ปฏิโกสนา ๒ อย่าง เล่ม ๕

เอกจฺจสฺส ภิกฺขเว สํฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา รุหติ, เอกจฺจสฺส น รุหติ. กสฺส จ ภิกฺขเว สํฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา น รุหติ ? ภิกฺขุนิยา ภิกฺขเว สํฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา น รุหติ. สิกฺขมานาย ภิกฺขเว ฯเปฯ สามเณรสฺส ภิกฺขเว. สามเณริยา ภิกฺขเว. สิกฺขํ (๑) ปจฺจกฺขาตกสฺส ๑ ภิกฺขเว. อนฺติมวตฺถุํ อชฺฌาปนฺนกสฺส ภิกฺขเว. อุมฺมตฺตกสฺส ภิกฺขเว. ขิตฺตจิตฺตสฺส ภิกฺขเว. เวทนาฏฺฏสฺส ภิกฺขเว. อาปตฺติยา อทสฺสเน อุกฺขิตฺตกสฺส ภิกฺขเว. อาปตฺติยา อปฺปฏิกมฺเม อุกฺขิตฺตกสฺส ภิกฺขเว. ปาปิกาย ทิฏฺฐิยา อปฺปฏินิสฺสคฺเค อุกฺขิตฺตกสฺส ภิกฺขเว. ปณฺฑกสฺส ภิกฺขเว. เถยฺยสํวาสกสฺส ภิกฺขเว. ติตฺถิยปกฺกนฺตกสฺส ภิกฺขเว, ติรจฺฉานคตสฺส ภิกฺขเว. มาตุฆาตกสฺส ภิกฺขเว. ปิตุฆาตกสฺส ภิกฺขเว. อรหนฺตฆาตกสฺส ภิกฺขเว. ภิกฺขุนีทูสกสฺส ภิกฺขเว. สํฆเภทกสฺส ภิกฺขเว. โลหิตุปฺปาทกสฺส ภิกฺขเว. อุภโตพฺยญฺชนกสฺส ภิกฺขเว. นานาสํวาสกสฺส ภิกฺขเว. นานาสีมาย ฐิตสฺส ภิกฺขเว. อิทฺธิยา เวหาเส ฐิตสฺส ภิกฺขเว. ยสฺส สํโฆ กมฺมํ กโรติ, ตสฺส จ ภิกฺขเว สํฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา น รุหติ. อิเมสํ โข ภิกฺขเว สํฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา น รุหติ.

กสฺส จ ภิกฺขเว สํฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา รุหติ ? ภิกฺขุสฺส ภิกฺขเว ปกตตฺตสฺส สมานสํวาสกสฺส สมานสีมาย ฐิตสฺส อนฺตมโส อานนฺตริกสฺสาปิ ภิกฺขุโน วิญฺญาเปนฺตสฺส สํฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา รุหติ. อิมสฺส โข ภิกฺขเว สํฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา รุหติ.

ภิกษุทั้งหลาย คำคัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ของบางคน ฟังขึ้น ของ บางคนฟังไม่ขึ้น

ภิกษุทั้งหลาย คำคัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ของใครเล่า ฟังไม่ขึ้น

ภิกษุทั้งหลาย คำคัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ของภิกษุณี ฟังไม่ขึ้น ... ของสิกขมานา ... ... ของสามเณร ... ... ของสามเณรี ... ... ของภิกษุผู้บอกลาสิกขา ... ... ของ ภิกษุผู้ต้องอันติมวัตถุ ... ... ของภิกษุผู้วิกลจริต ... ... ของภิกษุผู้มีจิตฟุ้งซ่าน ... ... ของภิกษุผู้กระสับกระส่ายเพราะเวทนา ... ... ของภิกษุผู้ถูกสงฆ์ลงอุกเขปนีย กรรมเพราะไม่เห็นว่าเป็นอาบัติ ... ... ของภิกษุผู้ถูกสงฆ์ลงอุกเขปนียกรรมเพราะไม่ ทำคืนอาบัติ ... ... ของภิกษุผู้ถูกสงฆ์ลงอุกเขปนียกรรมเพราะไม่สละทิฏฐิบาป ... ... ของบัณเฑาะก์ ... ... ของคนลักเพศ ... ... ของภิกษุผู้เข้ารีตเดียรถีย์ ... .. ของ

