arnon.worldSign in

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๔

อนาสวกถา เล่ม ๓๗

Text layerBuddha’s wordsItems ๘๙๐–๙๐๒ (Royal Thai)3/10 in วรรคที่ ๔4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

๔. จตุตฺถวคฺค

(๓๕) ๓. อนาสวกถา

๓. อนาสวกถา (๓๕)

ว่าด้วยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๔ อนาสวกถา (Royal Thai Volume 37 · Mahachula Volume 37 · Mahamakut Volume 80 · Chaloem Phrakiat Volume 37)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 37, pp. 230–232 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 37, pp. 405–410

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*อรหโต สพฺเพ ธมฺมา อนาสวาติ? อามนฺตา. มคฺโค ... ผลํ ... นิพฺพานํ ... โสตาปตฺติ-มคฺโค ... โสตาปตฺติผลํ ... สกทาคามิมคฺโค ... สกทาคามิผลํ ... อนาคามิมคฺโค ... อนาคามิผลํ ... อรหตฺตมคฺโค ... อรหตฺตผลํ ... สติปฏฺฐานํ ... สมฺมปฺปธานํ ... อิทฺธิปาโท ... อินฺทฺริยํ ... พลํ ... โพชฺฌงฺโคติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

อรหโต สพฺเพ ธมฺมา อนาสวาติ? อามนฺตา. อรหโต จกฺขุํ อนาสวนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อรหโต จกฺขุํ อนาสวนฺติ? อามนฺตา. มคฺโค ... ผลํ ... นิพฺพานํ ... โสตาปตฺติมคฺโค ... โสตา- ปตฺติผลํ ฯเปฯ โพชฺฌงฺโคติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อรหโต โสตํ ฯเปฯ อรหโต ฆานํ ฯเปฯ อรหโต ชิวฺหา ฯเปฯ อรหโต กาโย อนาสโวติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อรหโต กาโย อนาสโวติ? อามนฺตา. มคฺโค ... ผลํ ... นิพฺพานํ ... โสตา- ปตฺติมคฺโค ... โสตาปตฺติผลํ ฯเปฯ โพชฺฌงฺโคติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อรหโต กาโย อนาสโวติ? อามนฺตา. อรหโต กาโย ปคฺคหนิคฺคหูปโค เฉทนเภทนูปโค กาเกหิ คิชฺเฌหิ กุลเลหิ สาธารโณติ? อามนฺตา. อนาสโว ธมฺโม ปคฺคหนิคฺคหูปโค เฉทนเภทนูปโค กาเกหิ คิชฺเฌหิ กุลเลหิ สาธารโณติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ เปฯ

*อรหโต กาเย วิสํ กเมยฺย, สตฺถํ กเมยฺย, อคฺคิ กเมยฺยาติ? อามนฺตา. อนาสเว ธมฺเม วิสํ กเมยฺย, สตฺถํ กเมยฺย, อคฺคิ กเมยฺยาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *ลพฺภา อรหโต กาโย อทฺทุพนฺธเนน พนฺธิตุํ, รชฺชุพนฺธเนน พนฺธิตุํ, สงฺขลิกพนฺธเนน พนฺธิตุํ, คามพนฺธเนน พนฺธิตุํ, นิคมพนฺธเนน พนฺธิตุํ, นครพนฺธเนน พนฺธิตุํ, ชนปทพนฺธเนน พนฺธิตุํ, กณฺฐปญฺจเมหิ พนฺธเนหิ พนฺธิตุนฺติ? อามนฺตา. ลพฺภา อนาสโว ธมฺโม อทฺทุพนฺธเนน พนฺธิตุํ, รชฺชุพนฺธเนน พนฺธิตุํ, สงฺขลิกพนฺธเนน พนฺธิตุํ, คามพนฺธเนน นิคมพนฺธเนน นครพนฺธเนน ชนปทพนฺธเนน กณฺฐปญฺจเมหิ พนฺธเนหิ พนฺธิตุนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. สภาวธรรมทั้งปวงของพระอรหันต์ ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. สภาวธรรมทั้งปวงของพระอรหันต์เป็นมรรค ... ผล ... นิพพาน ... โสดาปัตติมรรค ... โสดาปัตติผล ... สกทาคามิมรรค ... สกทาคามิผล ... อนาคามิมรรค ... อนาคามิผล ... อรหัตตมรรค ... อรหัตตผล ... สติปัฏฐาน ... สัมมัปปธาน ... อิทธิบาท ... อินทรีย์ ... พละ ... โพชฌงค์ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สภาวธรรมทั้งปวงของพระอรหันต์ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. จักษุของพระอรหันต์ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. จักษุของพระอรหันต์ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. จักษุของพระอรหันต์เป็นมรรค ... ผล ... นิพพาน ... โสดาปัตติมรรค ... โสดาปัตติผล ฯลฯ โพชฌงค์ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. โสตะ ฯลฯ ฆานะ ฯลฯ ชิวหา ฯลฯ กาย ของพระอรหันต์ไม่เป็น อารมณ์ของอาสวะใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. กายของพระอรหันต์ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. กายของพระอรหันต์เป็นมรรค ... ผล ... นิพพาน ... โสดาปัตติมรรค ... โสดาปัตติผล ฯลฯ โพชฌงค์ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. กายของพระอรหันต์ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. กายของพระอรหันต์ยังถูกยกย่องและถูกข่ม ถูกตัดและทำลาย เป็น ของทั่วไปแก่ฝูงกา แร้ง และเหยี่ยวใช่ไหมปร. ใช่

