ชีวิตินทริยกถา เล่ม ๓๗

*นตฺถิ รูปชีวิตินฺทฺริยนฺติ. อามนฺตา. นตฺถิ รูปีนํ ธมฺมานํ อายุ ฐิติ ยปนา ยาปนา อิริยนา วตฺตนา ปาลนาติ. น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตฺถิ รูปีนํ ธมฺมานํ อายุ ฐิติ ยปนา ยาปนา อิริยนา วตฺตนา ปาลนาติ. อามนฺตา. หญฺจิ อตฺถิ รูปีนํ ธมฺมานํ อายุ ฐิติ ยปนา ยาปนา อิริยนา วตฺตนา ปาลนา โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “นตฺถิ รูปชีวิตินฺทฺริยนฺ”ติ.

*อตฺถิ อรูปีนํ ธมฺมานํ อายุ ฐิติ ยปนา ยาปนา อิริยนา วตฺตนา ปาลนา, อตฺถิ อรูป- ชีวิตินฺทฺริยนฺติ? อามนฺตา. อตฺถิ รูปีนํ ธมฺมานํ อายุ ฐิติ ยปนา ยาปนา อิริยนา วตฺตนา ปาลนา, อตฺถิ รูปชีวิตินฺทฺริยนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตฺถิ รูปีนํ ธมฺมานํ อายุ ฐิติ ยปนา ยาปนา อิริยนา วตฺตนา ปาลนา, นตฺถิ รูปชีวิตินฺทฺริยนฺติ? อามนฺตา. อตฺถิ อรูปีนํ ธมฺมานํ อายุ ฐิติ ยปนา ยาปนา อิริยนา วตฺตนา ปาลนา, นตฺถิ อรูปชีวิตินฺทฺริยนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อรูปีนํ ธมฺมานํ อายุ อรูปชีวิตินฺทฺริยนฺติ? อามนฺตา. รูปีนํ ธมฺมานํ อายุ รูปชีวิตินฺทฺริยนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ รูปีนํ ธมฺมานํ อายุ น วตฺตพฺพํ “รูปชีวิตินฺทฺริยนฺ”ติ? อามนฺตา. อรูปีนํ ธมฺมานํ อายุ น วตฺตพฺพํ “อรูปชีวิตินฺทฺริยนฺ”ติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. ชีวิตินทรีย์ที่เป็นรูปไม่มีใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไป กิริยาที่เป็นไป อาการที่สืบต่อ ความเป็นอยู่ ความหล่อเลี้ยง ไม่มีแก่สภาวธรรมที่มีรูปใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไป กิริยาที่เป็นไป อาการที่สืบต่อ ความเป็นอยู่ ความหล่อเลี้ยง มีอยู่แก่สภาวธรรมที่มีรูปใช่ไหมปร. ใช่

สก. หากอายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไป กิริยาที่เป็นไป อาการที่สืบต่อ ความเป็นอยู่ ความหล่อเลี้ยง มีอยู่แก่สภาวธรรมที่มีรูป ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “ชีวิตินทรีย์ที่เป็นรูปไม่มี”สก. อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไป กิริยาที่เป็นไป อาการที่สืบต่อ ความเป็นอยู่ ความหล่อเลี้ยง มีอยู่แก่สภาวธรรมที่ไม่มีรูป ชีวิตินทรีย์ที่ไม่เป็นรูป จึงมีอยู่ใช่ไหมปร. ใช่

สก. อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไป กิริยาที่เป็นไป อาการที่สืบต่อ ความเป็นอยู่ ความหล่อเลี้ยงมีอยู่แก่สภาวธรรมที่มีรูป ชีวิตินทรีย์ที่เป็นรูปจึงมีอยู่ ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไป กิริยาที่เป็นไป อาการที่สืบต่อ ความเป็นอยู่ ความหล่อเลี้ยงมีอยู่แก่สภาวธรรมที่มีรูป แต่ชีวิตินทรีย์ที่เป็นรูปไม่มี ใช่ไหมปร. ใช่

