พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กัตถปัญญัติวารที่ ๑ · ปาจิตติยกัณฑ์
คำถามและคำตอบในอเจลกวรรคที่ ๕ เล่ม ๘
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๔–๑๑๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๙ ในปาจิตติยกัณฑ์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กัตถปัญญัติวารที่ ๑ ปาจิตติยกัณฑ์ คำถามและคำตอบในอเจลกวรรคที่ ๕ (ฉบับหลวง เล่ม ๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๑๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๘ หน้า ๖๒–๖๗
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุรูปหนึ่งนำอาหารที่เขายังไม่ได้ถวายมาฉันล่วงช่องปาก
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในเอฬกโลมสมุฏฐาน) ...
จบ โภชนวรรคที่ ๔
หัวข้อสิกขาบทประจำวรรค
{๑๐๓}อาหารในโรงทาน ๑ คณโภชน์ ๑ ปรัมปรโภชน์ ๑ รับขนมเต็มเกิน ๒ บาตร ๑ ห้ามภัต ๑ เวลาวิกาล ๑ ของเคี้ยว ๑ รับประเคนไว้ค้างคืน ๑ โภชนะประณีต ๑ อาหารที่เขาไม่ได้ถวายล่วงช่องปาก ๑
๕. อเจลกวรรค
คำถามและคำตอบในอเจลกวรรคที่ ๕
{๑๐๔} [๙๔] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ให้ของเคี้ยวก็ดี ของฉันก็ดี แก่อเจลกก็ดี แก่ปริพาชกก็ดี แก่ปริพาชิกาก็ดีด้วยมือของตนที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครเวสาลี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอานนท์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอานนท์เข้าใจว่าขนมชิ้นเดียว ได้ให้ขนม ๒ ชิ้นแก่ปริพาชิกานางหนึ่ง
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในเอฬกโลมสมุฏฐาน) ...
{๑๐๕} [๙๕] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ชวนภิกษุว่า‘มาเถอะคุณ เราทั้งสองจักเข้าไปหมู่บ้านหรือนิคมเพื่อบิณฑบาตด้วยกัน’ จะให้เขาถวายแก่เธอก็ตาม ไม่ให้ถวายก็ตาม แล้วส่งเธอกลับไปที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอุปนันทศากยบุตร
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอุปนันทศากยบุตรชวนภิกษุว่า ‘มาเถอะคุณ เราทั้งสองจักเข้าไปบิณฑบาตด้วยกัน’ แล้วไม่ให้เขาถวายแก่เธอ ส่งเธอกลับไปสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...
{๑๐๖} [๙๖] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้นั่งแทรกแซงในตระกูล ที่มีคนอยู่กันสองคนที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอุปนันทศากยบุตร
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอุปนันทศากยบุตรนั่งแทรกแซงใน ตระกูลที่มีคนอยู่กันสองคน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา ...
{๑๐๗} [๙๗] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้นั่งในที่ลับคือในอาสนะกำบังกับมาตุคามที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอุปนันทศากยบุตร
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอุปนันทศากยบุตร นั่งในที่ลับคือในอาสนะกำบังกับมาตุคาม
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา ...
{๑๐๘} [๙๘] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้นั่งในที่ลับกับมาตุคามสองต่อสองที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอุปนันทศากยบุตร
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอุปนันทศากยบุตรนั่งในที่ลับกับมาตุคามสองต่อสอง
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา ...
{๑๐๙} [๙๙] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้รับนิมนต์แล้วมีภัตตาหารอยู่แล้ว ไม่บอกลาภิกษุซึ่งมีอยู่ เที่ยวไปในตระกูลทั้งหลายก่อนฉันก็ดี หลังฉันก็ดีที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครราชคฤห์
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอุปนันทศากยบุตร
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอุปนันทศากยบุตรรับนิมนต์แล้ว มีภัตตาหารอยู่แล้ว เที่ยวไปในตระกูลทั้งหลายก่อนฉันและหลังฉันสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๔ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในกฐินสมุฏฐาน) ...
{๑๑๐} [๑๐๐] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ขอเภสัชเกินกว่ากำหนดนั้นที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่แคว้นสักกะ
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์อันพระเจ้ามหานามศากยะบอกกล่าวว่า ‘วันนี้ขอพระคุณเจ้าทั้งหลายได้โปรดรอก่อน’ ก็ไม่ยอมรอสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๖ ...
{๑๑๑} [๑๐๑] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ไปเพื่อจะดูกองทัพที่ยกออกไปแล้วที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ไปเพื่อจะดูกองทัพที่ยกออกไปแล้ว สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในเอฬกโลมสมุฏฐาน) ...
{๑๑๒} [๑๐๒] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้อยู่ในกองทัพเกินกว่า ๓ คืนที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์อยู่ในกองทัพเกินกว่า ๓ คืน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในเอฬกโลมสมุฏฐาน) ...
{๑๑๓} [๑๐๓] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ไปสู่สนามรบที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ไปสู่สนามรบ
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในเอฬกโลมสมุฏฐาน) ...
จบ อเจลกวรรคที่ ๕ -
หัวข้อสิกขาบทประจำวรรค
{๑๑๔} ให้แก่อเจลกะ ๑ ส่งภิกษุกลับไป ๑ นั่งแทรกแซงตระกูลที่มีคนอยู่กันสองคน ๑ นั่งในที่ลับ ๒ ภิกษุมีอยู่ ๑ เภสัช ๑ ดูกองทัพที่ยกออกไป ๑ อยู่เกิน ๓ ราตรี ๑ ไปยังสนามรบ ๑
๖. สุราปานวรรค
คำถามและคำตอบในสุราปานวรรคที่ ๖
{๑๑๕} [๑๐๔] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์ในเพราะดื่มสุราและเมรัยที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครโกสัมพี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระสาคตะ
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระสาคตะดื่มนํ้าเมา
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ คือ เกิดทางกาย มิใช่ทางวาจา มิใช่ทางจิตก็มี เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี ...
{๑๑๖} [๑๐๕] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์ในเพราะจี้ด้วยนิ้วมือที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพคีย์ใช้นิ้วมือจี้ภิกษุให้หัวเราะ
จบ คำถามและคำตอบในอเจลกวรรคที่ ๕