สฬายตนุปปัตติกถา เล่ม ๓๗

*สฬายตนํ อปุพฺพํ อจริมํ มาตุกุจฺฉิสฺมึ สณฺฐาตีติ? อามนฺตา. สพฺพงฺคปจฺจงฺคี อหีนินฺทฺริโย มาตุกุจฺฉิสฺมึ โอกฺกมตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อุปปตฺเตสิเยน จิตฺเตน จกฺขายตนํ สณฺฐาตีติ? อามนฺตา. อุปปตฺเตสิเยน จิตฺเตน หตฺถา สณฺฐนฺติ, ปาทา สณฺฐนฺติ, สีสํ สณฺฐาติ, กณฺโณ สณฺฐาติ, นาสิกา สณฺฐาติ, มุขํ สณฺฐาติ, ทนฺตา สณฺฐนฺตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*อุปปตฺเตสิเยน จิตฺเตน โสตายตนํ ฯเปฯ ฆานายตนํ ฯเปฯ ชิวฺหายตนํ สณฺฐาตีติ? อามนฺตา. อุปปตฺเตสิเยน จิตฺเตน หตฺถา สณฺฐนฺติ, ปาทา สณฺฐนฺติ, สีสํ สณฺฐาติ, กณฺโณ สณฺฐาติ, นาสิกา สณฺฐาติ, มุขํ สณฺฐาติ, ทนฺตา สณฺฐนฺตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. อายตนะ ๖ เกิดในครรภ์มารดา ไม่ก่อน ไม่หลังกันใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลมีอวัยวะน้อยใหญ่ครบถ้วน มีอินทรีย์ไม่บกพร่อง หยั่งลงใน ครรภ์มารดาใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. จักขายตนะเกิดพร้อมกับปฏิสนธิจิตใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. มือ เท้า ศีรษะ หู จมูก ปาก ฟัน เกิดพร้อมกับปฏิสนธิจิตใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. โสตายตนะ ฯลฯ ฆานายตนะ ฯลฯ ชิวหายตนะ เกิดพร้อมกับ ปฏิสนธิจิตใช่ไหมปร. ใช่

สก. มือ เท้า ศีรษะ หู จมูก ปาก ฟัน เกิดพร้อมกับปฏิสนธิจิตใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*มาตุกุจฺฉิคตสฺส ปจฺฉา จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ? อามนฺตา. มาตุกุจฺฉิสฺมึ จกฺขุปฏิลาภาย กมฺมํ กโรตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ มาตุกุจฺฉิคตสฺส ปจฺฉา โสตายตนํ ฯเปฯ ฆานายตนํ ฯเปฯ ชิวฺหายตนํ อุปฺปชฺชตีติ? อามนฺตา. มาตุกุจฺฉิสฺมึ ชิวฺหาปฏิลาภาย กมฺมํ กโรตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*มาตุกุจฺฉิคตสฺส ปจฺฉา เกสา, โลมา, นขา, ทนฺตา, อฏฺฐิ อุปฺปชฺชนฺตีติ? อามนฺตา. มาตุกุจฺฉิสฺมึ อฏฺฐิปฏิลาภาย กมฺมํ กโรตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*น วตฺตพฺพํ “มาตุกุจฺฉิคตสฺส ปจฺฉา เกสา, โลมา, นขา, ทนฺตา, อฏฺฐิ อุปฺปชฺชนฺตี”ติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา:- ปฐมํ กลลํ โหติ กลลา โหติ อมฺพุทํ (๑)

อมฺพุทา ชายเต เปสึ (๒) เปสึ นิพฺพตฺตติ (๓) ฆโน

ฆนา ปสาขา ชายนฺติ เกสา โลมา นขาปิ จ

ยญฺจสฺส ภุญฺชติ มาตา อนฺนํ ปานญฺจ โภชนํ

เตน โส ตตฺถ ยาเปติ มาตุกุจฺฉิคโต นโรติ (๔)

อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ มาตุกุจฺฉิคตสฺส ปจฺฉา เกสา, โลมา, นขา, ทนฺตา, อฏฺฐิ อุปฺปชฺชนฺตีติ. สฬายตนุปฺปตฺติกถา นิฏฺฐิตา.

ปร. จักขายตนะเกิดขึ้นแก่สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์มารดาในภายหลังใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์มารดาทำกรรมเพื่อได้จักษุอยู่ในครรภ์มารดาใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. โสตายตนะ ฯลฯ ฆานายตนะ ฯลฯ ชิวหายตนะ เกิดขึ้นแก่สัตว์ผู้อยู่ ในครรภ์มารดาในภายหลังใช่ไหมสก. ใช่

ปร. สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์มารดาทำกรรมเพื่อได้ชิวหาอยู่ในครรภ์มารดาใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ผม ขน เล็บ ฟัน กระดูก เกิดขึ้นแก่สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์มารดาใน ภายหลังใช่ไหมปร. ใช่

สก. สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์มารดาทำกรรมเพื่อได้อัฐิอยู่ในครรภ์มารดาใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ท่านไม่ยอมรับว่า “ผม ขน เล็บ ฟัน กระดูก เกิดขึ้นแก่สัตว์ผู้อยู่ ในครรภ์มารดาในภายหลัง” ใช่ไหมปร. ใช่

สก. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า

“รูปนี้เป็นกลละ ก่อน

จากกลละเกิดเป็นอัพพุทะ

จากอัพพุทะเกิดเป็นเปสิ

จากเปสิเกิดเป็นฆนะ

จากฆนะเกิดเป็นปุ่ม ๕ ปุ่ม

ต่อจากนั้น ผม ขน เล็บจึงเกิดขึ้น

มารดาของสัตว์ผู้อยู่ในครรภ์นั้น

บริโภคข้าว น้ำ โภชนาหารอย่างใด

สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์มารดานั้น

ก็ยังอัตภาพให้เป็นไปในครรภ์

ด้วยข้าว น้ำ โภชนาหารอย่างนั้น”

มีอยู่จริงมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. ดังนั้น ผม ขน เล็บ ฟัน กระดูก จึงเกิดขึ้นแก่สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์ มารดาในภายหลัง

สฬายตนุปปัตติกถา จบ