สัตว์ดิรัจฉาน ... ... ของคนผู้ฆ่ามารดา ... ... ของคนผู้ฆ่าบิดา ... ... ของคนผู้ฆ่า พระอรหันต์ ... ... ของคนผู้ประทุษร้ายภิกษุณี ... ... ของภิกษุผู้ทำลายสงฆ์ ... ... ของภิกษุผู้ทำร้ายพระศาสดาจนถึงห้อพระโลหิต ... ... ของอุภโตพยัญชนก ... ... ของ ภิกษุผู้เป็นนานาสังวาส ... ... ของภิกษุผู้อยู่ในนานาสีมา ... ... ของภิกษุผู้อยู่ใน อากาศด้วยฤทธิ์ ... ภิกษุทั้งหลาย สงฆ์ทำกรรมแก่ผู้ใด คำคัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ ของผู้นั้น ฟังไม่ขึ้นภิกษุทั้งหลาย คำคัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ของบุคคลเหล่านี้แล ฟังไม่ขึ้น

ภิกษุทั้งหลาย คำคัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ของใครเล่า ฟังขึ้น

เรื่องคำคัดค้านของภิกษุที่ฟังขึ้น

ภิกษุทั้งหลาย คำคัดค้านในท่ามกลางของปกตัตตภิกษุ ภิกษุผู้มีสังวาส เสมอกัน ภิกษุผู้อยู่ในสมานสังวาสสีมา โดยที่สุดแม้ภิกษุผู้นั่งอยู่บนอาสนะติดกัน บอกให้กันรู้ ฟังขึ้น

ภิกษุทั้งหลาย คำคัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ของบุคคลเหล่านี้แล ฟังขึ้น

๒๓๙. เทฺวนิสฺสารณาทิกถา เทฺวมา ภิกฺขเว นิสฺสารณา: อตฺถิ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต นิสฺสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ นิสฺสาเรติ, เอกจฺโจ สุนิสฺสาริโต, เอกจฺโจ ทุนฺนิสฺสาริโต. กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต นิสฺสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ นิสฺสาเรติ, ทุนฺนิสฺสาริโต ? อิธ ปน ภิกฺขเว ภิกฺขุ สุทฺโธ โหติ อนาปตฺติโก, ตญฺเจ สํโฆ นิสฺสาเรติ, ทุนฺนิสฺสาริโต. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต นิสฺสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ นิสฺสาเรติ, ทุนฺนิสฺสาริโต.

กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต นิสฺสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ นิสฺสาเรติ, สุนิสฺสาริโต ? อิธ ปน ภิกฺขเว ภิกฺขุ พาโล โหติ อพฺยตฺโต อาปตฺติพหุโล อนปทาโน, คิหิสํสฏฺโฐ วิหรติ อนนุโลมิเกหิ คิหิสํสคฺเคหิ, ตญฺเจ สํโฆ นิสฺสาเรติ, สุนิสฺสาริโต; อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต นิสฺสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ นิสฺสาเรติ, สุนิสฺสาริโต.

๒๓๙. เทฺวนิสสารณาทิกถา

ว่าด้วยนิสสารณา ๒ อย่างเป็นต้น

เรื่องบุคคลที่ถูกขับออกไปดีและบุคคลที่ถูกขับออกไปไม่ดี

ภิกษุทั้งหลาย นิสสารณา(การขับออกจากหมู่) มี ๒ อย่างนี้ คือ ภิกษุทั้งหลาย บุคคลที่ยังไม่ถูกขับออก ถ้าสงฆ์ขับบุคคลนั้นออกไป บางคนเป็น อันถูกขับออกดีแล้วก็มี บางคนเป็นอันถูกขับออกไม่ดีก็มี

๑. ภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลที่ยังไม่ถูกขับออก ถ้าสงฆ์ขับบุคคลนั้นออก เป็นอันขับออกไม่ดี เป็นอย่างไร คือ

ภิกษุทั้งหลาย ในกรณีนี้ ภิกษุเป็นผู้บริสุทธิ์ ไม่มีอาบัติ ถ้าสงฆ์ขับบุคคล นั้นออก เป็นอันขับออกไม่ดี บุคคลประเภทนี้ เรียกว่ายังไม่ถูกขับออก ถ้าสงฆ์ ขับบุคคลนั้นออก เป็นอันขับออกไม่ดี

๒. ภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลที่ยังไม่ถูกขับออก ถ้าสงฆ์ขับบุคคลนั้นออก เป็นอันขับออกดีแล้ว เป็นอย่างไร คือ