สก. อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไป กิริยาที่เป็นไป อาการที่สืบต่อ ความเป็นอยู่ ความหล่อเลี้ยง มีอยู่แก่สภาวธรรมที่ไม่มีรูป แต่ชีวิตินทรีย์ที่ไม่เป็น รูปไม่มีใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. อายุของสภาวธรรมที่ไม่มีรูป เป็นชีวิตินทรีย์ที่ไม่เป็นรูปใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อายุของสภาวธรรมที่มีรูป เป็นชีวิตินทรีย์ที่เป็นรูปใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. อายุของสภาวธรรมที่มีรูป ท่านไม่ยอมรับว่า “เป็นชีวิตินทรีย์ที่เป็นรูป” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อายุของสภาวธรรมที่ไม่มีรูป ท่านไม่ยอมรับว่า “เป็นชีวิตินทรีย์ที่ไม่ เป็นรูป” ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*รูปีนํ ธมฺมานํ อายุ อรูปชีวิตินฺทฺริยนฺติ? อามนฺตา. อรูปีนํ ธมฺมานํ อายุ รูป- ชีวิตินฺทฺริยนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อรูปีนํ ธมฺมานํ อายุ น วตฺตพฺพํ “รูปชีวิตินฺทฺริยนฺ”ติ? อามนฺตา. รูปีนํ ธมฺมานํ อายุ น วตฺตพฺพํ “อรูปชีวิตินฺทฺริยนฺ”ติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *รูปีนญฺจ อรูปีนญฺจ ธมฺมานํ อายุ อรูปชีวิตินฺทฺริยนฺติ? อามนฺตา. รูปีนญฺจ อรูปีนญฺจ ธมฺมานํ อายุ รูปชีวิตินฺทฺริยนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*รูปีนญฺจ อรูปีนญฺจ ธมฺมานํ อายุ น วตฺตพฺพํ “รูปชีวิตินฺทฺริยนฺ”ติ? อามนฺตา. รูปีนญฺจ อรูปีนญฺจ ธมฺมานํ อายุ น วตฺตพฺพํ “อรูปชีวิตินฺทฺริยนฺ”ติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นตฺถิ รูป- ชีวิตินฺทฺริยนฺติ? อามนฺตา. นิโรธํ สมาปนฺนสฺส นตฺถิ ชีวิตินฺทฺริยนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. อายุของสภาวธรรมที่มีรูป เป็นชีวิตินทรีย์ที่ไม่เป็นรูปใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อายุของสภาวธรรมที่ไม่มีรูป เป็นชีวิตินทรีย์ที่เป็นรูปใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. อายุของสภาวธรรมที่ไม่มีรูป ท่านไม่ยอมรับว่า “เป็นชีวิตินทรีย์ที่เป็น รูป” ใช่ไหมปร. ใช่

สก. อายุของสภาวธรรมที่มีรูป ท่านไม่ยอมรับว่า “เป็นชีวิตินทรีย์ที่ไม่เป็น รูป” ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. อายุของสภาวธรรมทั้งที่มีรูปและไม่มีรูป เป็นชีวิตินทรีย์ที่ไม่เป็นรูปใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อายุของสภาวธรรมทั้งที่เป็นรูปและไม่เป็นรูป เป็นชีวิตินทรีย์ที่เป็นรูปใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. อายุของสภาวธรรมทั้งที่เป็นรูปและไม่เป็นรูป ท่านไม่ยอมรับว่า “เป็น ชีวิตินทรีย์ที่เป็นรูป” ใช่ไหมปร. ใช่

สก. อายุของสภาวธรรมทั้งที่เป็นรูปและไม่เป็นรูป ท่านไม่ยอมรับว่า “เป็น ชีวิตินทรีย์ที่ไม่เป็นรูป” ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ชีวิตินทรีย์ที่เป็นรูปไม่มีใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติไม่มีชีวิตินทรีย์ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*นิโรธํ สมาปนฺนสฺส อตฺถิ ชีวิตินฺทฺริยนฺติ? อามนฺตา. หญฺจิ นิโรธํ สมาปนฺนสฺส อตฺถิ ชีวิตินฺทฺริยํ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “นตฺถิ รูปชีวิตินฺทฺริยนฺ”ติ.

*นิโรธํ สมาปนฺนสฺส อตฺถิ ชีวิตินฺทฺริยนฺติ? อามนฺตา. กตมกฺขนฺธปริยาปนฺนนฺติ, สงฺขารกฺ-ขนฺธปริยาปนฺนนฺติ. นิโรธํ สมาปนฺนสฺส อตฺถิ สงฺขารกฺขนฺโธติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*นิโรธํ สมาปนฺนสฺส อตฺถิ สงฺขารกฺขนฺโธติ? อามนฺตา. นิโรธํ สมาปนฺนสฺส อตฺถิ เวท- นากฺขนฺโธ ฯเปฯ สญฺญากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*นิโรธํ สมาปนฺนสฺส อตฺถิ เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ สญฺญากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธติ? อามนฺตา. น นิโรธํ สมาปนฺโนติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติมีชีวิตินทรีย์ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. หากบุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติมีชีวิตินทรีย์อยู่ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “ชีวิตินทรีย์ที่เป็นรูปไม่มี”สก. บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติมีชีวิตินทรีย์ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ชีวิตินทรีย์นั้นนับเนื่องในขันธ์ไหน

ปร. นับเนื่องในสังขารขันธ์

สก. บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติมีสังขารขันธ์ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติมีสังขารขันธ์ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติมีเวทนาขันธ์ ฯลฯ สัญญาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติมีเวทนาขันธ์ ฯลฯ สัญญาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ใช่ไหมปร. ใช่

