๗. สรสูตร เล่ม ๑๕

๗. สรสูตร

[๗๐] เทวดากล่าวว่า

สงสารทั้งหลายย่อมกลับแต่ที่ไหน

วัฏฏะย่อมไม่เป็นไปในที่ไหน นามก็ดี

รูปก็ดี ย่อมดับหมดในที่ไหน.

[๗๑] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

น้ำ ดิน ไฟ ลม ย่อมไม่ตั้ง

อยู่ในที่ใด สงสารทั้งหลายย่อมกลับแต่ที่นี้

วัฏฏะย่อมไม่เป็นไปในที่นี้ นามก็ดี รูปก็ดี

ย่อมดับหมดในที่นี้.

อรรถกถาสรสูตร

พึงทราบวินิจฉัยในสรสูตรที่ ๗ ต่อไป :-

บทว่า กุโต สรา นิวตฺตนฺติ ได้แก่ ความท่องเที่ยวไปในสงสารนี้ย่อมสิ้นสุดลงแต่ที่ไหน. อธิบายว่า เทวดาย่อมทูลถามว่า สงสารทั้งหลายอาศัยอะไร จึงไม่เป็นไป ดังนี้. พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

ดินน้ำไฟลม ย่อมไม่ตั้งอยู่ในที่ใด

สงสารทั้งหลายย่อมสิ้นสุดลงแต่ที่นี้ วัฏฏะ

ย่อมไม่เป็นไปในที่นี้ นามก็ดี รูปก็ดี

ย่อมดับหมดในที่นี้.

บทว่า น คาธติ แปลว่า ไม่ตั้งอยู่. บทว่า อโต แปลว่าแต่ที่นี้ คือ แต่พระนิพพาน. คำที่เหลือง่ายทั้งสิ้น ดังนี้แล.

จบอรรถกถาสรสูตรที่ ๗

๘. มหัทธนสูตร

[๗๒] เทวดากล่าวว่า

กษัตริย์ทั้งหลายมีทรัพย์มาก มีสมบัติ

มาก ทั้งมีแว่นแคว้น ไม่รู้จัดพอใน

กามทั้งหลาย ย่อมแข็งขันซึ่งกันและกัน

เมื่อกษัตริย์ทั้งหลายนั้นมัวขวนขวาย ลอย

ไปตามกระแสแห่งภพ บุคคลพวกไหน

ไม่มีความขวนขวาย ละความโกรธและ

ความทะเยอทะยานเสียแล้วในโลก.

[๗๓] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

บุคคลทั้งหลาย ละเรือน ละบุตร

ละปศุสัตว์ที่รัก บวชแล้ว กำจัดราคะ

โทสะ และอวิชชาเสียแล้ว เป็นผู้มีอาสวะ

สิ้นแล้ว เป็นผู้ไกลจากกิเลส บุคคล

พวกนั้นเป็นผู้ไม่ขวนขวายในโลก.