๒๕. โคตมพุทธวงศ์ เล่ม ๓๓

ในกาลบัดนี้ ตถาคตเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้านามว่าโคดม

เจริญในศากยสกุล บำเพ็ญความเพียรแล้ว

ได้บรรลุสัมโพธิญาณอันประเสริฐ

ผู้อันพรหมทูลอาราธนาแล้ว ประกาศพระธรรมจักร

เทวดาและมนุษย์ประมาณ ๑๘ โกฏิ ได้บรรลุธรรมครั้งที่ ๑

จากนั้น เราเมื่อแสดงธรรมในสมาคมเทวดาและมนุษย์

การบรรลุธรรมครั้งที่ ๒ ไม่ต้องกล่าวถึงจำนวน

ต่อมา ในคราวที่เรากล่าวสอนบุตรของเรา บัดนี้ ณ ที่นี้แล

การบรรลุธรรมครั้งที่ ๓ ไม่ต้องกล่าวถึงจำนวน

เรามีการประชุมสาวก ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ครั้งเดียว

ภิกษุประมาณ ๑,๒๕๐ รูป ได้มาประชุมกัน

เราผู้ปราศจากมลทิน รุ่งเรืองอยู่ในท่ามกลางภิกษุสงฆ์

ให้สิ่งที่ปรารถนาทุกอย่างเหมือนแก้วสารพัดนึก

ให้สิ่งที่ต้องการทั้งปวง ฉะนั้น

เราประกาศอริยสัจ ๔ เพื่ออนุเคราะห์สัตว์ทั้งหลาย

ผู้หวังผล ผู้แสวงธรรมเป็นเครื่องละความพอใจในภพ

เทวดาและมนุษย์ประมาณ ๒๐๐,๐๐๐ องค์ ได้บรรลุธรรม

การบรรลุธรรมครั้งละองค์สององค์ นับจำนวนไม่ได้เลย

คำสั่งสอนของเราผู้เป็นศากยมุนี

กว้างขวางรู้กันโดยมาก เจริญแพร่หลาย

งอกงามดี บริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ในโลกนี้

ภิกษุหลายร้อยรูปเป็นผู้ไม่มีอาสวะสิ้นราคะ

มีจิตสงบ ตั้งมั่น แวดล้อมเราทุกเมื่อ

ในกาลนี้ บัดนี้ ภิกษุเหล่าใด เป็นพระเสขะ

ยังไม่บรรลุอรหัตตผล ละภพมนุษย์ไป

ภิกษุเหล่านั้น ถูกวิญญูชนตำหนิ

นรชนทั้งหลายชมเชยทางพระอริยะ ยินดีในธรรมทุกเมื่อ

มีความรุ่งเรือง ถึงจะท่องเที่ยวอยู่ในสงสารก็จักบรรลุได้

กรุงของเราชื่อกบิลพัสดุ์ พระเจ้าสุทโธทนะเป็นพระบิดาของเรา

พระมารดาบังเกิดเกล้าของเราชาวโลกเรียกพระนามว่ามายาเทวี

เราครองฆราวาสอยู่ ๒๙ ปี มีปราสาทที่อุดมอยู่ ๓ หลัง

คือสุจันทปราสาท โกกนุทปราสาท และโกญจปราสาท

มีนางสนมกำนัล ๔๐,๐๐๐ นาง

ล้วนประดับประดาสวยงาม

พระมเหสีของเราชื่อว่ายโสธรา

พระโอรสของเราชื่อว่าราหุล

เราเห็นนิมิต ๔ ประการ

จึงทรงราชพาหนะคือม้าออกผนวชแล้ว

ได้บำเพ็ญเพียรประพฤติทุกรกิริยาอยู่ ๖ ปี

(จึงได้บรรลุพระโพธิญาณ)

เราเป็นพระชินสีห์ประกาศพระธรรมจักร

ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน เขตกรุงพาราณสี

เราเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าชื่อว่าโคดม เป็นที่พึ่งของสรรพสัตว์

ภิกษุ ๒ รูป ชื่ออุปติสสะและโกลิตะเป็นอัครสาวกของเรา

ภิกษุชื่อว่าอานนท์เป็นอุปัฏฐากอยู่ในสำนักของเรา

ภิกษุณีชื่อเขมาและภิกษุณีชื่ออุบลวรรณาเป็นอัครสาวิกา

จิตตคหบดีอุบาสกและหัตถกคหบดีอุบาสก

ชาวเมืองอาฬวีเป็นอัครอุปัฏฐาก

นันทมารดาอุบาสิกาและอุตตราอุบาสิกาเป็นอัครอุปัฏฐายิกา

เราบรรลุสัมโพธิญาณอย่างประเสริฐ

ที่โคนต้นอัสสัตถพฤกษ์ เรามีรัศมีวาหนึ่ง

ฟุ้งขึ้นไป ๑๖ ศอกทุกเมื่อ

บัดนี้ อายุของเรามีน้อยประมาณ ๑๐๐ ปี

ถึงเราจะดำรงอยู่เพียงนั้น

ก็ช่วยหมู่ชนให้ข้ามพ้นได้เป็นจำนวนมาก

เราตั้งคบเพลิงคือธรรมไว้สำหรับให้คนรุ่นหลังได้ตรัสรู้

อีกไม่นานเลยแม้เรากับสงฆ์สาวก

ก็จักปรินิพพาน ณ ที่นี้ เหมือนไฟสิ้นเชื้อ(ดับไป)

คู่อัครสาวกเป็นต้นเหล่านั้นมีเดชไม่มีอะไรเทียบเคียง

มียศและกำลัง เรามีร่างกายทรงไว้ซึ่งคุณ

มีร่างกายวิจิตรด้วยพระลักษณะอันประเสริฐ ๓๒ ประการ

เรามีรัศมี ๖ ประการ สว่างไสวไปทั่วทั้ง ๑๐ ทิศ

ดุจดวงอาทิตย์ ทุกอย่างล้วนจักอันตรธานไปหมดสิ้น

สังขารทั้งปวงเป็นสภาพว่างเปล่าหนอ ฉะนี้แล

โคตมพุทธวงศ์ที่ ๒๕ จบ