อตีตารัมมณกถา เล่ม ๓๗

*อตีตารมฺมณํ จิตฺตํ อนารมฺมณนฺติ? อามนฺตา. นนุ อตีตารมฺมณนฺติ? อามนฺตา. หญฺจิ อตีตารมฺมณํ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “อตีตารมฺมณํ จิตฺตํ อนารมฺมณนฺ”ติ. อตีตารมฺมณํ จิตฺตํ อนารมฺมณนฺติ? มิจฺฉา. หญฺจิ วา ปน อนารมฺมณํ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “อตีตารมฺมณนฺ”ติ. อนารมฺมณํ อตีตารมฺมณนฺติ? มิจฺฉา.

*อตีตารมฺมณํ จิตฺตํ อนารมฺมณนฺติ? อามนฺตา. นนุ อตีตํ อารพฺภ อตฺถิ อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ? อามนฺตา. หญฺจิ อตีตํ อารพฺภ อตฺถิ อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธิ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “อตีตารมฺมณํ จิตฺตํ อนารมฺมณนฺ”ติ. อตีตารมฺมณนฺติกถา นิฏฺฐิตา.

สก. จิตที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ เป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. จิตมีอดีตธรรมเป็นอารมณ์มิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากจิตมีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “จิตที่มี อดีตธรรมเป็นอารมณ์ เป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้” คำของท่านที่ว่า “จิต ที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ เป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้” จึงผิด ก็หรือว่าหาก จิตเป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “จิตมีอดีตธรรมเป็น อารมณ์” คำของท่านที่ว่า “จิตที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ แต่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์” จึงผิดสก. จิตที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ เป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความนึกถึง ฯลฯ ความตั้งใจ ปรารภอดีต มีอยู่มิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากความนึกถึง ฯลฯ ความตั้งใจ ปรารภอดีตมีอยู่ ท่านก็ไม่ควร ยอมรับว่า “จิตที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ เป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้”

อตีตารัมมณกถา จบ