สก. สภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะยังถูกยกย่องและถูกข่ม ยังถูก ตัดและทำลาย เป็นของทั่วแก่ฝูงกา แร้ง และเหยี่ยวใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ยาพิษ ศัสตรา ไฟ พึงกล้ำกรายเข้าไปในกายของพระอรหันต์ได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ยาพิษ ศัสตรา ไฟ พึงกล้ำกรายเข้าไปในสภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ ของอาสวะใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. กายของพระอรหันต์ยังถูกจองจำด้วยเครื่องจองจำคือขื่อคา เครื่องจอง จำคือเชือก เครื่องจองจำคือโซ่ตรวน เครื่องจองจำคือบ้าน เครื่องจองจำคือนิคม เครื่องจองจำคือนคร เครื่องจองจำคือชนบท ด้วยการจองจำมีการผูกที่คอเป็นที่ ๕ ใช่ไหมปร. ใช่

สก. สภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ ยังถูกจองจำด้วยเครื่องจองจำคือ ขื่อคา เครื่องจองจำคือเชือก เครื่องจองจำคือโซ่ตรวน เครื่องจองจำคือบ้าน เครื่องจองจำคือนิคม เครื่องจองจำคือนคร เครื่องจองจำคือชนบท ด้วยการจอง จำมีการผูกที่คอเป็นที่ ๕ ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายอุตตราปถกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๙๑/๒๐๒)
  2. 2เพราะมีความเห็นว่า ทุกสิ่งที่เนื่องกับพระอรหันต์ล้วนปราศจากอาสวกิเลส (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๙๑/๒๐๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

*ยทิ อรหา ปุถุชฺชนสฺส จีวรํ เทติ, อนาสวํ หุตฺวา สาสวํ โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาสวํ หุตฺวา สาสวํ โหตีติ? อามนฺตา. ตญฺเญว อนาสวํ ตํ สาสวนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ตญฺเญว อนาสวํ ตํ สาสวนฺติ? อามนฺตา. มคฺโค อนาสโว หุตฺวา สาสโว โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ผลํ ... สติปฏฺฐานํ ... สมฺมปฺปธานํ ... อิทฺธิปาโท ... อินฺทฺริยํ ... พลํ ... โพชฺฌงฺโค อนาสโว หุตฺวา สาสโว โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*ยทิ อรหา ปุถุชฺชนสฺส ปิณฺฑปาตํ เทติ, เสนาสนํ เทติ, คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ เทติ, อนาสโว หุตฺวา สาสโว โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อนาสโว หุตฺวา สาสโว โหตีติ? อามนฺตา. ตญฺเญว อนาสวํ ตํ สาสวนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ตญฺเญว อนาสวํ ตํ สาสวนฺติ? อามนฺตา. มคฺโค อนาสโว หุตฺวา สาสโว โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ผลํ ... สติปฏฺฐานํ ... สมฺมปฺปธานํ ... อิทฺธิปาโท ... อินฺทฺริยํ ... พลํ ... โพชฺฌงฺโค อนาสโว หุตฺวา สาสโว โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*ยทิ ปุถุชฺชโน อรหโต จีวรํ เทติ, สาสวํ หุตฺวา อนาสวํ โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สาสวํ หุตฺวา อนาสวํ โหตีติ? อามนฺตา. ตญฺเญว สาสวํ ตํ อนาสวนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ตญฺเญว สาสวํ ตํ อนาสวนฺติ? อามนฺตา. ราโค สาสโว หุตฺวา อนาสโว โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ โทโส ฯเปฯ โมโห ฯเปฯ อโนตฺตปฺปํ สาสวํ หุตฺวา อนาสวํ โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *ยทิ ปุถุชฺชโน อรหโต ปิณฺฑปาตํ เทติ, เสนาสนํ เทติ, คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ เทติ, สาสโว หุตฺวา อนาสโว โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สาสโว หุตฺวา อนาสโว โหตีติ? อามนฺตา. ตญฺเญว สาสวํ ตํ อนาสวนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ตญฺเญว สาสวํ ตํ อนาสวนฺติ? อามนฺตา. ราโค สาสโว หุตฺวา อนาสโว โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ โทโส ฯเปฯ โมโห ฯเปฯ อโนตฺตปฺปํ สาสวํ หุตฺวา อนาสวํ โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*น วตฺตพฺพํ “อรหโต สพฺเพ ธมฺมา อนาสวา”ติ? อามนฺตา. นนุ อรหา อนาสโวติ? อามนฺตา. หญฺจิ อรหา อนาสโว, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “อรหโต สพฺเพ ธมฺมา อนาสวา”ติ. อนาสวกถา นิฏฺฐิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. หากพระอรหันต์ให้จีวรแก่ปุถุชน จีวรนั้นไม่เป็นอารมณ์ของ อาสวะแล้วเป็นอารมณ์ของอาสวะได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. จีวรนั้นไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะแล้วเป็นอารมณ์ของอาสวะได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. จีวรที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะกับจีวรที่เป็นอารมณ์ของอาสวะเป็นอัน เดียวกันใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. จีวรที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะกับจีวรที่เป็นอารมณ์ของอาสวะเป็นอัน เดียวกันใช่ไหมปร. ใช่

