๙. จตุจักกสูตร เล่ม ๑๕

๘. มหัทธนสูตร

ว่าด้วยผู้ขวนขวายและไม่ขวนขวาย

{๗๒} [๒๘] เทวดาทูลถามว่า

กษัตริย์ทั้งหลายแม้จะมีทรัพย์มาก มีสมบัติมาก และมีแว่นแคว้นถึงปานนั้น ก็ไม่รู้จักพอในกามทั้งหลาย ยังจะปรารถนาสิ่งอื่น ๆ อีกเมื่อกษัตริย์ทั้งหลายเหล่านั้นมัวขวนขวาย มัวลอยไปตามกระแสแห่งภพกันอยู่ บุคคลพวกไหนเล่าไม่มีความขวนขวาย ละความโกรธและความทะเยอทะยานในโลกได้แล้ว{๗๓} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

บุคคลที่สละเหย้าเรือน บุตร และปศุสัตว์อันเป็นที่รักบวชแล้ว กำจัดราคะ โทสะ และอวิชชาได้แล้ว มีอาสวะสิ้นแล้ว เป็นผู้ไกลจากกิเลส บุคคลเหล่านั้นเป็นผู้ไม่มีความขวนขวายในโลก

๙. จตุจักกสูตร

ว่าด้วยสรีรยนต์

{๗๔} [๒๙] เทวดาทูลถามว่า

ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงเป็นมหาวีรบุรษ สรีระมี ๔ จักร มี ๙ ทวาร เต็มไปด้วยของไม่สะอาด ประกอบด้วย

โลภะ เป็นดังเปือกตม การออกไปจากสรีระเห็นปานนี้จักมีได้อย่างไร

{๗๕} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ตัดความผูกโกรธเสีย สัดกิเลสอันเป็นเครื่องร้อยรัดเสีย ตัดความปรารถนาและความโลภอันชั่วช้าเสีย และถอนตัณหาอันมีอวิชชาเป็นมูลเหตุเสีย เท่านี้ก็จะมีการออกไปจากสรีระเห็นปานนี้ได้

๑๐. เอณิชังฆสูตร

ว่าด้วยการพ้นจากทุกข์

{๗๖} [๓๐] เทวดาทูลถามว่า

พวกข้าพระองค์พากันมาเฝ้าเพื่อทูลถามพระองค์ผู้มีความเพียรจนซูบผอม มีพระชงฆ์ดังเนื้อทราย มีอาหารน้อย ไม่มีความโลภ เที่ยวไปตามลำพัง เป็นเหมือนราชสีห์และช้าง ไม่มีความห่วงใยในกามทั้งหลาย ว่า ‘บุคคลจะหลุดพ้นจากทุกข์ได้อย่างไร’{๗๗} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

กามคูณมี ๕ เป็น ๖ ทั้งใจ คนรู้กันทั่วไปแล้วในโลก บุคคลเลิกละความพอใจในนามรูปนี้ได้แล้ว ย่อมหลุดพ้นจากทุกข์ได้อย่างนี้

จบ สัตติวรรคที่ ๓