ภิกษุทั้งหลาย ในกรณีนี้ ภิกษุเป็นคนโง่เขลา ไม่ฉลาด มีอาบัติมาก ต้อง อาบัติกำหนดไม่ได้ อยู่คลุกคลีกับคฤหัสถ์ด้วยการคลุกคลีอันไม่ควร ถ้าสงฆ์ขับบุคคล นั้นออก เป็นอันขับออกดีแล้ว บุคคลประเภทนี้ เรียกว่ายังไม่ถูกขับออก แต่ถ้าสงฆ์ ขับบุคคลนั้นออก เป็นอันขับออกดีแล้ว

เทฺวมา ภิกฺขเว โอสารณา: อตฺถิ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต โอสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ โอสาเรติ, เอกจฺโจ โสสาริโต, เอกจฺโจ โทสาริโต. กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต โอสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ โอสาเรติ, โทสาริโต ? ปณฺฑโก ภิกฺขเว อปฺปตฺโต โอสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ โอสาเรติ, โทสาริโต. เถยฺยสํวาสโก ภิกฺขเว ฯเปฯ ติตฺถิยปกฺกนฺตโก ภิกฺขเว ฯเปฯ ติรจฺฉานคโต ภิกฺขเว ฯเปฯ มาตุฆาตโก ภิกฺขเว ฯเปฯ ปิตุฆาตโก ภิกฺขเว ฯเปฯ อรหนฺตฆาตโก ภิกฺขเว ฯเปฯ ภิกฺขุนีทูสโก ภิกฺขเว ฯเปฯ สํฆเภทโก ภิกฺขเว ฯเปฯ โลหิตุปฺปาทโก ภิกฺขเว ฯเปฯ อุภโตพฺยญฺชนโก ภิกฺขเว อปฺปตฺโต โอสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ โอสาเรติ, โทสาริโต; อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต โอสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ โอสาเรติ, โทสาริโต; อิเม วุจฺจนฺติ ภิกฺขเว ปุคฺคลา อปฺปตฺตา โอสารณํ, เต เจ สํโฆ โอสาเรติ, โทสาริตา.

กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต โอสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ โอสาเรติ, โสสาริโต ? หตฺถจฺฉินฺโน ภิกฺขเว อปฺปตฺโต โอสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ โอสาเรติ, โสสาริโต. ปาทจฺฉินฺโน ภิกฺขเว ฯเปฯ หตฺถปาทจฺฉินฺโน ภิกฺขเว ฯเปฯ กณฺณจฺฉินฺโน ภิกฺขเว ฯเปฯ นาสจฺฉินฺโน ภิกฺขเว ฯเปฯ กณฺณนาสจฺฉินฺโน ภิกฺขเว ฯเปฯ องฺคุลิจฺฉินฺโน ภิกฺขเว ฯเปฯ อฬจฺฉินฺโน ภิกฺขเว ฯเปฯ กณฺฑรจฺฉินฺโน ภิกฺขเว ฯเปฯ ผณหตฺถโก ภิกฺขเว ฯเปฯ ขุชฺโช ภิกฺขเว ฯเปฯ วามโน ภิกฺขเว ฯเปฯ คลคณฺฑี ภิกฺขเว ฯเปฯ ลกฺขณหโต (๑) ภิกฺขเว ฯเปฯ กสาหโต ภิกฺขเว ฯเปฯ ลิขิตโก ภิกฺขเว ฯเปฯ สีปที (๒) ภิกฺขเว ฯเปฯ ปาปโรคี ภิกฺขเว ฯเปฯ ปริสทูสโก ภิกฺขเว ฯเปฯ กาโณ ภิกฺขเว ฯเปฯ กุณี ภิกฺขเว ฯเปฯ ขญฺโช ภิกฺขเว ฯเปฯ ปกฺขหโต ภิกฺขเว ฯเปฯ

ฉินฺนิริยาปโถ ภิกฺขเว ฯเปฯ ชราทุพฺพโล ภิกฺขเว ฯเปฯ อนฺโธ ภิกฺขเว ฯเปฯ มูโค ภิกฺขเว ฯเปฯ พธิโร ภิกฺขเว ฯเปฯ อนฺธมูโค ภิกฺขเว ฯเปฯ อนฺธพธิโร ภิกฺขเว ฯเปฯ มูคพธิโร ภิกฺขเว ฯเปฯ อนฺธมูคพธิโร ภิกฺขเว อปฺปตฺโต โอสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ โอสาเรติ, โสสาริโต; อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต โอสารณํ, ตญฺเจ สํโฆ โอสาเรติ, โสสาริโต. อิเม วุจฺจนฺติ ภิกฺขเว ปุคฺคลา อปฺปตฺตา โอสารณํ, เต เจ สํโฆ โอสาเรติ, โสสาริตา. วาสภคามภาณวาโร นิฏฺฐิโต ปฐโม.