สก. มรรคไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะแล้วเป็นอารมณ์ของอาสวะได้ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ผล ... สติปัฏฐาน ... สัมมัปปธาน ... อิทธิบาท ... อินทรีย์ ... พละ ... โพชฌงค์ ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ แต่เป็นอารมณ์ของอาสวะได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. หากพระอรหันต์ให้บิณฑบาต ... เสนาสนะ ... คิลานปัจจัยเภสัชบริขาร แก่ปุถุชน คิลานปัจจัยเภสัชบริขารนั้นไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะแล้วเป็นอารมณ์ของ อาสวะได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. คิลานปัจจัยเภสัชบริขารนั้นไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะแล้วเป็นอารมณ์ ของอาสวะได้ใช่ไหมปร. ใช่

สก. สิ่งที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะกับจีวรที่เป็นอารมณ์ของอาสวะเป็นอัน เดียวกันใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สิ่งที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะกับจีวรที่เป็นอารมณ์ของอาสวะเป็นอัน เดียวกันใช่ไหมปร. ใช่

สก. มรรคไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะแล้วเป็นอารมณ์ของอาสวะได้ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ผล ... สติปัฏฐาน ... สัมมัปปธาน ... อิทธิบาท ... อินทรีย์ ... พละ ... โพชฌงค์ ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะแล้วเป็นอารมณ์ของอาสวะได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. หากปุถุชนถวายจีวรแก่พระอรหันต์ จีวรนั้นเป็นอารมณ์ของอาสวะแล้ว ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. จีวรนั้นเป็นอารมณ์ของอาสวะแล้วไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. สิ่งที่เป็นอารมณ์ของอาสวะกับจีวรที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะเป็นอัน เดียวกันใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สิ่งที่เป็นอารมณ์ของอาสวะกับจีวรที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะเป็นอัน เดียวกันใช่ไหมปร. ใช่

สก. ราคะเป็นอารมณ์ของอาสวะแล้วไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะได้ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. โทสะ ฯลฯ โมหะ ฯลฯ อโนตตัปปะ เป็นอารมณ์ของอาสวะแล้ว ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. หากปุถุชนถวายบิณฑบาต ... เสนาสนะ ... คิลานปัจจัยเภสัชบริขารแก่ พระอรหันต์ คิลานปัจจัยเภสัชบริขารนั้นเป็นอารมณ์ของอาสวะแล้วไม่เป็นอารมณ์ ของอาสวะได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. คิลานปัจจัยเภสัชบริขารนั้นเป็นอารมณ์ของอาสวะแล้วไม่เป็นอารมณ์ของ อาสวะได้ใช่ไหมปร. ใช่

สก. สิ่งที่เป็นอารมณ์ของอาสวะกับจีวรที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะเป็นอัน เดียวกันใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สิ่งที่เป็นอารมณ์ของอาสวะกับจีวรที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะเป็นอัน เดียวกันใช่ไหมปร. ใช่

สก. ราคะเป็นอารมณ์ของอาสวะแล้วไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะได้ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. โทสะ ฯลฯ โมหะ ฯลฯ อโนตตัปปะเป็นอารมณ์ของอาสวะแล้ว ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “สภาวธรรมทั้งปวงของพระอรหันต์ไม่เป็นอารมณ์ ของอาสวะ” ใช่ไหมสก. ใช่

ปร. พระอรหันต์เป็นผู้ไม่มีอาสวะมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากพระอรหันต์เป็นผู้ไม่มีอาสวะ ดังนั้น ท่านจึงไม่ควรยอมรับว่า “สภาวธรรมทั้งปวงของพระอรหันต์ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ”

อนาสวกถา จบ

End of อนาสวกถา