อาบัติในนิสสัคคิยกัณฑ์ เล่ม ๘

๔. นิสสัคคิยกัณฑ์

คำถามและคำตอบในนิสสัคคิยกัณฑ์

๑. จีวรวรรค

{๒๖๑} [๑๖๒] ภิกษุเก็บอติเรกจีวรไว้เกิน ๑๐ วัน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ นิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๖๒} ภิกษุอยู่ปราศจากไตรจีวรสิ้นราตรีหนึ่ง ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ นิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๖๓} ภิกษุรับอกาลจีวรแล้วเก็บไว้เกินเดือนหนึ่ง ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ นิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๖๔} ภิกษุใช้ภิกษุณีผู้มิใช่ญาติให้ซักจีวรเก่า ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ให้ซัก เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ใช้ (๒) ให้ซักเสร็จแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๖๕} ภิกษุรับจีวรจากมือภิกษุณีผู้มิใช่ญาติ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) รับ เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่รับ (๒) รับจีวรแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๖๖} ภิกษุขอจีวรต่อพ่อเจ้าเรือนก็ดี ต่อแม่เจ้าเรือนก็ดี ผู้มิใช่ญาติ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ขอ เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ขอ (๒) ขอได้แล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๖๗} ภิกษุขอจีวรยิ่งกว่านั้นต่อพ่อเจ้าเรือนก็ดี ต่อแม่เจ้าเรือนก็ดีผู้มิใช่ญาติ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ขอ เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ขอ (๒) ขอได้แล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๖๘} ภิกษุผู้อันเขาไม่ได้ปวารณาไว้ก่อนเข้าไปหาพ่อเจ้าเรือนผู้มิใช่ญาติแล้ว ถึงการกำหนดในจีวร ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ถึงการกำหนด เป็นทุกกฏ ในเพราะประโยคที่กำหนด (๒) ถึงการกำหนดแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๖๙} ภิกษุผู้อันเขาไม่ได้ปวารณาไว้ก่อนเข้าไปหาพ่อเจ้าเรือนทั้งหลายผู้มิใช่ญาติแล้วถึงการกำหนดในจีวร ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ถึงการกำหนด เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่กำหนด (๒) ถึงการกำหนดแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๗๐} ภิกษุผู้ยังจีวรให้สำเร็จด้วยการทวงเกิน ๓ ครั้ง ยืนเกิน ๖ ครั้ง ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กำลังให้สำเร็จ เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่กำหนด (๒) ให้สำเร็จแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

จบ จีวรวรรคที่ ๑

๒. โกสิยวรรค

{๒๗๑} [๑๖๓] ภิกษุให้ทำสันถัตเจือด้วยไหม ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ให้ทำ เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ให้ทำ (๒) ให้ทำเสร็จแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๗๒} ภิกษุให้ทำสันถัตด้วยขนเจียมดำล้วน ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ให้ทำ เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ให้ทำ (๒) ให้ทำเสร็จแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๗๓} ภิกษุไม่ถือเอาขนเจียมขาว ๑ ส่วน ขนเจียมแดง ๑ ส่วน แล้วให้ทำสันถัตใหม่ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ให้ทำ เป็นทุกกฏในเพราะประโยค ที่ให้ทำ (๒) ให้ทำเสร็จแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๗๔} ภิกษุให้ทำสันถัตทุกปี ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ให้ทำ เป็นทุกกฏ ในเพราะประโยคที่ให้ทำ (๒) ให้ทำเสร็จแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๗๕} ภิกษุไม่ถือเอาคีบสุคตโดยรอบแห่งสันถัตเก่า แล้วให้ทำสันถัตสำหรับนั่งใหม่ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ให้ทำ เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ให้ทำ (๒) ให้ทำเสร็จแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๗๖} ภิกษุรับขนเจียมแล้วถือเอาไปเกิน ๓ โยชน์ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) เกิน ๓ โยชน์ไป ก้าวที่ ๑ ต้องอาบัติทุกกฏ (๒) เกินไปก้าวที่ ๒ เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๗๗} ภิกษุใช้ภิกษุณีผู้มิใช่ญาติให้ซักขนเจียม ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ให้ซัก เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ให้ซัก (๒) ให้ซักเสร็จแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๗๘} ภิกษุรับรูปิยะ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กำลังรับ เป็นทุกกฏในเพราะ ประโยคที่รับ (๒) รับเสร็จ เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๗๙} ภิกษุถึงการแลกเปลี่ยนด้วยรูปิยะมีประการต่างๆ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กำลังแลกเปลี่ยน เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่แลกเปลี่ยน (๒) แลกเปลี่ยนเสร็จ เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๘๐} ภิกษุถึงการซื้อขายมีประการต่างๆ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กำลังซื้อขาย เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ซื้อขาย (๒) ซื้อขายเสร็จ เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