สก. บุคคลผู้ไม่เข้านิโรธสมาบัติมีเวทนาขันธ์ ฯลฯ ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*นตฺถิ รูปชีวิตินฺทฺริยนฺติ? อามนฺตา. อสญฺญสตฺตานํ นตฺถิ ชีวิตินฺทฺริยนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อสญฺญสตฺตานํ อตฺถิ ชีวิตินฺทฺริยนฺติ? อามนฺตา. หญฺจิ อสญฺญสตฺตานํ อตฺถิ ชีวิตินฺทฺริยํ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “นตฺถิ รูปชีวิตินฺทฺริยนฺ”ติ. อสญฺญสตฺตานํ อตฺถิ ชีวิตินฺทฺริยนฺติ? อามนฺตา. กตมกฺขนฺธปริยาปนฺนนฺติ. สงฺขารกฺขนฺธปริยาปนฺนนฺติ. อสญฺญสตฺตานํ อตฺถิ สงฺขารกฺขนฺโธติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *อสญฺญสตฺตานํ อตฺถิ สงฺขารกฺขนฺโธติ? อามนฺตา. อสญฺญสตฺตานํ อตฺถิ เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ สญฺญากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อสญฺญสตฺตานํ อตฺถิ เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ สญฺญากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธติ? อามนฺตา. ปญฺจโวการภโวติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. ชีวิตินทรีย์ที่เป็นรูปไม่มีใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อสัญญสัตว์ไม่มีชีวิตินทรีย์ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. อสัญญสัตว์มีชีวิตินทรีย์ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. หากอสัญญสัตว์มีชีวิตินทรีย์ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “ชีวิตินทรีย์ที่ เป็นรูปไม่มี”สก. อสัญญสัตว์มีชีวิตินทรีย์ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ชีวิตินทรีย์นับเนื่องในขันธ์ไหน

ปร. นับเนื่องในสังขารขันธ์

สก. อสัญญสัตว์มีสังขารขันธ์ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. อสัญญสัตว์มีสังขารขันธ์ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อสัญญสัตว์มีเวทนาขันธ์ ฯลฯ สัญญาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. อสัญญสัตว์มีเวทนาขันธ์ ฯลฯ สัญญาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ใช่ไหมปร. ใช่

สก. ภพแห่งอสัญญสัตว์เป็นภพที่มีขันธ์ ๕ ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*อุปปตฺเตสิเยน จิตฺเตน สมุฏฺฐิตํ ชีวิตินฺทฺริยํ อุปปตฺเตสิเย จิตฺเต ภิชฺชมาเน เอกเทสํ ภิชฺชตีติ? อามนฺตา. อุปปตฺเตสิเยน จิตฺเตน สมุฏฺฐิโต ผสฺโส อุปปตฺเตสิเย จิตฺเต ภิชฺชมาเน เอกเทโส ภิชฺชตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อุปปตฺเตสิเยน จิตฺเตน สมุฏฺฐิโต ผสฺโส อุปปตฺเตสิเย จิตฺเต ภิชฺชมาเน อนวเสโส ภิชฺชตีติ? อามนฺตา. อุปปตฺเตสิเยน จิตฺเตน สมุฏฺฐิตํ ชีวิตินฺทฺริยํ อุปปตฺเตสิเย จิตฺเต ภิชฺชมาเน อนวเสสํ ภิชฺชตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. เมื่อปฏิสนธิจิตดับไป ชีวิตินทรีย์ที่เกิดขึ้นด้วยปฏิสนธิจิต ย่อม แตกดับไปส่วนหนึ่งใช่ไหมปร. ใช่

สก. เมื่อปฏิสนธิจิตดับ ผัสสะที่เกิดขึ้นด้วยปฏิสนธิจิต ย่อมแตกดับไปส่วน หนึ่งไปใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เมื่อปฏิสนธิจิตดับไป ผัสสะที่เกิดขึ้นด้วยปฏิสนธิจิตย่อมแตกดับไปทั้งหมด ใช่ไหมปร. ใช่

สก. เมื่อปฏิสนธิจิตดับไป ชีวิตินทรีย์ที่เกิดด้วยปฏิสนธิจิต ย่อมแตกดับไป ทั้งหมดใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*เทฺว ชีวิตินฺทฺริยานีติ? อามนฺตา. ทฺวีหิ ชีวิเตหิ ชีวติ, ทฺวีหิ มรเณหิ มียฺยตีติ? น วตฺตพฺเพ (๑) ฯเปฯ ชีวิตินฺทฺริยกถา นิฏฺฐิตา.

ปร. ชีวิตินทรีย์มี ๒ อย่างใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. บุคคลมีชีวิตอยู่ด้วยชีวิตินทรีย์ ๒ อย่าง ตายด้วยความตาย ๒ อย่างใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ชีวิตินทริยกถา จบ