สมาธิกถา เล่ม ๓๗

*จิตฺตสนฺตติ สมาธีติ? อามนฺตา. อตีตา จิตฺตสนฺตติ สมาธีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ จิตฺตสนฺตติ สมาธีติ? อามนฺตา. อนาคตา จิตฺตสนฺตติ สมาธีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ จิตฺตสนฺตติ สมาธีติ? อามนฺตา. นนุ อตีตํ นิรุทฺธํ อนาคตํ อชาตนฺติ? อามนฺตา. หญฺจิ อตีตํ นิรุทฺธํ อนาคตํ อชาตํ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “จิตฺตสนฺตติ สมาธี”ติ.

สก. ความสืบต่อแห่งจิตเป็นสมาธิใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความสืบต่อแห่งจิตที่เป็นอดีตเป็นสมาธิใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความสืบต่อแห่งจิตเป็นสมาธิใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความสืบต่อแห่งจิตที่เป็นอนาคตเป็นสมาธิใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความสืบต่อแห่งจิตเป็นสมาธิใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อดีตดับไปแล้ว อนาคตก็ยังไม่เกิดมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากอดีตดับไปแล้ว อนาคตก็ยังไม่เกิด ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “ความสืบต่อแห่งจิตเป็นสมาธิ”

*เอกจิตฺตกฺขณิโก สมาธีติ? อามนฺตา. จกฺขุวิญฺญาณสมงฺคี สมาปนฺโนติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ โสตวิญฺญาณสมงฺคี ฯเปฯ ฆานวิญฺญาณสมงฺคี ฯเปฯ ชิวฺหาวิญฺญาณสมงฺคี ฯเปฯ กายวิญฺญาณสมงฺคี ฯเปฯ อกุสลจิตฺตสมงฺคี เปฯ ราคสหคตจิตฺตสมงฺคี ฯเปฯ โทสสหคตจิตฺตสมงฺคี ฯเปฯ โมหสหคตจิตฺตสมงฺคี ฯเปฯ อโนตฺตปฺปสหคตจิตฺตสมงฺคี สมาปนฺโนติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*จิตฺตสนฺตติ สมาธีติ? อามนฺตา. อกุสลจิตฺตสนฺตติ สมาธีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ราคสหคตา ฯเปฯ โทสสหคตา ฯเปฯ โมหสหคตา ฯเปฯ อโนตฺตปฺปสหคตา จิตฺตสนฺตติ สมาธีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*น วตฺตพฺพํ “จิตฺตสนฺตติ สมาธี”ติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา “อหํ โข อาวุโส นิคณฺฐา ปโหมิ อนิญฺชมาโน กาเยน อภาสมาโน วาจํ ฯเปฯ สตฺต รตฺตินฺทิวานิ เอกนฺตสุขปฏิสํเวที (๑) วิหริตุนฺ”ติ (๒) อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ “จิตฺตสนฺตติ สมาธี”ติ. สมาธิกถา นิฏฺฐิตา.

ปร. สมาธิเป็นไปชั่วขณะจิตเดียวใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยจักขุวิญญาณเป็นผู้เข้าสมาบัติใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยโสตวิญญาณ ฯลฯ พรั่งพร้อมด้วยฆานวิญญาณ ฯลฯ พรั่งพร้อมด้วยชิวหาวิญญาณ ฯลฯ พรั่งพร้อมด้วยกายวิญญาณ ฯลฯ พรั่งพร้อมด้วยจิตที่เป็นอกุศล ฯลฯ พรั่งพร้อมด้วยจิตที่สหรคตด้วยราคะ ฯลฯ พรั่งพร้อมด้วยจิตที่สหรคตด้วยโทสะ ฯลฯ พรั่งพร้อมด้วยจิตที่สหรคตด้วยโมหะ ฯลฯ พรั่งพร้อมด้วยจิตที่สหรคตด้วยอโนตตัปปะ เป็นผู้เข้าสมาบัติใช่ไหมสก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความสืบต่อแห่งจิตเป็นสมาธิใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ความสืบต่อแห่งจิตที่เป็นอกุศลเป็นสมาธิใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ความสืบต่อแห่งจิตที่สหรคตด้วยราคะ ฯลฯ ที่สหรคตด้วยโทสะ ฯลฯ ที่สหรคตด้วยโมหะ ฯลฯ ที่สหรคตด้วยอโนตตัปปะ เป็นสมาธิใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “ความสืบต่อแห่งจิตเป็นสมาธิ” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า “นิครนถ์ เราไม่เคลื่อนไหวกาย ไม่พูด ฯลฯ สามารถเสวยสุขโดยส่วนเดียวตลอด ๗ คืน ๗ วัน” มีอยู่จริงมิใช่หรือสก. ใช่

ปร. ดังนั้น ความสืบต่อแห่งจิตจึงเป็นสมาธิ

สมาธิกถา จบ