จบ โกสิยวรรคที่ ๒

๓. ปัตตวรรค

{๒๘๑} [๑๖๔] ภิกษุเก็บอติเรกบาตรไว้เกิน ๑๐ วัน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ นิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๘๒} ภิกษุมีบาตรมีรอยซ่อมต่ำกว่า ๕ แห่ง ให้จ่ายบาตรใหม่ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กำลังให้จ่าย เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ให้จ่าย ( ๒) ให้จ่ายเสร็จแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๘๓} ภิกษุรับประเคนเภสัชแล้วเก็บไว้เกิน ๗ วัน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ นิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๘๔} ภิกษุแสวงหาผ้าอาบนํ้าฝน เมื่อฤดูร้อนเหลือเกินกว่า ๑ เดือน ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กำลังแสวงหา เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่แสวงหา (๒) แสวงหาได้แล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๘๕} ภิกษุให้จีวรแก่ภิกษุเองแล้ว โกรธ ไม่พอใจ ชิงคืนมา ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กำลังชิงเอามา เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ชิง (๒) ชิงเอามาได้แล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๘๖} ภิกษุขอด้ายมาเองแล้ว ให้ช่างหูกทอจีวร ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กำลังให้ทอ เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ให้ทอ (๒) ให้ทอเสร็จแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๘๗} ภิกษุผู้อันเขามิได้ปวารณาไว้ก่อนเข้าไปหาช่างหูกของพ่อเจ้าเรือนผู้มิใช่ญาติ แล้วถึงการกำหนดในจีวร ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ถึงการกำหนดจีวร เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่กำหนด (๒) ถึงการกำหนดจีวรแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๘๘} ภิกษุรับอัจเจกจีวรแล้ว เก็บไว้เกินสมัยจีวรกาล ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ นิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๘๙} ภิกษุเก็บจีวร ๓ ผืนผืนใดผืนหนึ่งไว้ในละแวกบ้านแล้วอยู่ปราศเกิน ๖ ราตรี ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ นิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๙๐} ภิกษุรู้อยู่ น้อมลาภที่เขาน้อมไว้เป็นของจะถวายสงฆ์มาเพื่อตน ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กำลังน้อมมา เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่น้อม (๒) น้อมมาแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์

จบ ปัตตวรรคที่ ๓

จบ นิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ สิกขาบท

๕. ปาจิตติยกัณฑ์

คำถามและคำตอบในปาจิตติยกัณฑ์

๑. มุสาวาทวรรค

{๒๙๑} [๑๖๕] ถาม : ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ ต้องอาบัติเท่าไร

ตอบ : ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ ต้องอาบัติ ๕ ตัว คือ (๑) ภิกษุมีความอยากต่ำช้า ถูกความอยากลามกครอบงำแล้ว กล่าวอวดอุตตริมนุสสธรรมอันไม่มีจริงไม่เป็นจริง ต้องอาบัติปาราชิก (๒) ใส่ความภิกษุด้วยอาบัติปาราชิกอันไม่มีมูล ต้องอาบัติสังฆาทิเลส (๓) ภิกษุกล่าวว่า ‘ภิกษุใดอยู่ในวิหารของท่าน ภิกษุนั้นเป็นพระอรหันต์’ เมื่อผู้ฟังเข้าใจความ ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๔) ไม่เข้าใจความ ต้องอาบัติทุกกฏ (๕) เป็นปาจิตตีย์ในเพราะสัมปชานมุสาวาท ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ ต้องอาบัติ ๕ ตัวเหล่านี้{๒๙๒} ภิกษุพูดเสียดแทง ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) พูดเสียง<*>แทงอุปสัมบัน ต้องอาบัติปาจิตตีย์ (๒) พูดเสียดแทงอนุปสัมบัน ต้องอาบัติทุกกฏ<*>

{๒๙๓} ภิกษุกล่าวคำส่อเสียด ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กล่าวคำส่อเสียดต่ออุปสัมบัน ต้องอาบัติปาจิตตีย์ (๒) กล่าวคำส่อเสียยดต่ออนุปสัมบัน ต้องอาบัติทุกกฏ

{๒๙๔} ภิกษุให้อนุปสัมบันกล่าวธรรมโดยว่าพร้อมกันทุกบท ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กำลังให้กล่าว เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ให้กล่าว (๒) ต้องอาบัติปาจิตตีย์ทุก ๆ บท

{๒๙๕} ภิกษุนอนร่วมกับอนุปสัมบันเกิน ๒-๓ คืน ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กำลังนอน เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่นอน (๒) นอนแล้ว ต้องอาบัติปาจิตตีย์

{๒๙๖} ภิกษุนอนร่วมกับมาตุคาม ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) กำลังนอน เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่นอน (๒) นอนแล้ว ต้องอาบัติปาจิตตีย์