arnon.worldSign in

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๘

ฉคติกถา เล่ม ๓๗

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๑๙๓–๑๑๙๗ (Royal Thai)1/11 in วรรคที่ ๘4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

๘. อฏฺฐมวคฺค

(๗๓) ๑. ฉคติกถา

๘. อัฏฐมวรรค

๑. ฉคติกถา (๗๓)

ว่าด้วยคติ ๖

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๘ ฉคติกถา (Royal Thai Volume 37 · Mahachula Volume 37 · Mahamakut Volume 81 · Chaloem Phrakiat Volume 37)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 37, pp. 305–305 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 37, pp. 535–536

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*ฉ คติโยติ? อามนฺตา. นนุ ปญฺจ คติโย วุตฺตา ภควตา “นิรโย ติรจฺฉานโยนิ ปิตฺติวิสโย มนุสฺสา เทวา”ติ? อามนฺตา. หญฺจิ ปญฺจ คติโย วุตฺตา ภควตา นิรโย ติรจฺฉานโยนิ ปิตฺติวิสโย มนุสฺสา เทวา, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “ฉ คติโย”ติ.

*ฉ คติโยติ? อามนฺตา. นนุ กาลกญฺจิกา อสุรา เปตานํ สมานวณฺณา สมานโภคา สมานา- หารา สมานายุกา เปเตหิ สห อาวาหวิวาหํ คจฺฉนฺตีติ? อามนฺตา. หญฺจิ กาลกญฺจิกา อสุรา เปตานํ สมานวณฺณา สมานโภคา สมานาหารา สมานายุกา เปเตหิ สห อาวาหวิวาหํ คจฺฉนฺติ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “ฉ คติโย”ติ.

*ฉ คติโยติ? อามนฺตา. นนุ เวปจิตฺติปริสา เทวานํ สมานวณฺณา สมานโภคา สมานาหารา สมานายุกา เทเวหิ สห อาวาหวิวาหํ คจฺฉนฺตีติ? อามนฺตา. หญฺจิ เวปจิตฺติปริสา เทวานํ สมานวณฺณา สมานโภคา สมานาหารา สมานายุกา เทเวหิ สห อาวาหวิวาหํ คจฺฉนฺติ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “ฉ คติโย”ติ.

*ฉ คติโยติ? อามนฺตา. นนุ เวปจิตฺติปริสา ปุพฺพเทวาติ? อามนฺตา. หญฺจิ เวปจิตฺติปริสา ปุพฺพเทวา, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “ฉ คติโย”ติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. คติมี ๖ ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. คติ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ ๕ อย่าง คือ นรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ภูมิแห่งเปรต มนุษย์ เทวดามิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากคติพระผู้มีพระภาคตรัสไว้ ๕ อย่าง คือ นรก กำเนิดดิรัจฉาน ภูมิแห่งเปรต มนุษย์ เทวดา ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “คติมี ๖”

สก. คติมี ๖ ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อสูรจำพวกกาลกัญชิกา มีรูปร่างเหมือนกัน มีการเสพกามเหมือนกัน มีอาหารเหมือนกัน มีอายุเหมือนกันกับเปรตทั้งหลาย และแต่งงานกับเปรตทั้งหลาย ได้มิใช่หรือปร. ใช่

สก. หากอสูรจำพวกกาลกัญชิกา มีรูปร่างเหมือนกัน มีการเสพกามเหมือนกัน มีอาหารเหมือนกัน มีอายุเหมือนกันกับเปรตทั้งหลาย และแต่งงานกับเปรต ทั้งหลายได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “คติมี ๖”สก. คติมี ๖ ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พวกอสูรที่เป็นบริวารของท้าวเวปจิตติ มีรูปร่างเหมือนกัน มีการ เสพกามเหมือนกัน มีอาหารเหมือนกัน มีอายุเหมือนกันกับเทวดาทั้งหลาย และ แต่งงานกับเทวดาทั้งหลายได้มิใช่หรือปร. ใช่

สก. หากพวกอสูรที่เป็นบริวารท้าวเวปจิตติ มีรูปร่างเหมือนกัน มีการเสพ กามเหมือนกัน มีอาหารเหมือนกัน มีอายุเหมือนกันกับเทวดาทั้งหลาย และแต่ง งานกับเทวดาทั้งหลายได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “คติมี ๖”สก. คติมี ๖ ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พวกอสูรที่เป็นบริวารของท้าวเวปจิตติเป็นเทวดามาก่อนมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากพวกอสูรที่เป็นบริวารของท้าวเวปจิตติเป็นเทวดามาก่อน ท่านก็ไม่ ควรยอมรับว่า “คติมี ๖”

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายอันธกะและนิกายอุตตราปถกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๕๐๓/๒๓๒)
  2. 2เพราะมีความเห็นว่า คติมี ๖ คือ (๑) เทวคติ (๒) มนุสสคติ (๓) เปตคติ (๔) อสุรกายคติ (แยก มาจากนิรยคติ) (๕) ติรัจฉานคติ (๖) นิรยคติ ซึ่งต่างกับความเห็นของสกวาทีที่เห็นว่า คติมีเพียง ๕ โดยไม่แยกอสุรกายออกเป็นคติหนึ่งต่างหาก แต่จัดพวกอสุรกายฝ่ายชั่วเข้าในเปตคติ และจัดพวกอสุรกาย ฝ่ายดีเข้าในเทวคติ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๕๐๓/๒๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

*น วตฺตพฺพํ “ฉ คติโย”ติ? อามนฺตา. นนุ อตฺถิ อสุรกาโยติ? อามนฺตา. หญฺจิ อตฺถิ อสุรกาโย, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “ฉ คติโย”ติ. ฉคติกถา นิฏฺฐิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “คติมี ๖” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อสุรกายมีมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากอสุรกายมี ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “คติมี ๖”

ฉคติกถา จบ

End of ฉคติกถา