ธัมมตัณหา นทุกขสมุทโยติกถา เล่ม ๓๗

*ธมฺมตณฺหา น ทุกฺขสมุทโยติ? อามนฺตา. รูปตณฺหา น ทุกฺขสมุทโยติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ธมฺมตณฺหา น ทุกฺขสมุทโยติ? อามนฺตา. สทฺทตณฺหา ฯเปฯ คนฺธตณฺหา ฯเปฯ รสตณฺหา ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพตณฺหา น ทุกฺขสมุทโยติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*รูปตณฺหา ทุกฺขสมุทโยติ? อามนฺตา. ธมฺมตณฺหา ทุกฺขสมุทโยติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สทฺทตณฺหา ฯเปฯ คนฺธตณฺหา ฯเปฯ รสตณฺหา ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพตณฺหา ทุกฺขสมุทโยติ? อามนฺตา. ธมฺมตณฺหา ทุกฺขสมุทโยติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. รูปตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. สัททตัณหา ฯลฯ คันธตัณหา ฯลฯ รสตัณหา ฯลฯ โผฏฐัพพตัณหา ไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. รูปตัณหาเป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ธัมมตัณหาเป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สัททตัณหา ฯลฯ คันธตัณหา ฯลฯ รสตัณหา ฯลฯ โผฏฐัพพตัณหา เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหมปร. ใช่

สก. ธัมมตัณหาเป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*ธมฺมตณฺหา น ทุกฺขสมุทโยติ? อามนฺตา. นนุ ตณฺหา ทุกฺขสมุทโย วุตฺโต ภควตาติ? อามนฺตา. หญฺจิ ตณฺหา ทุกฺขสมุทโย วุตฺโต ภควตา, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “ธมฺมตณฺหา น ทุกฺขสมุทโย”ติ. ธมฺมตณฺหา น ทุกฺขสมุทโยติ? อามนฺตา. นนุ โลโภ ทุกฺขสมุทโย วุตฺโต ภควตา, ธมฺมตณฺหา โลโภติ? อามนฺตา. หญฺจิ โลโภ ทุกฺขสมุทโย วุตฺโต ภควตา, ธมฺมตณฺหา โลโภ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “ธมฺมตณฺหา น ทุกฺขสมุทโย”ติ.

สก. ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ตัณหาพระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นทุกขสมุทัยมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากตัณหา พระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นทุกขสมุทัย ท่านก็ไม่ควรยอม รับว่า “ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย”สก. ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. โลภะพระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นทุกขสมุทัย ธัมมตัณหาเป็นโลภะมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากโลภะ พระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นทุกขสมุทัย และธัมมตัณหาเป็น โลภะ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย”

*ธมฺมตณฺหา โลโภ น ทุกฺขสมุทโยติ? อามนฺตา. รูปตณฺหา โลโภ น ทุกฺขสมุทโยติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ธมฺมตณฺหา โลโภ น ทุกฺขสมุทโยติ? อามนฺตา. สทฺทตณฺหา ฯเปฯ คนฺธตณฺหา ฯเปฯ รสตณฺหา ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพตณฺหา โลโภ น ทุกฺขสมุทโยติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*รูปตณฺหา โลโภ ทุกฺขสมุทโยติ? อามนฺตา. ธมฺมตณฺหา โลโภ ทุกฺขสมุทโยติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สทฺทตณฺหา ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพตณฺหา โลโภ ทุกฺขสมุทโยติ? อามนฺตา. ธมฺมตณฺหา โลโภ ทุกฺขสมุทโยติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. โลภะคือธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. โลภะคือรูปตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. โลภะคือธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. โลภะคือสัททตัณหา ฯลฯ โลภะคือคันธตัณหา ฯลฯ โลภะคือรสตัณหา ฯลฯ โลภะคือโผฏฐัพพตัณหา ไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. โลภะคือรูปตัณหาเป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. โลภะคือธัมมตัณหาเป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. โลภะคือสัททตัณหา ฯลฯ โลภะคือโผฏฐัพพตัณหา เป็นทุกขสมุทัย ใช่ไหมปร. ใช่

สก. โลภะคือธัมมตัณหาเป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*ธมฺมตณฺหา น ทุกฺขสมุทโยติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา “ยายํ ตณฺหา โปโนพฺภวิกา นนฺทิราคสหคตา ตตฺรตตฺราภินนฺทินี. เสยฺยถีทํ: กามตณฺหา ภวตณฺหา วิภวตณฺหา”ติ (๑) อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ น วตฺตพฺพํ “ธมฺมตณฺหา น ทุกฺขสมุทโย”ติ.

สก. ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัยใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า “ตัณหาอันทำให้เกิดอีก ประกอบ ด้วยความเพลิดเพลินและความกำหนัด มีปกติให้เพลินเพลินในอารมณ์นั้น ๆ คือ กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา” มีอยู่จริงมิใช่หรือปร. ใช่

สก. ดังนั้น ท่านจึงไม่ควรยอมรับว่า “ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย”

*น วตฺตพฺพํ “ธมฺมตณฺหา น ทุกฺขสมุทโย”ติ? อามนฺตา. นนุ สา ธมฺมตณฺหาติ? อามนฺตา. หญฺจิ สา ธมฺมตณฺหา, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “ธมฺมตณฺหา น ทุกฺขสมุทโย”ติ. ธมฺมตณฺหานทุกฺขสมุทโยติกถา นิฏฺฐิตา. เตรสโม วคฺโค. ตสฺสุทฺทานํ

กปฺปฏฺโฐ กปฺปํ ติฏฺเฐยฺย, กปฺปฏฺโฐ กุสลํ จิตฺตํ น ปฏิลเภยฺย, อนนฺตรา-

ปยุตฺโต ปุคฺคโล สมฺมตฺตนิยามํ โอกฺกเมยฺย, นิยโต นิยามํ โอกฺกมติ,

นิวุโต นีวรณํ ชหติ, สมฺมุขีภูโต สญฺโญชนํ ชหติ, ฌานนิกนฺติ,

อสาตราโค, ธมฺมตณฺหา อพฺยากตา, ธมฺมตณฺหา น ทุกฺขสมุทโยติ.

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “ธัมมตัณหาไม่เป็นทุกขสมุทัย” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. ตัณหานั้นเป็นธัมมตัณหามิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากตัณหานั้นเป็นธัมมตัณหา ท่านก็ควรยอมรับว่า “ธัมมตัณหา ไม่เป็นทุกขสมุทัย”

ธัมมตัณหานทุกขสมุทโยติกถา จบ

เตรสมวรรค จบ

รวมกถาที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. กัปปัฏฐกถา ๒. กุสลปฏิลาภกถา

๓. อนันตราปยุตตกถา ๔. นิยตัสสนิยามกถา

๕. นิวุตกถา ๖. สัมมุขีภูตกถา

๗. สมาปันโนอัสสาเทติกถา ๘. อสาตราคกถา

๙. ธัมมตัณหาอัพยากตาติกถา ๑๐. ธัมมตัณหานทุกขสมุทโยติกถา