เสวยทุกขเวทนาเฉพาะตัว และจักหมกไหม้อยู่ในนรกอันโหดร้ายทารุณ ๘๖,๐๐๐ ปี เพราะติเตียนการบูชาพระสถูป
- ๑นายนิรยบาล ผู้คุมนรก หมายถึงผู้ทำหน้าที่ลงโทษสัตว์นรก (ม.อุ.อ. ๑๖๗)
[๕๑๓] ก็เมื่อการบูชาพระสถูปของพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า กำลังดำเนินไปอยู่ ชนเหล่าใดประกาศโทษแห่งการบูชา พระสถูปนั้นเหมือนกระผม ชนเหล่านั้นพึงห่างเหินจากบุญนั้น[๕๑๔] ขอท่านจงดูเทวดาเหล่านี้ซึ่งทัดทรงดอกไม้ ตบแต่งร่างกาย เหาะเหินมากัน เทวดาเหล่านี้เป็นผู้มั่งคั่ง มียศ เสวยวิบากแห่งการบูชาด้วยดอกไม้อยู่[๕๑๕] เหล่าชนผู้มีปัญญามาเห็นผลอันน่าอัศจรรย์ น่าขนพอง สยองเกล้า ไม่เคยมีมาแล้ว ย่อมทำการนอบน้อมวันทา พระมหามุนีนั้น[๕๑๖] กระผมไปจากเปตโลกนี้แล้วได้กำเนิดเป็นมนุษย์ จักเป็นผู้ไม่ประมาท ทำการบูชาพระสถูปเนือง ๆ เป็นแน่แท้
จบ ธาตุวิวัณณเปตวัตถุที่ ๑๐
จบ จูฬวรรคที่ ๓
รวมเรื่องที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. อภิชชมานเปตวัตถุ ๒. สานุวาสีเถรเปตวัตถุ
๓. รถการีเปตวัตถุ ๔. ภุสเปตวัตถุ
๕. กุมารเปตวัตถุ ๖. เสรินีเปติวัตถุ
๗. ปฐมมิคลุททกเปตวัตถุ ๘. ทุติยมิคลุททกเปตวัตถุ
๙. กูฏวินิจฉยกเปตวัตถุ ๑๐. ธาตุวิวัณณเปตวัตถุ
๔. มหาวรรค
๑. อัมพสักขรเปตวัตถุ
ว่าด้วยเจ้าอัมพสักขรลิจฉวีทรงสนทนากับเปรตเปลือยกาย
{๑๒๑}[๕๑๗] ชาววัชชีมีพระนครชื่อว่าเวสาลี ในพระนครเวสาลีนั้น เจ้าลิจฉวีพระนามว่าอัมพสักขระทรงพบเปรตที่นอก พระนครแล้วมีพระประสงค์จะทรงทราบสาเหตุที่ทำให้มาเกิด จึงตรัสถามเปรตนั้นในที่นั้นนั้นเองว่า[๕๑๘] บุรุษผู้ถูกเสียบไว้บนหลาวนี้ ไม่มีการนอน การนั่ง การเดินไปเดินมา การลิ้ม การดื่ม การเคี้ยว และการใช้สอยเสื้อผ้า แม้การดูแลร่างกายก็ไม่มี
[๕๑๙] พวกคนที่เป็นญาติ เป็นเพื่อนเห็นเพื่อนคุยกันมา เป็นสหาย หรือผู้เคยอนุเคราะห์กันมาก่อน เดี๋ยวนี้ก็ไม่ได้มาเยี่ยมเยียนบุรุษนั้นกัน เขาอยู่ในสภาพที่ถูกญาติชนทอดทิ้งแล้ว[๕๒๐] คนที่ตกยากย่อมไม่มีมิตรสหาย พวกมิตรสหายพอ ทราบว่าใครขาดแคลนลงย่อมทิ้งเขาไป และเห็นใครมั่งคั่ง บริบูรณ์ก็จะไปห้อมล้อม คนที่มั่งคั่งด้วยสมบัติย่อมมี มิตรสหายมาก[๕๒๑] บุรุษผู้นี้เสื่อมจากโภคสมบัติทุกอย่าง ได้รับทุกขเวทนา เปรอะเปื้อนด้วยเลือด ร่างกายแตกยับไปหมด รอเวลา ชีวิตดับในวันนี้พรุ่งนี้ เหมือนหยาดนํ้าค้างที่ติดอยู่บนยอดหญ้าฉะนั้น
- ๑เจ้าลิจฉวีองค์นี้เป็นมิจฉาทิฏฐินัตถิกวาทคือมีความเห็นว่าผลบุญผลบาปไม่มีเป็นต้น (ขุ.เปต.อ. ๒๒๙)
จบ ๑๐. ธาตุวิวัณณเปตวัตถุ