ลักขณยุตติกตา เล่ม ๓๗

อัญญาตาวินทรีย์ ... บุคคลอื่นจากอัญญาตาวินทรีย์ อัญญาตาวินรีย์ในบุคคลหรือ ?

ส. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น

ป. ท่านจงรับรู้ปฏิกรรมดังต่อไปนี้ หากว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า “บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่ตนมีอยู่” ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรกล่าวว่า “อัญญาตาวินทรีย์ในบุคคล” คำที่ท่านกล่าวขัดแย้งไว้ในตอนต้นนั้นว่า “ข้าพเจ้ายอมรับว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า ‘บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่ตนมีอยู่’ แต่ไม่ยอมรับว่าอัญญาตาวินทรีย์ ในบุคคล” ดังนี้จึงผิดอนึ่ง หากท่านไม่ยอมรับว่า “อัญญาตาวินทรีย์ในบุคคล” ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า ‘บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่ตนมีอยู่” คำที่ท่านกล่าวขัดแย้งไว้ในตอนต้นนั้นว่า “ข้าพเจ้ายอมรับว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า ‘บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อ ประโยชน์เกื้อกูลแก่ตนมีอยู่’ แต่ไม่ยอมรับว่าอัญญาตาวินทรีย์ในบุคคล” ดังนี้จึงผิด ...

จบ จตุกกนยสังสันทนา

๘. ลักขณยุตติกถา

ว่าด้วยการซักถามถึงลักษณะของบุคคลกับสภาวธรรม

{๖๐} [๕๓] ส. ท่านค้นหาบุคคลได้โดยสัจฉิกัฏฐปรมัตถ์หรือ ?

ป. ถูกแล้ว

ส. บุคคลมีปัจจัย ... บุคคลไม่มีปัจจัย ... บุคคลเป็นสังขตะ ... บุคคล เป็นอสังขตะ ... บุคคลเที่ยง ... บุคคลไม่เที่ยง ... บุคคลมีนิมิต ... บุคคลไม่มีนิมิตหรือ ?

ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ... (ย่อ)

{๖๑} [๕๔] ป. ท่านค้นหาบุคคลไม่ได้โดยสัจฉิกัฏฐปรมัตถ์หรือ ?

ส. ถูกแล้ว

ป. พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า “บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่ตนมีอยู่” หรือ ?

ส. ถูกแล้ว

ป. บุคคลมีปัจจัย ... บุคคลไม่มีปัจจัย ... บุคคลเป็นสังขตะ .... บุคคล เป็นอสังขตะ ... บุคคลเที่ยง ... บุคคลไม่เที่ยง ... บุคคลมีนิมิต ... บุคคลไม่มีนิมิตหรือ ?

ส. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ... (ย่อ)

จบ ลักขณยุตติกถา

๙. วจนโสธนะ

ว่าด้วยการซักฟอกถ้อยคำ

{๖๒} [๕๕] ส. บุคคลเป็นสภาวะที่ค้นหาได้ สภาวะที่ค้นหาได้ก็เป็นบุคคลหรือ ?

ป. บุคคลเป็นสภาวะที่ค้นหาได้ แต่สภาวะที่ค้นหาได้บางอย่างเป็นบุคคล บางอย่างไม่เป็นบุคคลส. บุคคลบางส่วนเป็นสภาวะที่ค้นหาได้ บางส่วนเป็นสภาวะที่ค้นหาไม่ได้หรือป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...