โอสารณา ๒ อย่าง

ภิกษุทั้งหลาย โอสารณา(การเรียกเข้าหมู่) มี ๒ อย่างนี้ คือ ภิกษุ ทั้งหลาย บุคคลที่ยังไม่ได้ถูกรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับบุคคลนั้นเข้าหมู่ บางคนเป็น อันรับเข้าดีก็มี บางคนเป็นอันรับเข้าไม่ดีก็มี

เรื่องบุคคลที่ไม่ควรรับเข้าหมู่ ๑๑ จำพวก

๑. ภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลที่ยังไม่ถูกรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับบุคคลนั้น เข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าไม่ดี เป็นอย่างไร

ภิกษุทั้งหลาย บัณเฑาะก์ที่ยังไม่ถูกรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับบัณเฑาะว์นั้นเข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าไม่ดี ... ... คนลักเพศ ... ... คนเข้ารีตเดียรถีย์ ... ... สัตว์ดิรัจฉาน ... ... คนผู้ฆ่ามารดา ... ... คนผู้ฆ่าบิดา ... ... คนผู้ฆ่าพระอรหันต์ ... ... คนผู้ประทุษร้าย ภิกษุณี ... ... คนผู้ทำลายสงฆ์ ... ... คนผู้ทำร้ายพระศาสดาจนถึงห้อพระโลหิต ... ภิกษุทั้งหลาย อุภโตพยัญชนกที่ยังไม่ถูกรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับอุภโตพยัญชนนั้น เข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าไม่ดีภิกษุทั้งหลาย บุคคลประเภทนี้ เรียกว่าที่ยังไม่ถูกรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับบุคคล ประเภทนี้เข้าหมู่เป็นอันรับเข้าไม่ดี

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลเหล่านี้ เรียกว่าที่ยังไม่ถูกเรียกเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับพวก เธอเข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าไม่ดี

เรื่องบุคคลที่ควรรับเข้าหมู่ ๓๒ จำพวก

๒. ภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลที่ยังไม่ถูกรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับบุคคลนั้น เข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าดีแล้ว เป็นอย่างไร

ภิกษุทั้งหลาย คนมือด้วนที่ยังไม่ถูกรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับเธอเข้าหมู่ เป็นอันรับ เข้าดี ... คนเท้าด้วน ... ... คนทั้งมือทั้งเท้าด้วน ... ... คนหูวิ่น ... ... คนจมูกแหว่ง ... ... คนทั้งหูวิ่นทั้งจมูกแหว่ง ... ... คนนิ้วมือนิ้วเท้าขาด ... ... คนง่ามมือง่ามเท้า ขาด ... ... คนเอ็นขาด ... ... คนมือเป็นแผ่น ... ... คนค่อม ... ... คนเตี้ย ... ... คนคอพอก ... ... คนถูกสักหมายโทษ ... ... คนมีรอยเฆี่ยนด้วยหวาย ... ... คนมี หมายจับ ... ... คนเท้าปุก ... ... คนมีโรคเรื้อรัง ... ... คนมีรูปร่างไม่สมประกอบ ... ... คนตาบอดข้างเดียว ... ... คนง่อย ... ... คนกระจอก ... ...

คนเป็นโรคอัมพาต ... ... คนเคลื่อนไหวเองไม่ได้ ... ... คนชราทุพพลภาพ ... ... คนตาบอดสองข้าง ... ... คนใบ้ ... ... คนหูหนวก ... ... คนทั้งบอดทั้งใบ้ ... ... คนทั้งบอดทั้งหนวก ... ... คนทั้งใบ้ทั้งหนวก ... ภิกษุทั้งหลาย คนทั้งบอดทั้งใบ้ ทั้งหนวกที่ยังไม่ได้ถูก รับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับเธอเข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าดีแล้วภิกษุทั้งหลาย บุคคลประเภทนี้ เรียกว่าที่ยังไม่ถูกรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับ บุคคลประเภทนี้เข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าดีแล้ว

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลเหล่านี้ เรียกว่าที่ยังไม่ถูกเรียกเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับ บุคคลเหล่านี้เข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าดีแล้ว

วาสภคามภาณวารที่ ๑ จบ